Christian Churches of God
No. 259B
Pagpapalaglag at Pagpatay ng sanggol:
Kautusan at ang Ikaanim na Utos Bahagi II
(Edition
1.0 20150921-20150921)
Ang pagkasira ng isang lipunan sa kasaysayan ay makikita sa pagtrato nito sa
foetus at sa pagpatay ng sanggol bilang pagtanggi sa Kautusan ng Diyos.
Sinusuri ng araling ito ang lohikal at ang mga pilosopikal na pananaw na
ginagamit sa ating modernong lipunan upang bigyang-katwiran ang
pagpapalaglag at pagpatay ng sanggol at ang teoryang nakabatay sa mga
karapatan nito sa pagbibigay-katwiran.
Christian Churches of God
E-mail:
secretary@ccg.org
(Copyright
©
1989, 2015 Wade Cox)
(Tr. 2024)
This paper may be freely copied and distributed
provided it is copied in total with no alterations or deletions. The
publisher’s name and address and the copyright notice must be included.
No charge may be levied on recipients of distributed copies.
Brief quotations may be embodied in critical articles and reviews
without breaching copyright.
This paper is available from the World Wide Web
page:
http://logon.org and
http://ccg.org
Pagpapalaglag
at Pagpatay ng sanggol
Ang Pagpatay sa mga Tao at mga Potensyal na Tao
Panimula
Karaniwang itinuturing ng
lipunan ng tao na hindi katanggap-tanggap ang pagpatay ng mga tao nang
walang pakundangan, sa halip na tuluyang alisin ang pagpatay. Karamihan sa
mga lipunan sa buong kasaysayan ay nagpatupad ng parusang kamatayan para sa
mga krimen na may iba't ibang antas hanggang sa pinakamababaw na dahilan;
ginagawang ritwal ang pagpatay sa mga mamamayan nito o binibigyang-katwiran
ang pagkawasak ng iba pang mga pangkat panlipunan dahil sa xenophobia, na
halatang itinatago bilang makatwirang dahilan.
Ang mga bansang nagsasabing
sila ay Cristiano ay sistematikong pinatay ang kanilang sariling mamamayan
at ang iba pang mga mamamayan sa pinaka-nakakakilabot na kalupitan sa
pinakamababaw na dahilan. Ganito rin ang ginawa ng mga bansang nagsasabing
sila ay Muslim at sa mas barbarikong paraan pa. Ang pinakamalaki at hindi
maipagtatanggol sa mga ritwal na pagpatay ng anumang grupo ay ginawa ng
Simbahang Romano Katoliko sa ilalim ng Holy Office o Inkisisyon. Ang
sistemang ito ay pumatay ng milyon-milyong lalaki, babae at bata at nag-udyok
ng malaking bilang ng mga pagpapalaglag sa pamamagitan ng pagpapahirap nang
walang dahilan maliban sa pagsunod ng biktima sa Sabbath at pagsunod sa
kautusan ng Bibliya (o sa Koran). Ang huling organisadong pagpatay ng Holy
Office ay mula 1823-1846 sa mga estado ng papa kung saan ayon sa
mananalaysay ng Jesuita, si Malachi Martin, halos 200,000 mamamayan ang
pinarusahan ng kamatayan, habambuhay na pagkakakulong, pagpapatapon o
sapilitang paggawa sa mga barko at 1.5 milyon ang napapailalim sa patuloy na
pagbabantay at pananakot ng pulisya (Malachi Martin,
The Decline and Fall of the Roman
Church, Secker and Warbury, London 1982, p. 254).
Ang organisadong malawakang
pagpatay na ito ay muling naganap sa isang mas kakila-kilabot na antas noong
ika-20 siglo sa ilalim ng Nazi Germany sa loob ng karamihan sa mga bansang
Cristianong Athanasian sa pamantayang katulad ng Inkisisyon. Muli ang isang
sistematikong pagpuksa sa mga Judio at iba pang mga maliliit na pangkat ang
naganap. Isang halimbawa ng pagpatay sa mga 75,000 Serbians ng isang
puwersang Croatian sa ilalim ng isang Heneral na isang Arsobispo ay
kapansin-pansin. Ang talaan ng Russia ay kapansin-pansin rin sa ilalim ni
Stalin, at hanggang sa mga nakaraang panahon; na parehong kakila-kilabot din
sa talaan ng Tsina. Nakamit ni Pol Pot ang parehong antas ng pagpuksa na
halos walang kapantay.
Kamakailan lamang natanggap
ang ideya, sa anumang pambansang batayan, na hindi katanggap-tanggap ang
pagpatay ng mga tao ngunit hindi sa pangkalahatan. Mas tamang sabihin na
itinuturing ng mga tao na hindi katanggap-tanggap ang walang pinipili o
hindi awtorisadong pagpatay sa mga indibidwal. Kaya naman, tila, ang
pagtanggi sa konsepto ng kabanalan ng buhay sa lahat ng mga yugto nito,
tulad ng itinuro ni Cristo at Buddha halimbawa, ay nagdudulot ng tanong kung
sino ang maaaring patayin at sa anong yugto ng kanilang pagkatao.
Ang mga parusa laban sa
pagkitil ng buhay ay maaaring pagaanin sa pamamagitan ng pagpapakita na sa
anumang yugto sa ikot ng buhay mula sa paglilihi hanggang sa kamatayan ang
isang tao iyon ay hindi pa itunuturing na aktwal na tao kundi isang
potensyal na tao pa lamang o may mababang potensyal na mabuhay at kaya may
mababang karapatan na mabuhay; o may mababang karapatan sa isang legal na
kahulugan.
Ang konsepto ng indibidwal
na mga karapatang pantao ay umabot sa isang halos pormal na yugto kung saan
ang mga karapatang pantao ay nakapaloob sa
International Covenant on Civil and
Political Rights at gayundin ang Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. Sa kasamaang palad
ang Tsina, o isang-kapat ng populasyon ng mundo at ang tanging permanenteng
miyembro ng United Nations Security Council ay hindi pumirma o pinagtibay
ang mga kasunduang ito, ay nasa isang mahalagang posisyon upang pahinain ang
anumang epekto ng pangunahing konseptong ito. Ang ibang mga bansa ay
tahasang binabalewala ang ang isyung ito at ang mga hindi pa isinisilang at
ang mga walang kalaban-laban o mahihina ay walang kakayahan na mabago ang
paglabag sa kanilang karapatan. Ang mga hindi pa isinisilang ay mayroon
lamang boses ng nagdadala sa kanila at kung ang nagdadala ay masama o walang
pakialam kung gayon walang tunay na pagtatanggol laban sa mga argumento
laban sa kanilang patuloy na pag-iral sa kasalukuyan.
Ang mga argumento sa
pagpatay sa mga hindi pa isinisilang o mahihina ay kadalasang isinusulong
batay sa mga kaisipang utilitarian tulad ng pagpapagaan ng ilang pagdurusa
ng indibidwal, o ilang nakikitang pangangailangan ng Estado; batay sa quasi
legal, politikal, genetic o etnikong kadahilanan, o sa ilang kadahilanang
traumatic sa indibidwal: o sa mga kadahilanang pang-ekonomiya. Kadalasan ang
mga ito ay para sa mga dahilang pang-kagandahan o kaginhawaan. Napakadalang
lumitaw ang argumento mula sa isang pangangailangan upang protektahan ang
kalusugan ng ina sa panganganak.
Kaya't malinaw na ang
pinakakaraniwang larangan ng pag-aalala ay ang tungkol sa panganganak at ang
panganganak na hindi kanais-nais sa isa o higit pang mga partido o sa
lipunan. Ang ikalawa at mabilis na lumalalang larangan ng pag-aalala ay ang
larangan ng genetic engineering at ang paggawa ng mga embryo sa ilalim ng
mga artificial na batayan (at ang larangan ng cloning) na lalong nagiging
kanais-nais mula sa pananaw ng pagkuha ng mga pamalit na bahagi para sa
pagpapahaba ng buhay. Kaya't ang utilitarian na argumento ay isinusulong na
ang pagpatay ng potensyal na tao, i.e. ang isang hindi pa pinapanganak, ay
mas mababa ang kahalagahan kaysa sa pagpapahaba ng buhay ng isang
produktibong mas nakatatandang tao, kadalasan ito ay isang taong may sapat
na pera upang magbayad para sa mga pamalit na bahagi. Ang pagpapalaglag at
pagbitay para sa mga
ay isang napakalaking
industriya sa US at sa Tsina.
Ang utilitarian na
pamamaraan na ito ay nagsasangkot ng konsepto ng dagdag na kapakinabangan ng
buhay kung saan ang pera ang nagiging pangunahing salik sa paglalaan ng mga
mapagkukunan. Sa huli ito ay isang pagpapahayag ng kapangyarihan at
samakatuwid sinusundan na ang
mga susunod na desisyon na may kinalaman sa pagpapahaba ng buhay ay magiging
isang paggamit ng kapangyarihan. Maaaring ituring ng mga susunod na
utilitarian ang potensyal na tao na may mas malaking kapakinabangan kaysa sa
mas nakatatandang tao sa isang pilosopikal na kahulugan ngunit hindi
tinatanggap ng pro-abortion na grupo ang argumentong ito maliban sa
pagbebenta ng mga bahagi ng katawan.
Dahil ang pinakakaraniwang
nilalang o potensyal na nilalang na pinapatay sa ating mundo na madalas
pinagtatalunan ay ang foetus ng tao, sa larangang ito tayo unang magsusuri
mula sa isang makasaysayang pananaw.
Sa pagbuo ng pagtatanong na
ito ihihiwalay natin ang iba't ibang teolohikal na posisyon, kabilang ang
pilosopikal. Ang mga nagbabagong panlipunang pananaw sa pagpapalaglag ay
ilalarawan sa loob ng karamihan sa posisyon ng kanlurang lipunan bilang
halimbawa.
Isang pagsusuri sa posisyon
ng Estado at ng indibidwal sa loob ng kasalukuyang balangkas ng batas natin,
at isang pananaw sa pananagutan sa ilalim ng Tort Law ay ilalahad at
pagkatapos ay susuriin ang kasalukuyang liberal na posisyon kaugnay ng ilang
pangunahing pagtutol.
Mula sa mga posisyong
iniharap ay magiging malinaw kung bakit kailangang tanggihan ng kasalukuyang
liberal na posisyon na ang foetus ay isang tao at na ito ay may mga
karapatan, o kahit na may potensyal ito hindi ito nagbibigay ng anumang
pangunahing legal na proteksyon laban sa pagpatay dito. Ang lohikal na
pagpapalawig ng posisyong ito ay may ilang nakakagambalang implikasyon para
sa legal na pamamalakad ng buhay sa lipunan.
Pagpapalaglag at Pagpatay ng Foetus
Ang pagpapalaglag ay
sumasaklaw sa dalawang magkaibang konsepto at ang mga termino na
pinagpapalit gamitin.
Ang terminong,
'pagpapalaglag', ay mas angkop gamitin para sa natural na pagpapalaglag ng
isang foetus dahil sa ilang problema sa foetus na pumipigil dito na umabot
sa kumpletong panahon ng pagbubuntis. Ito ay detalyadong tinalakay sa
artikulo tungkol sa Pagpapalaglag sa
Catholic Encyclopedia, Vol. 1, 1907.
Ang aktwal na pagpapalaglag
ng isang foetus ay mas angkop na tawaging 'pagpatay sa foetus' ngunit dahil
sa kaugaliang modernong euphemism ito ay tinawag din na pagpapalaglag.
Ang Kasaysayan ng Pagpatay ng Foetus
Ang kontrobersiya sa
pagpapalaglag o pagpatay ng foetus gaya ng dating tawag dito ay umabot sa
magkabilang matinding posisyon mula sa konserbatibong pananaw ng lumang
rabinikong paaralan na itinuturing ang pag-iwas o pagkabigo sa pagpaparami
na katumbas ng pagpatay hanggang sa bagong radikal na posisyong feminist sa
kabilang dulo na itinuturing ang pagpatay ng foetus bilang moral na hindi
nakapipinsala; gaya ng paggupit ng buhok o mga kuko.
Ang parehong mga posisyong
ito pati na rin ang mga nasa pagitan nito ay sumasaklaw sa tanong kung ano
ang bumubuo sa buhay, ano ang isang tao? Ang foetus ba ay isang tao o isang
potensyal na tao: at pinahihintulutan ba ang pagkuha ng buhay? Mula sa isang
pangkalahatang posisyon sa buhay na karaniwang tinatanggap, i.e. hindi
pinahihintulutan ang pumatay ng mga tao, ang tanong ay lumilitaw,
pinahihintulutan bang pumatay ng mga potensyal na tao, i.e. Ilaglag ang
isang foetus?
Ang Rabinikong Paaralan ay
itinuturing ang pagkakaroon ng mga supling bilang isang biyaya ng Diyos na
mahalaga para sa pagpapalawig ng bansa sa paraang nagsasangkot ng paggamit
at pagpapalawak ng potensyal sa bansa. Ang proteksyon sa foetus ay
nakapaloob sa teolohikal na kautusan ayon sa katayuan ng isang tao sa sarili
nitong karapatan. Mas mahalaga ayon sa Bibliya ang kahulugan kung kailan
nagsisimula ang buhay ay kapag ang dugo ay nabuo dahil ang Dugo ang buhay
nito. Habang nagsisimulang mabuo ang dugo sa unang linggo ng zygote
kailangan nating ipagpalagay na ang buhay ay nagsisimula sa unang linggo ng
zygote. Kaya ang pananagutan na magbigay-buhay ay nagsisimula sa unang
linggo ng zygote. Ang pananagutang ito ay maaaring malabag lamang kapag ang
foetus ay nagbabanta sa buhay ng magulang at samakatuwid ang buhay ng Ina ay
mas inuuna kaysa sa buhay ng foetus.
Ngayo ang
kontra-argumentong isinusulong ng tradisyong feminist ay naglalayong sirain
ang mga tradisyunal na konsepto ng foetus at ang mga karapatan na ibinigay
dito sa pamamagitan ng pagsasabing hindi ito isang tao at wala itong buhay
at ang potensyalidad nito ay hindi nagbibigay sa kanya ng anumang katayuan o
karapatan maliban sa ipinagkaloob ng ina na ang katawan ay ginagamit nito.
Dahil dito ang pagtanggal sa foetus bilang isang hindi kanais-nais na
pagpasok ay itinuturing na moral na hindi nakakapinsala.
Ang argumento na ang foetus
ay maaaring maging isang indibidwal na may matinding kapansanan ay ginagamit
din upang bigyang-katwiran ang pagpapalaglag. Ang parehong argumento ay
ginagamit din sa kaso ng panggagahasa. Ang isyu dito ay ang mga magiging
bunga. Ang mga pangyayaring ito ay kadalasang bunga ng ilang paglabag sa
kautusan o etika at may implikasyon na dahil may nagawang kasamaan o krimen
o may paglabag sa moral o genetic code ay may katwiran ang karagdagang
aksyon. Sa usaping ito nagpasya ang Korte Suprema ng U.S. na dahil naganap
na ang isang kasamaan hindi nila papayagan ang isa pang kasamaan sa
pamamagitan ng pagpapahintulot sa pagpapalaglag. Tila ito ay tama alinsunod
sa kasalukuyang kabuuan ng kautusan natin na hindi naghahangad na itama ang
isang kasamaan sa pamamagitan ng isa pang kasamaan.
Ang kautusan ay nakabatay
sa konsepto ng pagsasauli at maging sa balangkas ng Bibliya ang tema ay
tungkol sa pagsasauli.
Ang doktrina ng mata sa
mata at ngipin sa ngipin ay batay sa pagsasauli. Kinakailangan maging
malinaw ang konsepto ng magiging bunga.
Ang pagpapanatili ng
extended family o tribo ay kinakailangan sa pamamagitan ng proteksyon ng mga
miyembro nito sa pamamagitan ng legal na parusa at ito ay kinakailangang
kaakibat ng proteksyon ng kanilang buhay sa pamamagitan ng kasabihang “huwag
kang papatay.”
Ang kautusang ito ay inalis
sa mga Canaaneo sa pamamagitan ng relihiyosong pag-aalay kay Molec ng mga
hindi kanais-nais na bata sa ilang antas na nagpapababa sa pangangailangan
para sa pagpapalaglag.
Lumilitaw na ang
pangangailangan para sa pagpapalaglag ay nagmula sa pagbabago sa istruktura
ng isang lipunan at isang pagbabago sa katayuan ng mga kababaihan sa loob ng
lipunan. Tila ito’y gumagana bilang isang pamamaraan para sa kaginhawaan.
Hanggang sa unang bahagi ng
siglo na ito sinabi ni A.E. Crawley sa
The Encyclopedia of Religion and Ethics, ed. Hastings sa artikulong
Foeticide, Vol. 6, p. 54-57 na,
"ang pagpatay sa embryo ng tao ay hindi naging isang kaugalian sa lipunan sa
anumang bayan tulad ng pangkalahatang pagpatay ng sanggol na ginagawa ng
ilang sinaunang modernong komunidad at ng mga sinaunang Griyego at
Italyano."
Sa dalawang lugar sa Indonesia (Tenimber at
Timorlaut) sinasabing ito ay hindi naiisip bilang isang posibilidad. Ang
pinaka-karaniwang dahilan ay kahirapan at ang parehong dahilan na nag-udyok
sa krimen ng pagpatay ng sanggol ay nag-udyok din sa pagpatay ng foetus
bilang mas maagang pag-iwas sa parehong suliraning panlipunan. Kaya naman
ito ay kahalintulad ng contraception.
Masasabi rin na:
“Sa parehong mas mababa at
mas mataas na lahi ang moral na pagtutol sa krimen ay nag-iiba ayon sa
paniniwala ng lipunan sa tungkuling palaguin ang birth rate. Kaya't maaaring
sabihin na ang pagpatay ng sanggol at pagpatay ng foetus ay may posibilidad
na bumaba sa paglipat mula sa isang natural patungo sa artificial na paraan
ng pamumuhay. Kung saan naitatag ang agrikultura at pagpapastol, ang
kahalagahan ng bilang ay naunawaan.”
“Sa ikalawang antas ang
pagtutol ay nag-iiba depende sa moralidad ng sekswal, na nakadepende sa
sistema ng pag-aasawa ng sinumang tao. Ang mga kaso ng karangyaan tulad sa
paganong Gresya at Roma ay may maliit na kahalagahan. Napansin ni
Westermarck na ang parehong antas ng simpatiya ay hindi nararamdaman para sa
isang batang hindi pa ipinapanganak tulad ng sa isang sanggol at na ang
pagpatay ng foetus ay nagawa ng mga taong hindi kailanman hindi pumatay ng
sanggol” (ibid).
Habang ang pagpatay ng
sanggol ay ganap na hinatulan sa kautusan ng Bibliya, ang pagpatay sa foetus
ay partikular na binanggit kaugnay ng pinsalang naidudulot sa babae o sa
foetus sa Exodo 21:22-25. Ang sumusunod na pagsusuri ay magpapakita na ito
ay ebidensya na ang foetus ay itinuturing na ganap na isang tao at na ang
pagpatay o pagpinsala dito ay itinuturing na katumbas ng pagpatay ng
sanggol, bilang isang paglabag sa kautusan, at bilang isang paglabag sa mga
tungkulin ng pagiging magulang at sa mga pagpapala ng isang pamilya.
Ang sipi sa Exodo 21:22-25
ay gumagawa ng dalawang pagkakaiba kaugnay ng pinsalang nagawa sa babaeng
nagdadalang-tao at ito ay tinalakay ni Rousas John Rushdooney (sa
The Institutes of Biblical Law -
The Craig Press – 1977, pp. 263ff.). Tinalakay ni Rushdooney ang mga komento
nina Cassuto pati na rin nina Keil at Delitzsch tungkol sa siping ito, at
ang mga komentong ito ay ibinuod ng sumusunod:
Kung ang mga tao sa isang
pisikal na pagtatalo, ay hindi sinasadyang nasaktan ang isang babaeng buntis
kaya't napaaga ang pagkapanganak ng bata ngunit walang naganap na malalang
pinsala sa babae o sa bata ang nakasakit sa babae ay dapay parusahan ng
multa na itatakda ng asawa at tinutukoy sa pamamagitan ng tagapamagitan,
depende sa lawak ng paghihirap o pinsalang naranasan ng babae o ng bata.
Kung walang nagawang
pinsala sa babae o sa bata/mga bata ipinapataw pa rin ang multa dahil sa
posibilidad ng paglalagay sa panganib ng buhay. Gayunpaman, kung ang
insidente ay nagresulta sa pagkamatay ng sinuman sa babae o sa bata (o mga
bata) sa sinapupunan kung gayon "magbibigay ka nga ng buhay para sa buhay."
(KJV)
(Pinagsama ni Moffatt ang
salin sa buhay sa buhay; mata sa mata, ngipin sa ngipin, at iba pa. Ito ay
naitatag na batas sa kasong ito.)
Ang mga argumento ng
Antinomian, na nagsasaad na ang Biyaya ay nagpapawalang-bisa sa Kautusan, ay
naglalagay sa kanila sa isang mabigat na problema (lalo na sa mga grupong
protestante tungkol sa Biyaya) dahil hindi nalalapat ang kautusan sa kanila,
na nag-aalis ng pananagutan at ng malinaw na moral na pamantayan.
Bago ang posisyon ng
Antinomian ang sinaunang iglesiang Cristiano ay ganap na sumusunod sa
kautusan ng Bibliya, kasama na ang mga kautusan sa pagkain. Ito ay totoo
hanggang sa mga Konseho ng ika-apat na siglo sa rehiyon ng Mediterranean na
karaniwang nakasentro sa Roma, at sa kaso ng Celtic church, hanggang sa
Synod of Whitby noong 663/4 CE.
Ayon kay David L. Edwards (Christian
England, Vol. 1, Collins Fount, 1982, p. 27), literal na sinunod ng
Celtic church ang Bibliya, "sumusunod dito nang buong puso; kahit ang mga
tuntunin sa pagkain sa Lumang Tipan ay tinanggap bilang kautusan ng Diyos."
Nang ang mga konseho ng
iglesia sa ilalim ng sistemang Athanasian ng Roma ay binago ang mga kautusan
ng Bibliya sa pamamagitan ng Canon, at binago rin ang mga pista at banal na
araw, ginawa nila ito batay lamang sa awtoridad ng iglesia. Nang mangyari
ang repormasyon na itinanggi ang awtoridad ng iglesiang Athanasian sa Roma,
nagkaroon ng moral na salungatan sa posisyon ng mga Protestante. Sa
pagtanggi nila sa awtoridad ng sistemang Romano wala silang batayan para sa
istruktura ng pagsamba na kanilang ginagawa at dapat ay bumalik sila sa
orihinal na istruktura ng Bibliya, ngunit hindi nila ito ginawa maliban sa
ilang pagtatangka noong panahon nina Henry VIII at Cromwell sa England.
Upang bigyang-katwiran ang
kanilang posisyon binuo ang argumento ng Antinomian na nagsasaad na ang
biyaya ay nagpapawalang-bisa sa kautusan at samakatuwid ang isang Cristiano
ay hindi naliligtas sa pamamagitan ng pagsunod sa anumang alituntunin ng
kautusan, maging ito man ay biblikal o hindi biblikal.
Ngayon nagdulot ito ng
malubhang salungatan sa moral na pag-iisip ng mga protestante. Ang Bibliya
ang itinuturing na batayan ng moral na alituntunin, ngunit hindi sinusunod
ng mga tao ang mga tuntunin nito kahit sa lingguhang batayan.
Ito ay nakaapekto sa mga konsepto ng kabanalan ng buhay at ang likas na
biblical pacifism.
Hindi naging malinaw ang
mga pamantayang moral sa mga ganap na ganap na tuntunin ng bibliya. Ang mga
moral na sanggunian ay nabago at naging relatibo depende sa kaugnayan nito
sa anumang pormal na awtoridad.
Ito ay naging malinaw mula
pa sa simula ng Repormasyon na agad itinatag ng agad itinatag Antinomianismo
ang sarili sa Alemanya mula noong 1535. Dahil sa pagkalitong ito na ang
moral relativism ay naging laganap, bagaman maaari rin itong ituring na
isang paglihis sa pilosopiya.
Sa pagsusuri ng mga pahayag
sa Bibliya lumilitaw na ang posisyon ng Bibliya ay itinuturing ang isang
foetus na katumbas ng buhay ng isang lalaki o babae sa isang pantay na
batayan.
Ang tanging relatibong
hindi pagkakapantay-pantay na ibinibigay sa isang foetus ay ayon sa
interpretasyong biblikal ng mga Judio. Ayon kay Michael Asheri (sa
Living Jewish, Everest House, USA, 1980, pp. 101-102) ang
therapeutic abortion ay kinakailangang isagawa kahit pa tutol dito ang
babae. Ang foetus ay kailangang patayin habang ipinapanganak upang mailigtas
ang ina. Kapag lumitaw na ang ulo sa labas ng sinapupunan ay saka lamang ito
itinuturing na may hiwalay na buhay mula sa ina. Kaya't pinahihintulutan ang
pagpatay sa potensyal na buhay upang mailigtas ang buhay ng ina at sa kasong
ito ito ay sapilitan kahit pa tumutol ang ina.
Sa pagsusuri lumalabas na ito ang nag-iisang pagbubukod sa posisyon na
nakabatay sa ikaanim na utos.
Ang malinaw na pagbubukod
ay kapag ang bata ay maaaring mailigtas sa pamamagitan ng caesarian section
at maililigtas ang buhay ng parehong ina at anak.
Tila may posisyon na
nagmula sa ikapitong utos sa Mga Bilang kabanata 5:27 na batay sa akusasyon
ng pangangalunya na nagdudulot ng pagiging baog ng ina batay sa banal na
pamamagitan dahil sa pag-inom ng tubig ng kapaitan na ipinaliwanag sa
kabanatang iyon. Ang kasamang pagkamatay ng anumang ipinaglihi na foetus sa
maagang yugto nito ay tila malinaw mula sa paglalarawan ngunit kailangang
ipalagay mula sa mga salita at nananatiling pahiwatig. Sa anumang kaso hindi
kinakailangan ng anumang gawa ng tao.
Sa posisyong ito ay
nakapaghinuha na dahil ang hininga o nephesh ay ang espiritu ng tao ayon sa
kautusan ng Bibliya (ang kaluluwa ay ang kalaunan paglihis sa Cristianismo
na kinuha mula sa mga taga-Babilonia sa pamamagitan ng Mithraismo at
Pilosopiya), ang foetus ay walang sariling buhay. Dahil dito wala itong
karapatan bilang indibidwal. Malinaw na hindi ito ang kaso mula sa kautusan
sa Exodo 21:22-25. Kung ang aksidenteng pagkamatay ng foetus ay isang krimen
na may parusang kamatayan malinaw na ang balaking pagpatay dito ay
karaniwang paglabag sa ikaanim na utos. Sa katunayan isinabatas ng Kongreso
ng US noong Setyembre 2015 na ang pagpatay sa sanggol na nabuhay matapos ang
isang nabigong pagpapalaglag ay isang krimen sa unang antas ng pagpatay.
Ang posisyon ng nephesh ay
nagsasaad na ang babae ay may responsibilidad sa bata. Ito ay isang hiwalay
na nilalang na may sarili nitong daluyan ng dugo o fluid system na
pinapakain sa pamamagitan ng inunan. Samakatuwid ito ay may buhay.
Ang argumento na hindi ito
humihinga ay maling paggamit ng konsepto ng nephesh kung saan, mula pa sa
simula, ito ay ang paglikha ng tao.
Kumukuha ng oxygen ang bata
mula sa ina sa pamamagitan ng inunan. Ang mga argumento na hindi ito
nalalapat mula sa zygote hanggang sa ika-10 o ika-12 sanglinggo ay maling
pananaw dahil ang sistema ay nagsasagawa ng normal na proseso ng paghahati
at paglaki upang maitatag ang sistema ng daluyan ng dugo mula sa pangunahing
istruktura ng foetus. Ang paghahating ito ay maaaring magbunga ng dalawa o
higit pang mga nilalan ay hindi isang limitasyon sa mga karapatan ng alinman
sa nag-iisang istruktura o ng iba pang mga istruktura ng foetus.
Ang argumento mula sa
potensyalidad ng pag-iral (na inilalapat sa sangkatauhan) ay may kaugnayan,
o kinakailangan lamang, kung itinatanggi na ang istruktura, mula sa zygote,
ay hindi isang nilalang sa sarili nitong karapatan, na malinaw na ito nga
ayon sa pananaw ng Bibliya. Na maaari itong patayin kung ito ay nagdulot ng
panganib sa buhay ng kanyang ina ang
tamang pagsasakatuparan lamang ng ikaanim na utos, huwag kang
papatay, dahil ito ay maaaring kunin ang buhay ng kanyang ina kahit na hindi
sinasadya ngunit sistematiko pa rin.
Ang mga parehong teorya ay
matatagpuan din, na hindi kataka-taka, sa loob ng Islam at Hinduismo. “Ang
Hinduismo at Islam ay nagpapakita ng hindi pagkakapareho sa pagitan ng
teorya at pagsasagawa.” (ERE
ibid.)
Sa India naging karaniwang
gawain sa malawakang saklaw ang pagpapalaglag subalit ito ay partikular na
ipinagbabawal ng mga Batas ng Aryan (tingnan
Sacred Laws of the Aryans (SBE ii
(1897) 74, 281) kung saan ito ay inilagay sa parehong kategorya tulad ng
pagpatay ng tao at iba pa.
Kinukutya ng Atharvaveda
ang bhrunahan, ang gumagawa ng pagpapalaglag, na ang pangalan at krimen ang
nagtatapos sa listahan na "hindi mapapatawad ang kasalanan ng isang gumawa
ng pagpapalaglag" (ibid. SBE xiv (1882) 133); tingnan ang Laws of Manu (SBE
xxv (1886) v. 90 na sinipi sa ERE).
Katulad nito para sa mga
Teksto ng Vinaya ng Budismo, ang nag-aayos ng pagpapalaglag ay isinasama sa
"sinomang sinasadyang pumatay ng tao, kahit na sa pag-aayos ng
pagpapalaglag, ay hindi Samana, at hindi tagasunod ng Sakyaputta."
Ang Avesta ay may
detalyadong paghatol sa pagpatay sa foetus, na nagsusuri sa petsa kung
kailan nagiging buhay ang embryo. Mula sa Vendidad (xv.13ff.) ang krimen ay
parehong nasa ama at ina pati na rin ng gumawa ng pagpapalaglag na may
parehong parusa tulad ng sa sadyang pagpatay. Ang opisyal na paniniwala ng
Zoroastrian kung kailan nabubuo ang foetus at tumatanggap ng kaluluwa ay sa
loob ng apat na buwan at sampung araw. (tingnan din ang SBE iv (1895)
177ff), (ibid).
Mula sa pagsasalin ni Mills
ng The Zarathushtrian
(Zoroastrian) Gathas (Oxford 1892 at Leipzig 1894 (inilathala ng
AMS New York 1977, partikular ang LIII 2-5 pp. 377-387) nagiging malinaw na
ang posisyon ng Zoroastrianismo ay isa sa tamang layunin sa pagitan ng
mag-asawa. Ang isang patutot at kriminal ay sumasagisag kabaligtaran ng
kabutihan at layunin ng gawain ng pagpaparami. (Maaaring mas malinaw ito
mula sa pagsasalin ng Pahlavi sa p. 384.) Ang pagpatay sa foetus ay
ipinagbabawal sa mga tagasunod ng lahat ng pangunahing relihiyon sa mundo:
Judeo-Christian, Islamic, Hindu, Buddhist (at maging Zoroastrian na may
impluwensya sa dalawang huli). Ang mga relihiyong ito ay tinuturing ang
pagpapalaglag o pagpatay sa foetus katumbas ng pagpatay ng tao, i.e.
Pagpatay ng sanggol at walang ginagawang pagkakaiba. Mayroon lamang isang
kaso ng pagkakaiba sa buhay ng foetus.
Tanging ang Zoroastrianismo
at pilosopiyang Griyego sa pamamagitan ng mga Hyperborean, ayon sa kakaibang
doktrina ng Babilonia ng kaluluwa, ang nagtatag ng konsepto ng pinakahuling
posibleng oras para ang pinagsama-samang cells ay maging isang legal na
foetus.
Ang gawing regular ang
pasilidad ng pagpapalaglag ay itinatag ng mga Griyego. Ang pananaw ng mga
Griyego ay ang karapatang magdesisyon ay nasa ina at ang pananaw na ito ay
muling binuhay sa ika-dalawampung siglo, ngunit kamakailan lamang isinama
ang opsyonal (pagpatay sa foetus) na pagpapalaglag sa ating kasalukuyang
panlipunang moralidad.
Ayon kay Balestrini (A
borto etc
Turin 1888, p.191)
“Whenever abortion becomes
a social custom, it is the external manifestation of a people's decadence
and far too deeply rooted to be cured by the mere attempt to suppress the
external manifestation.” (tr.
Crawley ibid. p. 56)
Si Plato (mula sa
The Republic V.460f) bilang bahagi
ng kanyang eugenic proposals ay nagrerekomenda ng pagpatay ng foetus kung
saan ang mga magulang ay lampas na sa edad ng pag-aanak. Ito ay nagmumula sa
tradisyon ng Griyego na walang may kapintasan o may depektong bata ang dapat
pahintulutang mabuhay. Ito ay pinalawak ni Aristotle upang irekomenda ang
pagpatay ng foetus bago maging buhay ang foetus sa mga kaso kung saan ang
ina ay nanganak na ng maraming anak “na inutos ng Estado.” (Pol.VII 16.1335,
nabanggit din ni Crawley). Ang mga Romano ay pumapatay ng foetus dahil sa
kahirapan, kahalayan o karangyaan.
Sinabi ni Seneca (sa
Digesta xxv 3,4; Seneca ad Helviam,
16) na ito ay ginagawa ng mga nagpapagandang babaeng upang mapanatili ang
kanilang kagandahan. Sinubukan ng mga Antonines na pigilan ang pagpatay sa
mga bata.
Ayon kay Crawley,
“nagsimula ang mga Griyego at Romano sa mga haka-haka tungkol sa biological
value ng embryonic life. Malinaw na tinukoy ang pagpatay ng foetus at
pagpatay ng sanggol, sa pagsasabing ang hindi pa isinisilang na bata ay
hindi homo, ni hindi infans kundi isang spes animantis lamang” (ibid).
Itinakwil ni Tertullian ang
pananaw na ito (sa Apology: 9) nang kinastigo niya ang lahat ng uri ng
pagpatay ng sanggol na laganap noon sa Africa kay Saturn, kay Jupiter sa
pangkalahatan, o kay Mercury sa Gaul, “Sa kaso natin, ang pagpatay ay
ipinagbabawal nang minsanan, hindi natin maaaring sirain kahit ang foetus sa
sinapupunan, habang tumatanggap pa ng dugo mula sa iba pang bahagi ng
katawan para sa kabuhayan nito. Ang pagpigil sa isang kapanganakan ay mas
mabilis na paraan lamang ng pagpatay ng tao; at wala namang pagkakaiba kung
ikaw ay kukuha ng buhay na isinilang na, o papatayin ang isa na ipapanganak
pa lamang. Iyon ay magiging tao; hawak mo na ang bunga sa kanyang binhi.” (The Anti-Nicene Fathers, Vol. III p.25, T& T Clark - Eerdmans 1986
reprint.)
Mula sa interpretasyon ni
Tertullian ng kautusan ng Bibliya sa itaas, ipinagbabawal sa mga Cristiano
ang pagpatay ng foetus bilang pagpatay ng sanggol.
Ang mga Griyego, sa
pamamagitan ng pilosopiya, na isang pag-unlad mismo ng sistemang Hyperborean
(isang uri ng ritwal ng paglilinis ng “gulong ng kapanganakan” na
kinabibilangan ng doktrina ng kaluluwa at transmigration ng Indo-Aryan) ay
binuo ang konsepto na matatagpuan sa teorya ng embryonic animation ng
Zoroastrianismo. Walang duda na ito ay minana ng mga Zoroastrian mula sa mga
Magi, isang sekta na nagmula sa neo-Babylonian Animism at kalaunan ay
Shamanism. Ang mga sektang ito ay naging mabigat na magkalaban kalaunan.
Nakuha ng mga Hyperborean ang kanilang mga uri ng shamanismo mula sa
parehong pinagmulan.
Ang relihiyosong konseptong
ito na may kaugnayan sa kaluluwa ay dinala sa mga Griyego sa pamamagitan ng
mga Hyperborean. (Tingnan J. Burnet,
Early Greek Philosophy, 1948 pp. 81-84.)
Binuo ni Aristotle ang
pananaw na ito upang sabihin na ang kaluluwa ng zygote sa pagbubuntis ay
tulad ng sa halaman lamang, na pagkalipas ng ilang araw ito ay magkakaroon
ng kaluluwang may buhay at kalaunan ay ng katwiran. Ang kanyang mga
tagasunod ay nabubukod ang lalaki at babaeng embryo sa petsa ng pagiging
buhay. Ang lalaki ay itinuturing na nagkakaroon ng buhay apatnapung araw
pagkatapos ng paglilihi; ang babae walumpung araw (kamangha-manghang may
kaugnayan sa mga panahon ng paglilinis pagkatapos ng kapanganakan sa
Bibliya).
Kalaunan ang sandali ng
pagiging buhay ay itinakda para sa parehong kasarian sa apatnapung araw at
ang Roman jurists ay tinanggap ang pananaw na ito. (Leckey,
History of European Morals, London 1890 ii 21f.)
Sa gayon nagkaroon ng
pangkalahatang pagkakaiba sa pagitan ng buhay at hindi buhay na foetus na
nakapasok sa canon at batas ng Romano at nagpatuloy hanggang sa modernong
panahon.
Pinalawak ni Augustine ang
doktrina ng kaluluwa bilang 'informatus' at 'formatus' sa loob ng embryo.
Ang embryo formatus “ay may kaluluwa; ito ay isang buhay na nilalang; ang
pagpatay nito ay pagkitil, at dapat parusahan ng kamatayan.” (Mula sa
E.R.E. tulad sa itaas). Ito ay tinanggap ng Sixth Ecumenical Council
at noong Gitnang Panahon ang mga babaeng nagkasala ng krimen ay hinatulan ng
kamatayan. Ang pagpatay ng embryo informatus ay nagreresulta sa multa.
Mula sa paganong doktrinang
ito ng embryo formatus at ang pagpasok nito sa Iglesiang Athanasian, kasama
ang pagpasok ng kaugalian ng pagbibinyag sa mga sanggol, naitatag na ang
embryo formatus ay bibinyagan din. Sinabi ni Augustine na ang embryo ay
maaaring makibahagi sa pagkabuhay na mag-uli at pinalawak ni Fulgentius
paganong paglihis nito ng magdurusa sa walang hanggang apoy at sumpa sa
impiyerno kung hindi mabibinyagan. Ang biblikal na konsepto (mula sa Apoc.
20) na lahat ng tao, binyagan man o hindi, ay makikibahagi sa ikalawang
pagkabuhay na mag-uli ay hindi niya naunawaan.
Ang Konseho ng Iglesiang
Athanasian kalaunan ay hindi gumawa ng pagkakaiba sa pagitan ng mga panahon
ng pagbubuntis, at hinatulan ang lahat ng pagpatay sa foetus bilang
pagkitil. Pinananatili ni Plato at Aristotle ang karaniwang pananaw ng
Griyego na ang ina ang may karapatan sa pagpapalaglag. Sa pangkalahatan, ang
kasanayan ng mga Romano ay nagsasaad na ang ama lamang ang may karapatang
mag-utos ng pagpapalaglag (Balestrini, p.30f).
Ang posibilidad ng pagpatay
sa foetus, sa teolohiya, ay naipasok sa lipunan sa pamamagitan ng mga epekto
ng teolohiyang Babilonia sa Cristianismo sa pamamagitan ng pilosopiyang
Griyego at paganong Roma, kung saan ang syncretic adoption ng teolohiyang
Caldeo kasama ang konsepto ng kaluluwa nito ay nagbigay-daan sa pagkakaiba
sa pagitan ng mga yugto ng foetus. Walang relihiyon ang nagpapahintulot sa
pagpatay ng isang buhay na foetus. Ang mga pagtanggap ng Griyego ng doktrina
ng Caldeo sa pamamagitan ng pilosopiya ay nagpahintulot sa pagkamatay ng
“pre-animate foetus” at ang pagtanggap ng mga Stoics, na tinuring ang foetus
bilang bunga lamang ng sinapupunan, ay pinahintulutan ang pagpatay ng mga
foetus sa mga batayan ng euthanasia, at pagiging puro ng lahi o kaginhawaan.
Ang mga argumento ng
modernong panahon ay lokihal na pagpapatuloy ng mga nakaraang debate para sa
kaginhawaan; ang radical feminist ay gumagamit ng parehong retorika gaya ng
mga babaeng Griyego at Romano mula sa posisyon ng pansariling interes.
Walang dudang naitatag na teolohikal sa loob ng mga pangunahing sistema ng
relihiyon ng mundo na ang pagpatay ng foetus ay pagpatay ng tao at walang
pagkakaiba sa krimen. Ang pagkakaiba na ginawa sa katayuan ng foetus sa
iba't ibang agwat ay nagmula sa Zoroastrianismo at sa Griyegong hango sa
teolohiyang Caldeo, i.e. Pilosopiya. Ang pagkakaibang ito, gaya ng naunawaan
ng mga Griyego, ay tumutukoy sa kaluluwa ng halaman at hayop. Ang kalaunang
posisyon ng Romanong Cristianong Athanasian ay nabuo mula rito at ang mas
mababang unang katayuan ng foetus ay nakilala bilang embryo informatus. Kaya
nagsimula ang paghahanap kung kailan eksaktong maaaring patayin ang isang
embryo. Sa Bibliya at sa loob ng mga istrukturang Islam, Hindu at Buddhist
ang sagot ay na pagkatapos ng paglilihi - hindi kailanman; maliban kung (sa
kaso ng Judio) ito ay nagdudulot ng panganib sa buhay ng ina, na tila ang
tamang interpretasyon ng mga kautusan ng Bibliya.
Ang pagpatay ng foetus sa
pagkakataong ito ay naiiba sa pagpatay ng tao batay sa prinsipyo ng
pagbabayad-pinsala.
Sa pagpigil sa foetus na
labagin ang ikaanim na utos naibalik ang buhay ng ina. Ang pagkamatay ng
foetus ay pumigil sa sistematikong pagpatay sa ina, kahit na hindi alam ng
foetus ang mga aksyon nito ito pa rin ay saklaw ng kautusan sa pagkakataong
ito.
Matapos suriin ang teolohikal na posisyon tingnan naman natin ngayon ang
kasalukuyang medical at pilosopikal na posisyon sa bagay na ito.
Modernong Pananaw Tungkol sa Pagpatay ng Foetus
Sa loob ng huling
dalawampu't limang taon, ang pagpapalaglag o pagpatay ng foetus ay nagbago
mula sa pagiging hindi katanggap-tanggap at kriminal na aksyon sa lipunan
patungo sa pampublikong pagtanggap sa loob ng legal na balangkas ng
karamihan sa mga mas maunlad na bansa sa mundo, kabilang ang mga bansang
nagsasalita ng Ingles, Silangan at karamihan sa Kanluran, Europa, ang Soviet
Union, Tsina, India at Japan. Tanging sa Latin America, Africa at ilang
bahagi ng Asya nananatili ang mga dating pagbabawal.
Mayroong mga malaking
pagbabago sa opinyon ng publiko sa lahat ng mga bansang ito na
kinasasangkutan ng konsepto at kabanalan ng buhay ng tao. Sinuri ni L.W.
Sumner (Abortion and Moral Theory - Princeton 1981) ang mga malaking
pagbabagong ito sa opinyon at binanggit ang mga gawa nina Badgley (1977 pp.
459-460) sa Canada, at Lane (1974, Vol. 2 pp. 20-23) sa Britanya, na
nagpakita na ang karamihan sa opinyon ng publiko ay pabor sa isang
katamtamang patakaran na nagpapahintulot ng legal na pagpapalaglag.
Ang mga malaking
pagbabagong ito sa pananaw ay nagresulta sa pagkakahati ng opinyon sa isyu
ng pagpapalaglag na pinangungunahan ng dalawang grupo na ayon kay Sumner ay
ang grupong pro-life na nagtataguyod ng tradisyunal na mahigpit na patakaran
at grupong feminists na nagtataguyod para sa pagbabago o pagtatanggal ng mga
kautusan sa pagpapalaglag. “Ang mga layuning pampolitika ng mga partidong
ito ay malinaw na hindi magkatugma” (ibid p.4). Ang pagpapalaglag ay isang
moral na suliranin na, dahil walang malinaw na nagkakaisang aksyon o maling
gawain sa kasong ito, kundi isang paghahati ng opinyon, kung gayon ay
nagpapahiwatig ng ilang salungatan ng interes, mga pinahahalagahan o
layunin.
Ang salungatan na ito sa
katunayan ay isang debate tungkol sa pagkakaayos ng lipunan. Kabilang dito
ang tanong sa pagbuo ng pamilya at ang istruktura ng lipunan. Kabilang dito
ang tanong sa responsibilidad at layunin ng pagkakaisa at pakikipag-ugnayan
ng mga indibidwal at ang responsibilidad sa pagpapatuloy ng isang lipunan.
Ang argumento tungkol sa
pagpatay ng isang foetus ay hindi lamang tungkol sa pagpapalaglag ng hindi
pa isinisilang na buhay, ito ay may kaugnayan din sa relatibong halaga ng
buhay para sa mga indibidwal sa loob ng mga grupong iyon.
Habang nabubuo ang debate,
ang tanong ay hindi lamang kung ano ang halaga ng buhay, kundi kung kailan
ito dapat ilapat. Ang tanong tungkol sa kung ano ang bumubuo sa karapatan sa
buhay batay sa ilang argumento tulad ng kay Michael Tooley, ay lumalampas sa
foetus upang tanggapin ang mga nilalang na may kamalayan at walang kamalayan
pati na ang mga maaaring maiugnay sa isang konseptwal na halaga o kapasidad.
Ito ay nagpapahiwatig na ang halaga ng buhay ay nagiging relatibo, na
nababawasan sa mga indibidwal ng ilang arbitraryong salik tulad ng
konseptuwal na kakayahan o nabawasan na kapasidad. Kaya ang buhay ay
kinakailangang magkaroon ng relatibong halaga sa pagitan ng mga indibidwal
at ito ay dapat nitong pahintulutan ang pagpapalawak sa euthanasia at iba
pang mga konsepto.
Ang pagpatay sa mga may
kapansanan sa pag-iisip o may sakit sa pag-iisip ay maaaring sumunod mula sa
mga ganitong palagay.
Ang debate ay nagiging
isang napaka-emosyonal na isyu ng paghaharap. Upang maunawaan ang mga
dahilan sa likod kung bakit ninanais ang pagpapalaglag ay isang mahalagang
hakbang upang malutas ang problema.
Isang interesanteng
pag-aaral ang na-edit nina David Friedman, Van der Tak at Sevilla na
pinamagatang Abortion in Psychosocial
Perspective, Trends in Transnational Research (Springer, New York,
1978).
Mula sa
Abortion Seeking in Switzerland nina Kellerhals, Pasini at Wirth sa
itaas (sa pp. 34ff), dalawang bagay ang tinalakay upang maunawaan ang
pagpapalaglag. Una, ang panlipunang kahulugan ng bata at ikalawa, ang mataas
na bilang ng mga pagkabigo ng contraceptive.
Ang kahulugan ng isang bata
at ang pagkakakilanlan nito sa lipunan ay nagmumula sa tungkuling
ginagampanan nito. Ang elementong ito, ang pagkakakilanlan ng bata sa
lipunan, ay mabilis na nagbabago dahil sa katangian ng makabagong pamilya at
sa bilang at laki ng grupo sa loob ng pamilya na nakakaapekto sa pagkakaroon
anak ng mag-asawa.
Una, dahil sa nuclear at
neolocal na katangian nito ang bagong anak ay hindi dapat “makagambala sa
kaayusan ng mga gawain at paghahati ng pamumuno sa orihinal na
pamilya.” (binigyang-diin)
Ikalawa, “ang biblikal na
katangian ng pagiging anak ay nagsasaad na matatag at tiyak na grupo ang
maaaring mabuo bilang isang kooperatibong yunit bukod sa nuclear family.”
(Ang pananaw na ito ay lohikal na di-makatwiran.)
Ikatlo, “ang marriage by
affinity ay nagpapahiwatig na, bilang patakaran, ang mga orihinal na
pamilya, habang biabawasan ang kanilang kontrol sa bagong mag-asawa, ay
binabawasan din ito sa mga supling ng bagong pamilya.”
“Sa kabuuan, ang makabagong
bata ay may kahulugan lamang para sa mga magulang at hindi na nakakaapekto
sa katatagan at relasyon sa mas malawak pang mga grupo, gaya ng sa mga
nakaraang kalagayan. Siyempre, may mga natitirang ugnayan sa pagitan ng
extended family at ng isa o ibang bata, ngunit ang mga ugnayang ito ay hindi
maikukumpara sa kanilang katangian sa mga umiiral sa isang malaking bilang
ng preindustrial societies. (Michel 1972).” (ibid p. 37-38)
Ang tungkuling panlipunan
ng bata ay nagbago kasabay ng pagbaba ng katangian ng pamilya. Sa
agrikultural na malalaking pamilya, ang bata ay nakikitang may tungkuling
pang-ekonomiya at maggagawa at sa cottage industries mula pa sa murang edad.
Ang panlipunang pangangalaga sa mga bata ay isang salik na nagbabalik ng
pangangalaga sa mga matatanda at sa extended family ito ay magkakonekta sa
isa’t isa.
Ang ganitong sistema ay
nagdulot ng negatibong epekto sa mga mag-asawang walang anak at maaaring
humantong sa pag-aanak para sa mga dahilan ng katayuan ngunit sa
pangkalahatan ang kayamanan ng bansa ay nakasalalay sa pagpapanatili ng
isang bata at matatag na populasyon na karaniwang binubuo ng pangkat ng
magkakasamang malalaking pamilya sa konteksto ng baryo/shire. Ang malulusog
na bata at matatag na mga pamilya ay karaniwang itinuturing na mga biyaya
mula sa Diyos na pagpapala mismo.
Kasabay ng urbanisasyon at
ng nuclear family nagkaroon ng mas maliit na tungkulin para sa bata at mas
maliit na papel sa lipunan. Nilikha ng social security ang ilusyon na
inililipat ang responsibilidad ng pangangalaga sa mga matatanda sa lipunan
nang hindi napagtatanto na ang lipunan ay isang extended family lamang. Ang
resulta ay ang pagliit ng populasyon at tumatandang populasyon.
Ang hindi maiiwasang
resulta sa ekonomiya ay ang patuloy na tumataas na pasanin sa mas kaunting
tao. Ang resultang ito, gayunpaman, ay hindi pa lubos na nararamdaman.
Kasalukuyan tayong nasa
yugto ng transisyon mula sa nuclear family patungo sa nagkawatak-watak na
pamilya, gayunpaman, ito ay tatalakayin sa susunod.
Ang pagsilang ng isang bata
ay hindi na maiiwasan at hindi na nagiging kanais-nais. Nakita ng mga
kababaihan na ang mga gastos sa pag-aanak ay maaaring ipagpaliban at isang
hadlang sa materialistic na mundo. Ang panganganak ay nagpapahina sa babae
kaysa sa lalaki at kapag nakita niya ang sarili na nakikibahagi sa
pakikipaglaban para sa kapangyarihan at yaman para sa sariling kasiyahan at
panandaliang seguridad, ang bata ay itinuturing na sagabal.
Ang pagsasama habang buhay
ay bumababa dahil sa nagbabagong mga pananaw sa lipunan at pansariling
kasiyahan. Ang nagkawatak-watak na relasyon sa pamilya ay nagpapasikat sa
usong paghihiwalay o de-facto at pansamantalang pagsasama na lalo pang
nagpapababa sa kagustuhan at sitwasyon para mag-anak.
Ang tulong na ibinibigay sa
mag-asawa o hindi kasal na ina ay bumababa, (lalo na kung ikukumpara sa
preindustrial extended family). Ang tulong, maging mula sa social security o
sa ibang miyembro ng pamilya ay may maliit na kahalagahan.
Sa Australia, ang tulong, bagamat makatwiran sa
ekonomiya, ay wala sa mga pangunahing aspeto ng kahalagahan na nasa mga
larangang psychological at environmental kaysa sa materyal.
Ang bata ay may mas maliit na kapaligiran kumpara sa extended family.
Tumataas ang paghihirap ng ina na nagpapataas sa
pangangailanga para sa pagpapalaglag. Isang mahalagang punto ang binanggit
nina Kellerhals et al sa kanilang pag-aaral.
“Ang panganganak ay may
dalawang aspeto, isang kongkreto at isang simboliko. Sa tradisyunal na
Switzerland, gayundin sa ibang mga lipunan, ang kongkretong aspeto ay
nagmumula sa 'materyal' na mga tungkulin ng bata; samantalang ang
simbolikong aspeto ay nasa pagpapahayag ng relasyon ng mag-asawa sa Diyos o
sa pinalawak na grupo. Sa ating kasalukuyang lipunan, ang kongkretong aspeto
ay nasa emosyonal na kasiyahan na inaasahan ng mag-asawa mula sa kanilang
anak, habang ang simbolikong aspeto ay nasa pagpapahayag ng emosyonal na
relasyon ng mag-asawa, kung saan ang anak ang simbolo nito.
Bilang resulta, ang anak ay
may kahulugan lamang kung ang mag-asawa ay sumasang-ayon na ang katangian ng
kanilang relasyon ganon nga na sapat na binibigyang-katwiran nito ang
pagiging simbolo ng pag-aanak at na ang pamumuhunan sa pagpapalaki ng bata
ay mas nagbibigay-gantimpala kaysa sa ibang mga gawain na karibal nito,
halimbawa, paglilibot, pagtatrabaho ng babae, pagpapabuti ng mga pamantayan
ng pamumuhay ng mag-asawa, atbp.
Kung ang dalawang
kundisyong ito ay hindi umiiral, ang pagkakaroon ng anak ay maaaring ituring
na isang hindi matitiis na pasanin.” (ibid p. 39).
Ang halaga ng bata ay
nagbabago rito mula sa pagpapatuloy ng bata, potensyal na adult at salik sa
ekonomiya tungo sa isang kalagayan kung saan "ang pagkabata ay naging isang
pribilehiyong edad na pinagkalooban ng sarili nitong kayamanan, sarili
nitong halaga, at sarili nitong paraan ng balanse na sobrang naiiba mula sa
adult" (ibid). Ang pag-iral ng bata ay nakasalalay nang lubusan kung
hanggang saan nito kayang magbigay-kasiyahan sa mga magulang.
Ang bata ay nagiging isang
bagay na dapat magkaroon ng “lahat ng katangian ng pagiging normal at
modernong inaasahan ng mga magulang" (ibid).
Tunay na ito ang sumasaklaw
sa salungatan sa pagitan ng mga pangangailangan ng lipunan sa kabuuan at ng
mga pananaw ng mga mag-asawa o hindi kasal na ina.
Ang mga kinakailangan para
sa pagpapanatili ng isang malusog at matatag na lipunan na may balanseng
populasyon ay taliwas sa mga desisyong ginagawa ng mga indibidwal o
mag-asawa sa mga nuclear family o mga nagkakawatak-watak na pamilya mula sa
materialistic o hedonistic na mga pagsasaalang-alang.
Ang pagtaas ng tulong
pinansyal sa mga ina o mag-asawa at mas maayos na saklaw ng social security
ay maaaring hindi makatutulong nang husto upang mabawasan ang bilang ng mga
kahilingan para sa pagpapalaglag.
Ang mga problema ay nasa
katayuan ng bata sa kultura at ang saloobin sa matatag na mga yunit ng
pamilya at higit sa lahat ang papel ng pagiging ina mismo.
Birth Control
Ang mga pananaw sa birth
control ay napakahalaga sa pagdami ng mga pangangailangan sa pagpapalaglag.
Ang mga paraan ng birth control na ginamit ng mga nangangailangan ng
pagpapalaglag sa kaso ng Switzerland ay ang mga sumusunod:-
Walang Paraan
31.2%
Rhythm Method
27.6%
Coitus Interruptus
16.0%
Tableta, IUD diaphragm
16.5%
Condom
Iba pang Paraan
8.7%
Ang mababang antas ng
paggamit ng birth control ay hindi natatangi sa sample na ito. Ayon sa
pag-aaral, ang ibang mga pag-aaral sa parehong paksa ay nagpakita ng katulad
na mga natuklasan (Bassand, Kellerhals & Wirth 1974) (ibid).
Ang mga numero ay
ipinamahagi gaya ng sumusunod:-
Walang Paraan: 80% ng mga
minsanan/hindi kasal ay walang ginamit na birth control; 15% sa mga
mag-asawa.
Rhythm Method: Lumabas sa
survey ang maraming bilang ng mga Katoliko (tingnan p. 41 ukol sa salungatan
sa Paniniwala).
Coitus Interruptus: 80%
Italian/Spanish; 20% Swiss (at karamihan ay Katoliko).
Tableta, IUD diaphragm,
Condom: Pinagpalagay na pantay ang pamamahagi.
Iba pang Paraan:
Pinagpalagay na pantay ang pamamahagi.
Ipinapakita ng mga numero
na ang karamihan ng mga nangangailangan ng pagpapalaglag sa halimbawa ng
Switzerland ay Katoliko at nagpapakita ng salungatan sa paniniwala. Dagdag
pa rito ang limitasyon sa magagamit na impormasyon ukol sa birth control at
ang antas ng edukasyon na higit pang naglilimita sa impormasyon. Isang
interesanteng katangian ng pag-aaral ay ang posisyon ng paniniwala ay
bihirang ibinibigay bilang dahilan ng hindi paggamit ng contraception mula
sa talahanayan sa p. 43, marahil dahil ipinagbabawal din ang pagpapalaglag.
Samakatuwid, nagdudulot ang teolohikal na pagtuturo ng matinding
psychological conflict. Tanging 3% ng 906 na kababaihan sa pag-aaral ang
nagbalak na gamitin ang pagpapalaglag bilang pangunahing paraan ng birth
control. Bakit nga ba ang 97% ay nauwi "sa isang sitwasyon na parehong
pisikal at psychological na hindi kumportable para sa kanila?"
Ang sagot ay tila maraming
tao ang hindi nadaig ang psycho-cultural taboos na bawal na nauwi sa
desisyon na gumamit ng contraception,” (ibid p.42), ngunit nagagawang
bigyang-katwiran, sa huli, ang pagpapalaglag sa mga batayan ng ekonomiya o
ang kapakanan ng iba pang mga bata atbp.
Minsan, mayroon ding,
malalim na pagnanais para sa pagbubuntis, "minsan napakalalim at emosyonal
na maaari nitong hadlangan ang anumang pagsisikap sa pagpaplano ng pamilya.
May matibay itong batayan sa kultura na nakikita ang bata bilang katuparan
ng pagiging normal, kapangyarihan, atbp., kaya ang pagnanais para sa
pagbubuntis ay maaaring umiral ngunit hindi ang pagnanais magkaanak.
Natuklasan na ito ay totoo lalo na para sa mga kabataan at kababaihang higit
sa apatnapung taong gulang."
Ang hindi sapat na
impormasyon at pag-ayaw sa contraception ay nagresulta sa hindi paggamit ng
contraception ngunit hindi nilimitahan ang sekswalidad.
Minsan ang mga paulit-ulit
na nagpapalaglag ay nagpapakita ng kaugaliang sado-masochistic (Pasini 1974
), na nagpapahayag ng poot, o ang lubos na kahihiyan sa pagkakasala sa
sekswal na relasyon o bilang epiphenomenon ng failure oriented behaviour
pattern. Ang mga paulit-ulit na pagpapalaglag ay binubuo ng humigit-kumulang
15% ng sample.
Maaaring sabihin na
mayroong malalim na pagnanais para sa pagbubuntis sa mga kababaihan na
kasabay ng pagkawatak-watak ng relasyon sa pamilya at sa pagiging makasarili
at hangaring magkaroon ng kapangyarihan sa iba, nagreresulta sa paglihis ng
lipunan na hindi nakontrol ng pagtuturo o kaalaman at responsibilidad sa
lipunan. Lalo pa itong hinahadlangan ng isang walang katuturang posisyon ng
relihiyon sa contraception na hindi lohikal na nakikilala ang pagkakaiba ng
mga bahagi at ng isang pinagsama-samang nabubuong istruktura.
Ang tanong ukol sa
pinakamainam na laki ng pamilya ay isang hiwalay na usapin ng mataas na
pagpaplanong panlipunan.
Kung saan ang Estado ay
walang teolohikal na posisyon ang pagkakaroon at pagpapalaglag ay bumibilis,
madalas sa utos ng Estado.
Kung ang pagkontrol sa
populasyon ay isang pangunahing salik ang pagpapalaglag ngayon ay karaniwang
hinahayaan sa mga ganitong istruktura.
Para sa isang Estado na
walang tiyak na moral na kahalagahan katulad ng kautusan ng Bibliya, ang
moral relativism ay nagdudulot ng iba-ibang desisyon sa karapatan sa buhay.
Maaaring ipahayag mula sa
parusa ni David para sa pagbilang ng Israel na ang pagpaplano at pagkontrol
sa populasyon ay kontra-Bibliya. Malamang na hindi ito tama, dahil ang
tanong ay tungkol sa pagdepende sa Diyos sa pamamagitan ng pananampalataya,
hindi sa dami ng bilang.
Pagpapalaglag, Jurisprudence at Pagiging Magulang
Ang pananaw na ang mga
feminist ay may posibilidad na magbigay ng argumento na sila lamang ang may
karapatan sa kanilang mga katawan at ang isang foetus ay maituturing na
hindi kanais-nais na pagpasok sa kanilang nag-iisang karapatan na tamasahin
ang kanilang katawan ay isang pagkakamali.
Ang pagpapalaglag ay
itinuturing hindi lamang imoral kundi isang krimen sa loob ng maraming
siglo. Sa ilalim ng Batas Kriminal ng Britanya, ang pagpapalaglag ay
palaging itinuturing na isang kriminal na paglabag. Si Patrick Devlin sa
Enforcement of Morals (Oxford 1987 print) ay nagbigay-diin sa kaugnayan ng
moralidad at batas kriminal at ilang aspeto ng Report of the Committee on
Homosexual Offences and Prostitution na kilala bilang Wolfenden Report. Ang
ulat na ito ay may natatanging epekto sa larangan ng jurisprudence dahil
malinaw at maingat nitong inilatag kung ano ang itinuturing nitong tungkulin
ng batas kaugnay sa mga paksa nito. (p. 1) (Ang 'statement of juristic
philosophy' na ito ay tinalakay sa House of Lords noong Disyembre 4, 1957 -
Hansard Lord debates, Vol. CCVI at 738 - na dinaluhan nina Archbishop of
Canterbury sa 753 at Lord Denning sa 806). Ipinunto ni Devlin na, “Ang mga
idinadagdag na batas sa Batas Kriminal ay madalas na ginagawa batay sa
simpleng alituntunin na 'dapat may batas laban dito.' Ang pangangalunya,
pakikiapid, at prostitusyon ay hindi, gaya ng ipinapahayag ng Ulat (talata
14), mga krimen: ang homosekswalidad sa pagitan ng mga lalaki ay noon ay
isang krimen ngunit sa pagitan ng mga babae ay hindi,” at iba pa. Ayon sa
tradisyon, ang homosekswalidad ng mga babae ay hindi isinama sa mga batas
kriminal dahil sa pag-aatubili ng Punong Ministro noon na masaktan si Reyna
Victoria sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanya ng ganoong usapin bilang
katotohanan.
Ipinahayag ng komite ang
kanilang posisyon sa tungkulin ng batas kriminal (talata 13) tulad ng
sumusunod:
“'Ang aming sariling
pagbabalangkas ng tungkulin ng batas kriminal hangga't ito ay may kinalaman
sa mga paksa ng pagsisiyasat. Sa larangang ito, ang tungkulin nito, sa aming
pananaw, ay ang pagpapanatili ng kaayusan at kagandahang-asal sa publiko,
ang protektahan ang mamamayan mula sa mga bagay na nakakasakit o
nakakapinsala, at magbigay ng sapat na mga proteksyon laban sa pananamantala
at korapsyon ng iba, lalo na yaong mga partikular na mahina dahil sila ay
bata pa, mahina ang katawan o isipan, walang karanasan, o nasa isang
kalagayang may espesyal na pisikal, opisyal o ekonomikal na pag-depende.
Hindi ito, sa aming pananaw, tungkulin ng batas na makialam sa pribadong
buhay ng mga mamamayan, o subukang pilitin ang anumang partikular na uri ng
pag-uugali, maliban sa kinakailangan upang maisakatuparan ang mga layunin na
aming inilatag.” (Sinipi ni Devlin, p.2).
Sa talata 61, ipinahayag ng
Komite ang itinuturing nitong tiyak na posisyon, “na, 'ang kahalagahan na
dapat ibigay ng lipunan at ng batas' sa indibidwal na kalayaan ng pagpili at
pagkilos sa mga bagay ng pribadong moralidad. Maliban kung may sadyang
pagtatangkang gawin ng lipunan, na kumikilos sa pamamagitan ng ahensya ng
batas; upang itumbas ang larangan ng krimen sa kasalanan dapat manatili ang
isang larangan ng pribadong moralidad at imoralidad na, sa madaling at
walang ingat na salita, ay hindi saklaw ng batas. Ang sabihing ito ay hindi
upang paboran o hikayatin ang pribadong imoralidad." (Devlin p.2-3).
Nakita natin na sa
teolohikal na pananaw na ang pagpapalaglag ay hindi pinahihintulutan tulad
ng pangangalunya, pakikiapid, prostitusyon, at homosexuality. SUpang
magpatuloy sa pilosopikal na larangan ng jurisprudence, kapag ito ay
nahiwalay mula sa isang arbitraryong patakaran ng moralidad, ang komite ay
nagsasaad na (sa kaso ng prostitusyon) walang kaso na maaaring
mapangalagaan, sinasabi ng Ulat, para sa pagtatangkang gawing ilegal ang
prostitusyon mismo (talata 224). Ngayon ang pagkakaibang ito ng sarili ay
dapat nakabatay sa isang teorya ng sanhi na hindi kinikilala ang anumang
moral o metaphysical absolute. Gayunpaman, kahit pinahihintulutan ang moral
relativism at ang mga konsepto ng pribadong moralidad na kinakailangan upang
mapanatili ang pagtanggap ng apat na posisyon na nabanggit, mula sa
pilosopikal na posisyon ng batas at jurisprudence hindi ito maaaring
palawakin sa pagpapalaglag. Mula sa posisyon na ito ng espesyal na kahinaan
na pinalawak sa mga bata, mahina ang katawan o isipan, walang karanasan at
yaong nasa isang kalagayang may espesyal na pisikal o opisyal na
pag-depende, hindi maaaring payagan ang pagpapalaglag at tungkulin ng batas
na makialam.
Ang foetus ay kabilang sa
bawat isa sa mga kategoryang ito. Ang argumento na ang foetus ay walang
konsepto ng X, kaya wala itong karapatan sa X ay dapat alisin dahil sa
tungkulin ng paglaki, karanasan at kinakailangang pag-depende. Sina Tooley
at iba pa ay maaaring magtalo laban sa puntong ito.
Sa pagpapatupad ng batas,
binibigyang pansin ni Devlin ang pagkakaiba sa pagitan ng kriminal at quasi
kriminal, ang mala in se at ang
mala prohibita na sa kanyang
pananaw ay nagiging malabo. Sinusuportahan niya ang teoryang inilatag ni Dr.
Goodhart (sa English Law and Moral Law,
1953, p.18) mula kay Sir Frederick Pollock. Sinabi ni Devlin:
“Ang pakiramdam ng
obligasyon na nag-uudyok sa mamamayan na sumunod sa batas na mabuti sa
sarili ay, sa palagay ko, naiiba sa kalidad mula sa kung ano ang nag-uudyok
ng pagsunod sa isang tuntuning idinisenyo upang makamit ang isang mabuting
layunin. Sa una ang paghatol ng Estado at ng mamamayan sa kung ano ang
mabuti at masama ay dapat na magkatugma at kaya ang pagsunod sa batas ay
isang layunin sa sarili; sa pagsunod dito ang mamamayan ay gumagawa ng isang
mabuting bagay. Sa ikalawa ay dapat na magkatugma ang kanilang paghatol na
ang layunin ay mabuti ngunit ang kanilang paghatol sa pagiging epektibo at
pagiging angkop ng mga paraang pinili upang makamit ang layuning iyon ay
hindi kailangang magkatugma. Madalas na hindi ito nagkakatugma, ngunit
tinatanggap ng mamamayan na ang pagpili ng mga paraan ay dapat ipaubaya sa
Estado at sa dahil dito ay susundin ang batas na maaaring iniisip niyang
walang kwenta.” (Devlin, p.31).
Ang karaniwang tao ay
iniisip pa rin ang salitang krimen bilang kahiya-hiya o moral na mali.
“Ngunit hindi siya maaaring asahan na patuloy na gawin ito magpakailanman
kung ang batas ay pinaghahalo ang moralidad at mga tuntunin sa kalinisan at
itinuturo sa kanya na huwag magkaroon ng mas mataas na respeto sa Sampung
Utos kaysa sa mga tuntunin sa paggawa ng kahoy” (Devlin, p.31).
Gumagawa ni Devlin ng
pagkakaiba sa pagitan ng mga kriminal at quasi kriminal na mga pagkakasala
at torts.
Mayroong unti-unting pag-usad mula sa konsepto ng kriminal na “sino ang
dapat parusahan” patungo sa tanong ng torts na kinabibilangan ng “sino ang
dapat magbayad.” Naniniwala si Devlin na “mahalagang magtatag ng mas malinaw
na linya bilang isang kasunduan kaysa sa kasalukuyang umiiral upang markahan
ang hangganan kung saan hindi na dapat lumampas ang anumang karagdagang
panghihimasok." (Devlin, p.32-33). Ang malabong pagkakaiba sa pagitan ng
mala in se at mala prohibita
ang nag-uudyok ng mga argumento ng kaginhawaan para sa pagpapalaglag.
Ang feminist ay
nakikipagtalo mula sa kaginhawaan dahil hindi niya kinikilala ang
pagpapalaglag bilang isang gawaing
mala in se. Wala siyang kinikilalang responsibilidad sa ikatlong
partido, ang ama, at wala ring responsibilidad o karapatan sa foetus; ni
anumang responsibilidad sa extended family bilang lipunan.
May pag-usad mula sa
teolohikal na posisyon ng mala in se
patungo sa mga sibil na pagbabawal ng
mala prohibita. Ang konsepto ay
pinaunlad bilang teolohikal na batayan mula sa batas, ang “walang bikimang
krimen” ay hindi mala in se kundi
Isang mala prohibita at sa gayon
maaaring gawing legal sa pamamagitan ng pagbabago ng batas.
Ngayon ay sa tanong na ito
na ang posisyong teolohikal mismo ay bumagsak. Ang Sampung Utos ay binago ng
Athanasian faction ng iglesiang Cristiano at ang utos na ipangilin ang araw
ng Sabbath ay napawalang-bisa ng Konseho ng Elvira at ng Konseho ng
Laodicea, na ipinagbawal ang pangingilin ng Sabbath at pinalitan ito ng
pagsamba tuwing Linggo. Ang pagsasabing baguhin ang kautusan na ginawa ng
Athanasian faction ay nag-aalis ng anumang pag-asa sa kautusan bilang tiyak,
upang ang anumang argumento ng Athanasian na ang anumang aksyon ay
mala in se dahil sa pagbabawal ng Biblliya na pagbabawal ay bukas sa
pagtutol.
Ang bunga ng theological
relativism ay nagresulta sa pagbagsak sa loob ng balangkas ng etika ng
jurisprudence ng mga paglabag na biblikal na
mala in se sa pagiging sibil
lamang na mala prohibita. Ito ay
nangyari sa pangangalunya, pakikiapid, prostitusyon, at homosekswalidad
dahil sa mga kahulugan at pananaw ng sakop ng jurisprudence gaya ng
isinulong ng ulat ng Wolfenden. Mula sa kahulugan sa itaas gayunpaman, ang
ganitong posisyon ay hindi maaaring mailapat sa pagpapalaglag, dahil ang
mismong balangkas ng batas moral at sibil ay kailangang muling isulat.
Ang pagpapalaglag ay
mala in se dahil sa tradisyonal na
pananaw ng buhay na ipinagkaloob sa foetus. Upang maisagawa ang paglilipat
sa kategorya ng mala prohibita
kailangang itanggi na ang foetus ay may anumang mga karapatan kabilang ang
karapatan sa buhay at ang tradisyonal na pananaw ay mali. Gayunpaman ang
posisyon ng espesyal na kahinaan, na isang partikular na alalahanin ng
batas, ay pinalawak sa mga bata. Kaya't kailangang ipahayag na ang foetus ay
hindi bata; ito ay isang bagay na lubusang hiwalay mula sa loob hanggang sa
labas ng sinapupunan. Ito ay isang punto ng paghahati ngunit hindi isa sa
maaring paghati ng karapatan. Ang katayuan nito ng espesyal na pisikal na
pagdepende ay hindi mas mababang kategorya kaysa sa isang sanggol
samakatuwid ang pagtanggi ng mga karapatan sa kategorya ng yugto ng
pagbabago ay tila magdudulot ng pagbawas sa mga karapatan ng lahat ng mga
sanggol o ng mga nasa posisyon ng espesyal na pisikal na pagdepende.
Ang bagay na ito ay
isang seryosong alalahanin para sa mga determinasyon ng jurisprudence.
Ang partikular na kahinaan
ng katawan o isipan kung saan ang foetus ay walang karapatan sa X dahil wala
itong konsepto ng X ay dapat ding palawigin sa mga mahihina ang isipan o
maging sa mga walang karanasan. Dahil ang isang tao ay walang konsepto ng
batas ng torts hindi nito pinipigilan ang taong iyon na maprotektahan sa
pamamagitan ng paglalapat nito o ang karapatan nitong maprotektahan. Hindi
rin nangangahulugan na ang kakulangan ng konsepto sa loob ng criminal code
ay nagpapababa ng responsibilidad ng Estado sa pagkuha ng kaso sa ngalan ng
isang nasaktang partido. Ang biktima ng pagpatay ay wala ring konsepto ng X
o anupaman ngunit ang mga karapatan ng indibidwal ay kinukuha pa rin ng
Estado. Ang argumento na ang biktima ay mayroong dating konsepto ng X ay
nalalalapat din sa isang taong may kakulangan, kapansanan sa pag-iisip o
matanda na, o kahit papaano ay nabawasan ang kalidad ng buhay. Kung ang
konsepto ng buhay ay kinakailangan upang mapanatili ang karapatan sa buhay
sa ilalim ng batas kung gayon dapat sundin na ang mga may kapansanan at
kakulangan sa pag-iisip ay may nabawasang karapatan sa pag-iral sa puntong
dapat pahintulutan ang euthanasia. Ang konsepto ng espesyal na kahinaan na
bumubuo sa batayan ng alalahanin ng jurisprudence ay hindi maaaring
manatili. Ang bunga ng pagtanggal nito ay ganap na anarkiya at survival of
the fittest. Pinaniniwalaan at isinusulong ni Tooley na mali ang magdulot ng
pagdurusa sa foetus dahil ito ay mahina. Gayunpaman, iginiit ni Tooley at ng
iba pa na pinahihintulutan na patayin ang foetus kung ito ay ginawa nang
hindi nararamdaman. Ipinakita ng modernong agham na hindi ito ginagawa nang
hindi nararamdaman at ang foetus ay tinanggal nang pira-piraso sa
sinapupunan at sa ilang kaso ay nabubuhay pa matapos ang saline abortion sa
huling yugto at pagkatapos ay pinatay sa labas ng sinapupunan at pinuputol
sa mga bahagi na kadalasan ay ibinebenta pa.
Ang genetic changes na
nangyayari sa ng human species tulad ng binanggit ni Tooley sa pahina 66, na
napakalaki ng pagbabago upang magkaroon ng kakayahan sa pag-iisip ng mga
manok ay tinuturing na mas mahina sa non-human species na maaaring pumatay
sa kanila. Hindi isang tanong ng tama o mali na patayin sila sa moral na
kahulugan gaya ng ipinapahiwatig ni Tooley kundi sa halip ay mawawala ang
salik ng pagiging dominante ng human species at babalik sa pagiging mahinang
species na magiging biktima ng mas matatalino at mas maliliksing predators.
Ang mga alalahanin ng species na may kinalaman sa moralidad at etika ay
nagmumula sa mga rasyonal na kakayahan nito, mas mababa ang rasyonal na
kakayahan mas malaki ang pagbalik sa patakaran ng batas ng kalikasan at
survival of the fittest. Ang ibang species na ang mga babae o grupo ng
magulang ay pinapatay ang kanilang mga supling ay simpleng may sariling
kontrol sa populasyon o nahaharap sa extinction.
Ito mismo ang kapangyarihan
ng ating makatwirang pag-iisip na nagbibigay ng dominasyon at etikal na
responsibilidad na protektahan hindi lamang ang mga mahihina sa human
species kundi tiyakin din ang kaligtasan ng lahat ng species, kahit sa
pananaw ng mismo ng isang predator. Ang pangunahing moral na obligasyon at
karapatan ay ang pagtiyak sa karapatan na umiral ng bawat species ayon sa
kinakailangan ng kautusan ng Bibliya. Ang obligasyong ito sa loob ng ating
species ay tumutukoy sa mga partikular na patakaran tungkol sa pagpatay sa
ating mga kabataan na kinokontrol din ng kautusan ng Bibliya at ng
teorya ng obligasyon kung saan ito nakasalalay at ang kinakailangang
pagbibigay-buhay sa loob ng paglikha kung saan tayo ay may pananagutan. Ang
mga obligasyong ito ay ipapataw sa mga dominanteng rasyonal na nilalang ng
anumang sistema at ang mga moral at etikal na problema at tuntunin ay
gayundin ang nauukol.
Mula sa posisyon ng
espesyal na kahinaan, ang pagpapalaglag ay dapat ituring na
mala in se at isang krimen na dapat harapin ng batas.
Mula sa katanungan ng
pananagutan sa iba ang babae ay hindi nag-iisa sa bagay na ito. May tatlong
partido: ang babae, ang lalaki o ama at ang foetus o ikatlong partido.
Hangga't hindi nabubuntis ang babae dalawang partido lamang ang mayroon at
bawat isa ay may obligasyon sa isa't isa sa tagal ng akto o relasyon. Kapag
naganap ang paglilihi ang ikatlong partido ay pumapasok sa kasunduan nang
walang pahintulot o kasunduan at ang mga nagpasimulang partido sa
pamamagitan ng kanilang sariling mga gawa ay lumilikha ng obligasyon sa
isang kontraktwal na pananaw sa lahat ng tatlong partido. Ang parehong mga
nagpasimulang partido ay may obligasyon at interes sa isa't isa. Ang babae
sa kanyang aksyon ay isinantabi ang kanyang tanging karapatan na kontrolin
ang kanyang katawan tulad ng ginawa ng lalaki nang isagawa nila ang akto.
Samakatuwid, ang babae, sa pamamagitan ng pagsasagwa ng sekswal na relasyon,
ay kusang pumasok sa isang relasyon na una pa lamang ay isang pangako na
maglingkod sa kapareha gaya ng kapareha sa kanya, ngunit ikalawa sa
pamamagitan ng paglikha ng ikatlong partido sa mga nangyayari, ay pumapasok
sa isang pangako na maglingkod sa ikatlong partido gayundin sa ikalawang
partido at ito ay matagal nang naitatag sa ilalim ng Tort Law. Kaya ang mga
partido ay nasa ilalim ng kriminal, quasi kriminal at sitwasyon ito ng tort
law. Ang Estado (at bilang extended family) ay may itinatag na interes sa
sitwasyong ito at nagiging ikaapat na partido na may interes, karapatan at
obligasyon na hindi mas mababa kaysa sa iba pang mga partido. Kaya ang
istruktura ng kautusan ng Bibliya at ang obligasyon na magbigay-buhay at ang
mga kinakailangan ng kautusan at ang repleksyon nito sa jurisprudence ay
hindi maaaring basta na lang balewalain.
Si Robert Goodin ay
nagpahayag ng kahulugan (sa Protecting
the Vulnerable, University of Chicago Press, 1985, p. 65) na tinukoy sa
US “Second Restatement of Torts”
(Prosser 1965, Sec. 323):
“Ang sinumang nagsasagawa,
nang walang bayad o may kapalit, upang magbigay ng serbisyo sa iba na dapat
niyang kilalanin na kinakailangan para sa proteksyon ng ibang tao o bagay,
ay maaaring managot sa iba para sa pisikal na pinsalang bunga ng kanyang
pagkabigong gumamit ng makatwirang pag-iingat sa pagsasagawa ng kanyang
tungkulin; kung, (a) ang kanyang pagkabigo sa paggamit ng ganitong
pag-iingat ay nagpapataas ng panganib ng nasabing pinsala, o (b) ang pinsala
ay dinaranas dahil sa pagtitiwala ng iba sa nasabing tungkulin.”
Ang pahayag na sa pagkuha
ng buhay ng foetus nang hindi nararamdaman ay hindi natin ito nasasaktan ay
isang malubhang pagkakamali sa kaisipan ng mga nagpapalaganap nito.
Pinipinsala natin ang lahat ng partido sa pagpapalaglag sa mga paraang
mental at pisikal at sosyolohikal.
Isang halimbawa ay ang
doktor na walang obligasyon na tumigil at tumulong sa isang biktima ngunit
sa sandaling gawin niya ito, ang propesyonal o iba pang partido sa ilalim ng
batas ng torts “ay kinakailangang magbigay ng makatwirang pag-iingat upang
wakasan ang kanyang mga serbisyo sa paraang walang panganib ng pinsala
......, o ipagpatuloy ang mga ito hanggang sa maaari na itong wakasan nang
ligtas.” (ibid)
Ang propesyonal o taong
nagsasagawa ng serbisyo “ay hindi maaaring ihinto ito hangga't ang pasyente
ay wala na sa panganib o hanggang sa magawa ang mga alternatibong paraan
para sa pangangalaga.” (ibid)
Iminumungkahi ni Goodin na
“ang relasyon sa pagitan ng propesyonal at kliyente ay hindi (at hindi
dapat) itinuturing na isang kontraktwal o quasi kontraktwal lamang. Ang
dahilan ay nasa hindi pantay na kapangyarihan ng dalawang partido sa
ipinagpalagay na kontrata.” Bukod pa sa hindi pagkakapantay na naitala ni
Bayles (1981, 64) na binanggit ni Goodin (ibid); ang foetus ay may
karagdagang kawalan.
Ang relasyon ng hindi
pantay na kapangyarihan sa pagitan ng dalawang partido ay tiyak na nasa
larangan ng espesyal na kahinaan na sakop ng jurisprudence at inaalis ang
relasyon mula sa isang purong kontraktwal o quasi kontraktwal patungo sa
isang relasyon na iniutos ng Estado na umakto.
Maraming impluwensya sa
isang babae na nakakaapekto sa kanyang mga desisyon ngunit ang babae ay
walang pagpilit, o obligasyon na, makipagtalik (maliban na lamang sa kaso ng
panggagahasa) nang walang kanyang pahintulot at dahil dito ay pumapasok siya
sa isang pananagutan hindi lamang sa lalaking kapareha na maaaring malagay
sa tunay at potensyal na panganib, parehong pisikal at sikolohikal kundi
pati na rin sa ikatlong partido na aasa sa babaeng iyon, una, sa kabuuang
paraan sa loob ng sinapupunan at ikalawa, sa patuloy at unti-unting
nababawasang paraan hanggang sa pagtanda o hanggang sa makahanap ng ibang
angkop na pamamaraan ng suporta sa pamamagitan ng pag-aampon.
Ang babae ay may
responsibilidad sa pagsama gawaing sekswal mula sa obligasyon ng mag-asawa,
at mula sa obligasyong ito, may obligasyon sa lipunan na ipagpatuloy ang
buhay ng tao. Ang obligasyong ito ay nagmumula sa kanyang tungkulin sa
lipunan at sa direksyon nito ayon sa mga relihiyosong teksto nito at sa mga
inaasahang tungkulin sa loob ng pag-aasawa. Dahil dito ang akto ay hindi
isang akto ng hedonist na pansariling kasiyahan kundi isang seryosong
obligasyon, bagaman ito ay kasiya-siya, at hindi limitado sa mga kagustuhan
at pagnanais ng isang partido kundi pinalawak sa lipunan.
Ang anak ng kriminal at ng
patutot, kahit na itinuturing na pagbaluktot sa relasyon ng mag-asawa, ay
nakabubuo pa rin ng isang walang muwang na ikatlong partido na nagiging
responsibilidad ng lipunan. Kung nais ng lipunan na gawing legal ang
prostitusyon gayunpaman ay kailangan nitong panatilihin ang responsibilidad
sa foetus sa ilalim ng mga moral na obligasyon ng jurisprudence upang
protektahan ang mga mahihina. Kung saan ang isang lipunan ay gumagawa ng mga
tuntuning may negatibong epekto sa lipunan dapat nitong tanggapin at akuin
ang kahihinatnan ng mga desisyong iyon. Kung saan ang pag-uugali ay
pinahihintulutan na nagreresulta sa mga depektibong produkto dapat nitong
tanggapin ang pananagutan.
Mula sa sandali ng
paglilihi, ang zygote ay pumapasok sa isang aktwalidad at potensyalidad para
sa pag-iral na hindi tumitigil o nababawasan, (hanggang kamatayan sa
theistic na pananaw o pagkamatay ng utak sa atheistic na pananaw).
Mula sa isang purong
atheistic na pananaw, tinitingnan ang katawan ng tao bilang isang mekanismo
ng ebolusyon maaaring ikatwiran na dapat may kamalayan sa pag-iral bilang
isang konsepto upang bigyan ng katwiran ang pagpapanatili ng buhay. Gaya ng
nasabi na, upang magkaroon ng karapatan sa X dapat magkaroon ng konsepto ng
X. Ganito ang argumento ni Tooley at ang kanyang pamantayan, kung nauugnay
sa karapatan sa buhay, ay papahintulutan ang pagpapalaglag, pagpatay ng
sanggol at euthanasia nang magkakaiba. Iniisip niya na hindi mahalaga ang
pagiging makatuwiran. Hindi ito nababawasan kundi ang diwa ng karapatan. Ang
palagay na dahil walang kamalayan sa pag-iral o limitado ito ang
potensyalidad ay nababawasan sa bata at samakatuwid ang karapatan nito sa
proteksyon sa ilalim ng normal na batas kriminal, quasi-kriminal, at batas
ng tort ay mali. Ang lipunan ay mayroon ding karapatan sa potensyalidad ng
pag-iral na nagpapawalang-bisa sa mga pagnanais ng mga indibidwal at ang mga
kundisyon na magpapahusay sa paglago ng grupo bilang isang maayos na
mekanismo ng pagtutulungan ay itinatag. Ang baluktot na pagtatatag ng
sistema ng Nazi at ang kanilang genocide ay nagmula sa ideyang ito at ang
maling paglalapat nito.
Sa kabila ng religious
absolutism na nagbabawal mismo sa pagpatay ng foetus ang lipunan ay
nagtatatag ng batas moral na nagpapataas ng benepisyo sa pangmatagalan at
ito ay kinakailangang salungat sa pagtaas ng benepisyo sa indibidwal na
kaso.
Kapag pumasok ang isang
babae sa isang kasunduan, upang makipagtalik maging ito man ay walang bayad
o may kapalit na ang resulta ay nagbubunga ng posibilidad ng paglilihi siya
ay nagkakaroon ng malinaw na pananagutan sa mga partido ng kasunduang iyon
na huwag talikuran ang sinuman hangga't sila ay hindi pa ligtas o sa kaso ng
paglilihi, hanggang sa magawa ang alternatibong paraan para sa pangangalaga
sa bata. Ito ay maaari lamang
mapawalang-bisa kung nalagay sa panganib ang buhay ng ina gaya ng tinalakay
nung una.
Ang pananaw ng ina sa
pagtatanggol sa sarili at ang kanyang kagustuhang alisin ang foetus ay isang
malubhang isyu sa pag-iisip at siya ay nangangailangan ng tulong sa bagay na
iyon.
Ang pagtanggal ng foetus
kahit sa isang artipisyal na kapaligiran kung saan ito ay maaaring mabuhay
hanggang sa ito ay maging sapat na ay hindi rin makakapag-alis sa
obligasyong ito dahil sa emosyonal at sikolohikal na pagdepende ng foetus sa
kanyang tagapagdala, i.e. ang ina.
Katulad nito, ang lalaki ay
may pantay na pananagutan sa bagay na ito at iyon ay dapat magpatuloy. Ang
Estado ay may parehong pananagutan at karapatan sa bagay na ito at ang
pagpapanatili ng bansa o extended family groups ay nararapat na magkaroon ng
batas at proteksyon.
Ang pagtatalo na ang
indibidwal o mga indibidwal ay wala sa ilalim ng obligasyong huwag patayin
ang foetus dahil hindi nila magawa, o hindi maaaring magkaroon ng karapatan
sa buhay dahil sa limitasyon sa konsepto ay isang pagtatangka na makahanap
ng posisyon ng kaginhawahan na magpapahintulot sa pagpatay ng mga nasa yugto
ng kahinaan kung saan ang kanilang marginal utility sa estado ay
pinakamababa, o ang kanilang abala sa indibidwal ay pinakamataas. Gaya ng
nasabi ito ay salungat sa mga obligasyon ng jurisprudence. Ito ay nagdudulot
ng kinakailangang pagbaba sa barbarism kasunod ng hedonism, ngunit mas
partikular na ito ay tumutukoy sa mga sintomas ng isang suliraning
panlipunan kung saan ang pagpatay ng foetus at pagpatay ng sanggol ay dalawa
halimbawa lamang. Ang nagbabagong katayuan ng bata at pamilya ay natalakay
na noon pa man. Ang mga limitasyon sa konsepto ay likas sa
pinakamahahalagang yugto ng pag-unlad ng tao at ito ang nag-uudyok sa mga
legal na proteksyon at parusa tungkol sa edukasyon at pag-unlad.
Ang Mga Karapatan ng Mahina
Dahil ang isang partido ay
mahina sa isang kontrata o gawain ay hindi nangangahulugang nababawasan ang
kanilang mga karapatan o halaga. Ayon kay Prosser “ang tungkulin ng isang
taong nag-aalaga ng ibang walang kakayahan ay ganito:-
“Ang isang tao na, kahit
walang tungkuling gawin ito, ay nag-aalaga ng iba, ay may pananagutan sa
anumang pisikal na pinsalang idinulot niya sa iba sa pamamagitan ng:
Ang pagkabigo ng taong
mangalaga ng makatuwiran upang tiyakin ang kaligtasan ng iba habang nasa
kanyang pangangalaga, o ang pagtigil ng tao sa kanyang tulong o proteksyon,
na kung gawin niya ito ay iniiwan ang iba sa mas masamang kalagayan kaysa
noong inalagaan niya ito.
Kung ang isang biktima ay
hindi makahingi ng bayad-pinsala may responsibilidad ang Estado na iwasto
ito tulad ng ginagawa sa anumang kaso ng pagpatay.
Ito ay lohikal na pinalalawak sa pinsala sa foetus dahil sa droga o
pang-aabuso.
Dahil sa kahinaan ng foetus
na dulot ng kanyang pagdepende at kawalan ng kamalayan sa konsepto, at
kawalan ng kakayahan nito, ang lipunan ay may obligasyong gumawa ng batas
upang maiwasan ang hindi nararapat na pahirap dito ng mga depektibong
produkto na resulta ng kapabayaan ng magulang. Ang pinakadiwa ng problema ay
ang pag-iwas ng indibidwal sa responsibilidad at pananagutan sa pamamagitan
ng pagpapalaglag at ang Estado, dahil sa maling mga panukala ng cultural
determinism na itinuturo ng mga paaralan ng sikolohiya, sosyolohiya at
antropolohiya, ay mas nag-aatubiling gumawa ng batas upang kontrolin ang
pag-uugali ng tao, na lalong nagpapalubha sa sariling pagkasira nito.
Pag-iral
Maaaring ikatwiran na hindi
mas masama ang kalagayan ng foetus sa pagpapalaglag kumpara sa pagkabigong
mabuo. Hindi ito tama. Moral na responsable na iwasan ang paglilihi ng isang
bata sa mga sitwasyon na hindi makapagbibigay ng pinakamagandang kapakanan
para dito. Hindi ito, gayunpaman, parehong bagay upang bawasan ang
aktwalidad at potensyalidad na mabuhay sa pamamagitan ng pagpatay dito sa
loob ng sinapupunan. Ang pagpatay ay tinatawag na foeticide hanggang sa
kapanganakan, infanticide kapag bata, homicide kapag adult, kung hindi
pinahintulutan; execution o euthanasia kung pinahintulutan, at iba't ibang
katawagan depende sa gumagawa ng kilos, i.e. patricide, matricide, atbp.
Ang krimeng ito ay gayunpaman, pagpatay, kung ito ay planado. Ang hindi
sinasadyang pagpatay sa kaso ng pagtatanggol sa sarili ay hindi isang
planadong kilos at hindi saklaw ng kategoryang ito.
Gaya ng walang hukuman na
magpapatawad sa isang taong tumalikod sa pagsagip ng taong nalulunod, nang
walang sapat na dahilan (i.e. panganib sa buhay ng ibang partido) at umalis,
dahil lamang in extremis bago
magsimula ang pagsagip, gayundin ang kaso ng foetus at ng pananagutan ng
magulang. Ang post mortem potentiality ng buhay sa isang kontekstong
relihiyoso ay nagpapatibay lamang sa posisyon dahil ipinapahiwatig nito ang
patuloy na layunin ng Banal na kalikasan na sadyang pinipigilan ng pagpatay
ng foetus.
Kapag ang isang lipunan ay
tinanggal ang responsibilidad nito na protektahan ang mga mahihinang
miyembro sa loob nito, lalo na ang mga may aktwal at malinaw na
potensyalidad na mabuhay, kung gayon ang lipunang iyon ay nasa isang mataas
na antas ng pagkasira ng moralidad gaya ng nakikita sa kasaysayan ng mga
bansang nagsagawa nito at ang kanilang pagkasira na nakita ng mga pantas sa
loob nito at ipinaliwanag dito. Ang panlipunang pagpapakita ng pagkasira
nito, ang krimen ng pagpatay ng foetus o pagpatay ng sanggol, ay huling
yugto lamang ng sintomas. Ang panunupil sa sintomas ay hindi magpapagaling
sa hayop; tanging sa ganap na muling pag-aayos nito lamang makakamit ang
layunin o gawaing iyon.
Ang Liberal na Pananaw sa pagpapalaglag
Ang liberal na pananaw sa
pagpapalaglag na inilahad ni Tooley sa
Abortion and Infanticide ay tumutok sa konsepto ng mga karapatan at
interes (sa halip na ang pananaw sa mga karapatan at kagustuhan gaya ng kay
Hursthouse).
Ang pagpapalawak ng argumento ng pagwasak ng potensyalidad gaya ng
matatagpuan sa foetus sa iba pang species ay hindi pangunahing paksa rito.
Ang halimbawa ni Tooley sa
hindi pagpatay sa taong may pinsala sa utak ay isang halimbawa ng labis na
pagpapasimple. Ang katawan ng tao ay hindi makakayang mabuhay sa kalagayang
iyon nang walang patuloy at tuloy-tuloy na pamamagitan ng iba.
Ang pinsala sa utak ay nangyayari sa iba't ibang antas.
Kadalasan kapag may malaking pinsala sa utak ang indibidwal ay haharap sa
patuloy na proseso ng pagpapagaling, ang hindi napinsalang bahagi ng utak ay
unti-unting pumapalit sa mga gawain ng napinsalang bahagi unti-unting
ipinapanumbalik ang paningin at pag-iisip. Karaniwan kung hindi sapat ang
pinsala sa utak magkakaroon ng sapat na hindi napinsalng tisyu upang
paganahin ang hindi nasusuportahang paghinga at unti-unting mababawi ang
paggana.
Pagkatapos ng isang panahon ng sinusuportahang paghinga at coma ito ay
magiging malinaw. Kung ang katawan ay mabubuhay nang walang artipisyal na
tulong may potensyalidad itong mabawi ang paggana sa iba't ibang antas. Kung
ang katawan ay hindi mabubuhay nang humanga sa sarili nito ng mahabang
panahon ito ay nagpapahiwatig na ang katawan ay labis na napinsala na ito ay
tumitigil o namamatay. Mayroong samakatuwid, dalawang magkakaibang yugto na
kabilang. Ang isa ay ang pagpapakain at pagtulong sa mga walang kakayahan ng
patuloy at ang ikalawa ay ang hindi kinakailangang pagpapahaba ng kamatayan.
Bukod sa simpleng obligasyon na pakainin ang mga walang kakayahan ang
katanungan na lumilitaw ay HINDI moral na tama ba na patayin ang gayong
lubos na mahinang tao? Kundi, moral na maipagtatanggol ba na pakialaman ang
likas na patigilin ang katawan at ang kasunod na kamatayan?
Ang sagot ay malinaw na
hindi, hindi ito maipagtatanggol at ang indibidwal ay dapat hayaang mamatay.
Ang argumentong ito, gayunpaman, ay binaliktad upang palawigin para
pabulaanan ang isang salungat na panukala. Mayroong malinaw na pagkakaiba sa
pagitan ng passive euthanasia at active euthanasia. Yaong may
responsibilidad sa tao ay may kakayahang tukuyin ang hinaharap nito. Walang
sistema ang dapat sadyang pumatay sa mga tao nito maliban hayaan silang
mamatay nang may dignidad.
Tama, si Tooley, na
ipaliwanag, sa kanyang pagsusuri ng pagpatay ng sanggol sa p.317 sa pagtukoy
ng pagkakaiba sa pagitan ng mga lipunang nagsasagawa ng pagpatay ng sanggol.
at yaong, gaya ng atin na mariing tinatanggihan ito, na: “walang sapat na
pag-unawa sa mga pagkakaibang ito hangga't hindi ito nakikita bilang
pagkakaiba sa moral na pananaw.”
Sa kabilang banda, ang
ilang manunulat, ay tila naniniwala na ang pagkakaiba ay tungkol lamang sa
paglaganap ng pagpatay ng sanggol sa ibang lipunan. Ang pinakamahalaga ay
ang pagkakaiba sa kung ano nararamdaman ng mga tao tungkol sa pagpatay ng
sanggol
Tinutukoy niya si
Westermarck sa pagsasabing ang resulta ng antropolohikal na katibayan ay
nagpapahiwatig ng kawalan ng anumang malalim na pakiramdam ng pagsisisi. Ito
ay naging isang "perpektong natural na paraan ng pag-uugali." Hindi niya ito
nakikita na nagmumula sa mas mahinang pagmamahal ng magulang sa mga lipunang
nagsasagawa ng pagpatay ng sanggol," (ibid) kundi ito ay nagmula sa iba't
ibang ng estado na madalas ibinibigay sa mga sanggol. “Hindi sila
itinuturing na 'ganap na tao' o ... bilang mga tao" (ibid p.318).
Ito ay malinaw na
pinatunayan ng detalyadong pagsusuri sa kasaysayan. Ang ganitong uri ng
pagkasira ay naganap kapag ang katayuan ng indibidwal ay pinahina sa mga
teolohikal na batayan o kung saan ang Estado ay naging moral na awtoridad sa
pananaw ng mga pantheistic variables.
Mula mismo sa posisyong ito
na ang argumento ni Tooley ay hindi katanggap-tanggap dahil kinakailangan
nitong pahintulutan ang likas na halaga ng buhay at nagreresulta sa isang
hindi pagkakapantay-pantay sa harap ng batas ukol sa mga karapatan na
naglalagay ng mga karapatan at moralidad bilang mga nababawasang variable.
Ang mga karapatang pantao at karapatan ng hayop ay may malaking pagkakaiba.
Ayon sa Bibliya ang mga hayop ay inilaan para sa pagkain o regulasyon ng
planeta sa ilalim ng aktibidad ng tao.
Ang pangunahing paradigm ng
evolutionary anthropology (na mismong naging isang relihiyosong paniniwala)
ay ang mga iba't ibang kultura na ito ay nagsagawa at umunlad mula sa iba't
ibang pinahihintulutang mga kondisyon.
Ang salaysay ng Bibliya ay
nagsasabi ng kabaligtaran, na ang mga taong ito ay lumabag sa ganap na
kalikasan ng kautusan at sila ay pinangalat. Sila ay naging mga korap dahil
nilabag nila ang kabuuan ng kautusan at napailalim ng bunga ng pagsuway na
matatagpuan sa Deuteronomio kabanata 28 na ganap. (nabawasan na ang Deut.
28:53 mula doon.)
Ang evolutionary
anthropology, kasama ang iba pang sangay ng Positivism gaya ng Sociology na
nagmumula sa pormal na muling pagsasaayos ng Agham sa ilalim ng pag-unlad ng
relihiyon ng Humanismo, ay hindi naiiba sa relihiyon tulad ng Zoroastrianism
o Hinduism at ang paglalapat nito ng moral relativism ay nakita itong hindi
makayanang harapin ang mga problemang moral na hinarap sa kasaysayan.
Tama si Tooley sa pagtukoy
(sa p.171) sa hindi komportableng posisyon ng Romano Katoliko tungkol sa mga
pahayag na ang tao ay nagtataglay ng imortal na kaluluwa. Ang posisyon ng
Simbahang Katoliko sa pagpatay ng foetus ay may kinalaman sa mga teolohikal
na pagpapalagay na hindi biblikal. Kabilang dito: ang mga nagmula sa
Chaldean theology na nagpapalagay sa pag-iral ng indibidwal na imortal na
kaluluwa at ang kasamang mga doktrina ng langit at impiyerno gaya ng
nabanggit na kanina at ang relativism na resulta ng pagbabago ng kautusan ng
Bibliya.
Tinanggal nito ang kautusan
ng Bibliya mula sa posisyon ng iglesia, na inilalagay ito sa isang hindi
makatuwirang posisyon. Mas malala pa ang posisyon para sa mga Protestante
dahil namana nila ang hindi biblikal na posisyon na nakasalalay lamang sa
awtoridad ng Papal Bulls, subalit tinanggihan ang awtoridad na ito ngunit
hindi bumalik sa posisyon ng Bibliya. Ang pag-unlad ni Tooley ng argumento
ng doktrina ng kaluluwa sa pahina 327-328 ay hanggang sa punto ng
pagkakamaling prima facie kung ang isang tao ay pinagkaitan ng isang bagay,
tulad ng karapatang mabuhay, ang kasamaan nito ay nakasalalay sa bigat ng
pagkakait na ito. Ito ay isang labis na pagpapasimple.
Una, may iba't ibang
partido na sangkot at ikalawa, ang isang moral na pagkakamali ay maaaring
maging bunga rin ng gumawa ng kilos.
Ang argumento ni Tooley na
tila hindi ang kaso na ang pagpatay sa mga inosenteng tao, na itinuturing
mismo na palaging mali ay tinalakay sa teolohikal na batayan, iyon ay ang
pagprotekta sa ina.
Sa kanyang buod sa Theses
1, sinabi ni Tooley, “hindi maaaring, sa pangkalahatan, magpasya sa isyu ng
pagpapahitulot ng pagpapalaglag nang hindi tinatalakay ang katanungan ng
moral na katayuan ng foetus. Maaaring may mga pagkakataon kung saan ang mga
karapatan ng isang babae ay may sapat na bigat upang gawing moral na
katanggap-tanggap ang pagpapalaglag kahit na ang isang foetus ng tao ay may
seryosong karapatang mabuhay. Ito ang kaso, marahil, kung ang buhay ng babae
ay nasa panganib, at maaaring ito rin ang kaso kapag ang pagbubuntis ay
resulta ng panggagahasa. Ngunit tila hindi ito ang kaso sa karamihan ng mga
pagkakataon.” (p. 303).
Sinuri natin ang relasyon
ng kautusan ng Bibliya na nangangailangan ng pagkawasak ng isang foetus
kapag nanganganib ang buhay ng ina mula sa paglalapat ng ikaanim na utos,
gayunpaman ang posisyon ni Tooley ukol sa panggagahasa ay hindi nakakumbinsi
at salungat sa konsepto ng pag-iwas sa paggawa ng kasuklam-suklam na gawain
bilang paraan ng pagtutuwid ng paglabag sa kautusan sa pamamagitan ng
kasuklam-suklam na gawain. Tama si Tooley na maliban kung ang moral na
katayuan ng foetus mapipinsala ang pagpapalaglag ay pinahihintulutan lamang
sa proteksyon ng buhay ng ina.
Isa pang argumento na
isinusulong bilang depensa sa pagpapalaglag ay:
ang pagkontra sa pagpatay
ng isang nilalang batay sa pagiging bahagi nito ng isang species, ay hindi
pihihintulutan bilang isang pangunahing teoryang moral. Isinusulong ni
Tooley bilang kanyang Ikalawang Thesis na:
2) Ang katotohanan na ang
isang foetus na lumalago sa loob ng isang babaeng tao ay kabilang sa
biological species, homo sapiens, ay hindi moral na mahalaga sa sarili nito,
sapagkat, sa mga katangiang inilarawan sa purong pisikal na mga termino,
hindi sila maaaring makapasok sa katangian ng paggawa ng tama at paggawa ng
mali.
Dalawang prinsipyo na hindi
speciesist, at kung makatwiran, ang mag-aalis sa isang matinding liberal na
posisyon sa pagpapalaglag ay:
Itinakwil ni Tooley ang
dalawang argumentong ito. Kaya ang foetus ay maaaring bumagsak sa parehong
kategorya. Mula sa argumento ng tungkulin maaari ding mabuo ang isang
quasi-speciesist na posisyon na hindi pinapawalang-bisa ang mga prinsipyong
ito. Ang argumentong ito ay nauugnay sa hindi pagkakapantay-pantay ng
tungkulin.
Ang ganitong hindi
pagkakapantay-pantay ng tungkulin ay ipinahayag sa halimbawa ng pagkuha ng
pitong pares ng malilinis na hayop sa daong at isang pares lamang ng marumi
(Gen. 7:2). Malinaw na ang elemento ng pagkakaiba ay ang paggamit at
tungkulin kasama ang potensyalidad. Ito ay kaugnay sa layunin, tungkulin at
potensyalidad ng mga taong responsable sa pagliligtas sa mga hayop mismo
ngunit sa pamamagitan ng teolohikal na pahintulot.
Ang argumento na dapat
mayroong isang pangunahing prinsipyo na tumutukoy sa moralidad ng pagpatay
ay isa sa interpretasyon. Pinapatay ng ilang species ang isa't isa;
karamihan ay hindi nananakit ng mga babaeng may anak. Ang ilan sa iba’t
ibang antas ng sukat ay nilalamon ang kanilang mga kapares.
Ang kaso ng praying mantis
kung saan ang lalaki ay nagagawang makipagtalik habang siya’y kinakain ng
babae ay nagpapawalang-saysay sa mga pahayag para sa mga pangunahing moral
na prinsipyo na trans species.
Ang moralidad ng pagpatay
ay nasa sa pangangailangan para sa kaligtasan.
Ito ang prinsipyong
naging pundasyon ng mga moral at etika ng jurisprudence. Ang pagpapalaglag
ay salungat sa prinsipyong iyon maliban kung tungkol kaligtasan ng ina sa
loob ng human species.
Matapos sabihin iyon,
isinusulong ang argumento na ang kaligtasan ng human species ay hindi
nakasalalay sa pagkain ng karne. Sa Agham napapatunayang ito ay mali sa mga
kaugnay na mga larangan ng pagkonsumo ng karne at kapasidad ng utak ngunit
ito ay hindi sakop ng araling ito. Ang regulasyon ng pagkonsumo ng karne ay
sinusuri sa araling
Ang Mga Kautusan sa Pagkain
(No. 015) at
Vegetarianismo at ang
Bibliya [183].
Ang responsibilidad para sa kaligtasan ng mga mas mababang species ay
nakasalalay sa mga mas mataas na pangkat ng tao sa parehong batayan ng
pagprotekta sa mga mahihina sa ilalim ng jurisprudence na limitado lamang ng
mga pangangailangan sa pag-aani ng pagkain.
Ang pagkakaiba ay
nakasalalay sa tungkulin ng species o pangkat at ang isang foetus na
miyembro ng pangkat na iyon sa pangunahing yugto ng pag-unlad nito ay kasing
halaga lang kung imumungkahi na patayin ang mga propesor sa unibersidad o
mga estudyante dahil sila ay kumakatawan sa isang abala, magastos, at minsan
ay kapansin-pansin at hindi komportableng yugto ng lipunan. Ang argumento ay
hindi lamang sa potensyalidad nito kundi sa aktuwalidad ng posisyon nito sa
pagkakasunud-sunod. Ang pagtatatag ng mga pangunahing prinsipyo para sa
regulasyon ng mga moral at jurisprudence ay mahalaga sa istruktura.
May mga katangiang walang
potensyal na, hiwalay sa halaga ng isang bagay ay nagiging lubhang mali ang
wasakin ang isang bagay at ito ang aspeto na sumasaklaw sa iba pang isyu
tulad ng environmental ethics. Madalas na nauugnay ito sa nakapipinsalang
epekto sa indibidwal at gayundin para sa pagkakaugnay-ugnay ng mga bagay.
Ang argumento na ang pagpapalaglag ayon sa kagustuhan para sa kaginhawaan ay
lubhang nagpapahina sa ideya ng moral na pananagutan at pagkakaisa ng
lipunan ay mahirap pabulaanan.
Ngayon ipinapahayag ni
Tooley na: “Ang walang potensyal na katangian na nagpapakita sa isang
indibidwal bilang tao - iyon ay, ginagawang likas na mali ang pagkawasak ng
isang bagay, at sobrang seryoso, at nagagawa ito nang hindi nakadepende sa
halaga ng indibidwal, ay ang pagkakaroon matagalang paksa ng mga interes na
hindi pansamantala. Hindi ito ang pagkakaroon, o ang paggamit, ng alinman sa
mga sumusunod: ang kakayahan para sa makatuwirang pag-iisip; ang kakayahan
para sa malayang pagkilos; ang kakayahan para sa kamalayan sa sarili”
(p.303). Kaya maaaring ipahayag ni Tooley at ng iba pa na ang buhay ay
maaaring may halaga ngunit ang halagang iyon ay hindi nagbibigay ng
karapatan sa buhay. Ito ay salungat sa kautusan ng Bibliya at sa obligasyong
magbigay-buhay at sa responsibilidad sa lipunan.
Ang huli ay posibleng
kundisyon lamang ng kinakailangang katangian. Ngunit ang mga posibleng
kundisyong ito ang nagbibigay-kakayahan sa pangkat o species na maging
dominante at mula doon, magkaroon ng pagpapahalaga sa moral na
responsibilidad.
Ipinagtatanggol ni Tooley
para sa kanyang Theses No. 4 na, “Ang pagpatay ng mga potensyal na tao ay
hindi likas na mali” at mula rito ang walang potensyal na katangian sa
Theses No. 3 ay nabuo kung saan ang katangian ng "pagkakaroon matagalang
paksa ng mga interes na hindi pansamantala."
Sa pagtingin sa naunang
argumento ang Theses No. 5 ni Tooley na “Hindi likas na mali ang pigilan ang
paggawa ng karagdagang mga tao, o mga karagdagang tao na magkakaroon ng
tiyak na mga katangian” ay hindi mapagtatalunan at sa katunayan ang hindi
makatwirang posisyong panrelihiyon na nabuo salungat dito ay isang
pangunahing sanhi ng pagpapalaglag (mula sa mga nakalistang pananaliksik).
Ang Theses No. 6 ni Tooley
na "tila walang anumang katangian, na walang kaugnayan sa katangiang
nagpapakita na tao ang isang bagay, na ginagawang likas na mali ang
pagkawasak ng isang bagay, at nagagawa ito nang hindi nakadepende sa halaga
ng entidad" ay nagpapakita ng dalawang non speciesist na prinsipyo na
nabanggit kanina. Sinusubukan ni Tooley na limitahan ang pangkalahatang
pagpapalawig ng mga katangian salungat sa prinsipyo ng moralidad at etika ng
jurisprudence mula sa Theses 7.
Ipinagtatanggol ni Tooley
sa kanyang Theses No. 7 na “maaaring ang kaso na katangiang nagpapakita na
tao ang isang bagay ay may iba't ibang antas, at ang pagkakamali ng pagwasak
ng isang bagay ay isang antas kung saan ito nagtataglay ng nasabing
katangian" (p. 304).
Ang makipagtalo mula sa
isang neutral na pananaw sa relihiyon ay magreresulta pa rin sa relatibong
halaga ng tao sa iba’t ibang yugto ng pag-iral at samakatuwid magdudulot ng
kinakailangang paggulo ng Criminal and Tort Law.
Ito ay nagpapahina sa konsepto ng hustisya para sa mahihina. Ang pagbabago
ng moralidad, na sumusunod mula sa relativism at pagkiling sa jurisprudence,
ay humahantong sa paggamit ng moralidad batay sa kapangyarihan at dahil dito
ang karapatan sa buhay ay naililipat sa mga elemento ng may kapangyarihan sa
komunidad. Kung ang mga elementong ito ng may kapangyarihan ay ginagawa ito
nang walang pagpapahalaga sa pagkakaisa ng pangmatagalang kapakanan ng
pangkat sa loob ng isang matatag na kapaligiran ng pamilya at inuuna ang mga
konsiderasyon sa iisang indibidwal kaysa sa mga ito sa huli ang paggawa ng
desisyon at pagkakaisa ng pangkat ay nagkakawatak-watak.
Ang lipunan bilang matatag na elemento ng extended family ang nagpapanatili
ng patuloy na potensyalidad. Ang paggamit ng kapangyarihan sa pamamagitan ng
pwersa ay nauuna bago ang pagbagsak sa barbarismo. Ang totalitarian control
ay maaaring pigilan ito sa maikling panahon, gayunpaman, ang kapaligiran at
sosyo-ekonomikong bunga ay malaking pinsala.
Ang dalawang panukala na
tinutukoy na non speciesist na nag-aalis ng matinding liberal na posisyon sa
pagpapalaglag ay:
Ngayon ang mga panukalang
ito ay sumasalungat sa Theses No. 4 ni Tooley dahil ginagawa nitong mali ang
pagpatay sa mga potensyal na tao o mga organismo na magiging tao.
Ang ikalawang punto ay
nagpapawalang-bisa sa tanong na "Sa anong punto sa pag-unlad ng isang
organismo ng tao ito nagiging isang tao?"
Ang ikalawang tanong ni
Tooley (p. 304) ay "Kung ang katangiang nagpapakita na isang tao ang isang
bagay ay may iba't ibang antas, at may moral na kahalagahan sa anumang antas
ito naroroon; sa anong punto sa pag-unlad ng isang organismo ng tao ito
nagsisimulang maging mali - kahit na sa pinakamababang antas - ang pagpatay
dito?"
Upang suriin ang mga
batayan ng katangian ni Tooley kinakailangan ang ilang pagsusuri ng wika.
Pangmatagalan:
nagtatagal o nagpapatuloy, mula sa magtiis – magpatibay o palakasin; sa
hindi tuwirang paraan magpatuloy o tiisin, at sa tuwirang paraan
panatilihin; at pati na rin ang maranasan, mapagtiisan, suportahan o bilang
isang katangian na hindi bumibigay. Ang konsepto ng pagtitiis nang walang
pagtutol, upang magpasakop at pagtiisan at pahintulutan.
Paksa:
Sa pilosopiya ito ang substance kung saan ang mga aksidente o pag-uugali ay
likas at maaaring isa ring bagay na may tunay na sariling pag-iral. Ang
pangunahing kahulugan nito ay bilang isang taong nasa ilalim ng
kapangyarihan ng isang monarko o naghaharing prinsipe (o espirituwal na
panginoon), na may katapatan sa isang pamahalaan o naghaharing
kapangyarihan; sakop ng mga batas nito at nagtatamasa ng proteksyon nito.
Napapailalim sa pagpapasakop ang paksa ay mas mababa, umaasa, nasasakupan;
na sumusunod sa iba at sa batas ito ay nauunawaan bilang "Isang bagay kung
saan ang isang karapatan ay ginagawa." (Oxford
Universal Dictionary, 3rd Ed. Rev 1964, pp. 2057-2058),
Hindi Pansamantala:
hindi panandalian ngunit hindi rin nagaganap sa bawat sandali,
Interes:
ay ang kaugnayan ng pagkakaroon ng interes sa isang bagay, sa pamamagitan ng
pagkakaroon ng karapatan o titulo sa; isang pag-angkin o bahagi sa o legal
na interes sa isang bagay, kabilang ang ari-arian o sa mga espirituwal na
pribilehiyo o isang pag-angkin sa anumang bagay o ng anumang pinansyal na
interes. Ang interes na ito ay umaabot sa kaugnayan ng pagkakaroon ng
interes o naapektuhan sa pakinabang o pinsala lalo na ang isang
kapaki-pakinabang na relasyon o ng kahalagahan. Maaari rin itong magdala ng
kakayahang mapinsala.
Sa pamamagitan ng proseso
nito ng pag-unlad ang isang foetus ay magiging pangmatagalan at sa kahulugan
ito ay dapat maging isang nilalang na may karapatan, kahit na iyon ay
nangangahulugang pagtatapos nang maaga ng ina o ikatlong partido. Maaaring
magtalo ang ilang pilosopo na ang foetus ay hindi kailangang maging paksa ng
kamalayan o isang tao. Dapat iyong tanggihan sa lahat ng batayan na narito.
Ang ina at foetus ay likas na mas mababa at dumedepende sa iba't ibang
antas, at lahat ng mga partidong may kinalaman kabilang ang foetus sa loob
ng normal na paggamit ng Ingles ay may kakayahang magkaroon ng hindi
pansamantalang interes.
Ang katanungan ng isang
paksa bilang substance kung saan ang mga aksidente o pag-uugali ay likas ay
nalamang may kahalagahan. Ang katangian ng pagiging isang makatuwirang adult
ay bunga ng patuloy na proseso ng pag-unlad na nakadepende mula sa paggawa
ng isang genetic code na resulta ng pagsasama ng gametes. Ang mga katangian
ng indibidwal ay nakapaloob sa genetic information ng zygote at ang
katuparan o pagtupad ng potensyalidad para sa pagiging ay bunga ng tamang
pag-unlad ng isang nakadependeng paksa. Sa bawat yugto ng pag-iral nito ito
ay talagang isang paksa kung saan isinasagawa ang mga karapatan.
Ang antas ay
katanggap-tanggap lamang bunga ng moral relativism na kinakailangang may
kasamang pagkiling ng mga karapatang moral at etikal na bunga ng nagbabagong
legal at sanhi ng istruktura. Ang argumento na ang tao ay mas sopistikado
kaysa sa chimp na mas sopistikado kaysa sa pusa ay hindi dapat ipagkamali sa
moral relativism.
Mula sa argumentong ito tama ang Nazi Germany sa
paggamit ng kanilang pribilehiyo sa pamamagitan ng kapangyarihan.
Pagpapalaglag at Paggawa ng Desisyon sa Lipunan
Ang pagpapalaglag at
pagpatay ng sanggol sa mga Griyego ay humantong sa isang eksperimento sa mga
Griyego sa Lesbos. Ang feminist na pag-aalis ng lalaki ay naging paglihis
na, ayon sa alamat, naayos ni Hercules sa pamamagitan ng pagpatay sa
Lesbians. Ayon sa kasabiha ng Tsino "ang nangyari na minsan ay siguradong
mangyayari muli." Ang paghahati ng lipunan batay sa kasarian bilang
kabaligtaran ng paghahati ng mga tungkulin sa loob ng lipunan ayon sa
kasarian ay isang paglihis na hindi tinatanggap sa kasaysayan ng tao at
palaging nagreresulta sa karahasan.
Sa hinaharap ang pagpatay
ng foetus mula sa produksyon ng mga embryo para sa mga pamalit na bahagi o
kahit nasa ilalim ng kontrata ng mga indibidwal ay magiging isang mahalagang
isyu. Ang paglalaan ng ganitong mga mapagkukunan sa pamamagitan ng mga salik
ng pera ay mangyayari.
Ang pinakahuling anyo nito
ay mangyayari bilang cloning, na higit pang magpapakomplika sa moral na
debate.
Kapag naging
katanggap-tanggap ang pagpatay sa isang potensyal na nilalang, iyon ay,
isang fertilized na ovum (mahati man ito o hindi sa magkakatulad na bahagi)
sa mga batayan maliban sa pisikal na kaligtasan ng ina, ang pangmatagalang
kapakanan ng lipunang iyon ay nasa panganib at sa huli ay mawawala ang
karapatan ng lipunang iyon na umiral.
Ang mga kasaysayan at
kasalukuyang obserbasyon na nabanggit sa itaas tungkol sa mga dahilan para
sa pagpapalaglag ay nagpapakita na ang pagkasira ng lipunan at pansariling
interes na nagbubunga ng pangangailangan para sa pagpapalaglag ay
naglilimita sa pagkakaisa ng lipunan na nangangailangan ng ganap na
pagsunod. Ang mga kasunod na mga limitasyon sa kapakinabangan at kapakanan
ay malaki.
Ang ganitong mga kondisyon ay panandalian lamang.
Tulad ng sabi ni Sumner,
“Ang isang sistema na
nagpapahintulot sa bawat indibidwal na layuning pataasin ang kapakinabangan
sa bawat indibidwal na kaso ay hindi rin mapapataas ang kapakinabangan ng
mahabang panahon." (Sumner p.193).
Tulad ng sinabi niya, ito
ay nagbibigay sa mga utilitarian ng prima facie na dahilan para sumunod sa
mga patakaran ng lipunan kahit na maaari itong magdulot ng cost utility sa
partikular na sitwasyon “sapagkat sa gayon ay nakakatulong sila sa
pagpapalakas ng isang mabisang sistema” (ibid).
Tama siyang bigyang-diin na
“ang moralidad ng lipunan na mapataas ng kapakinabangan ay walang ganap na
mga tungkulin at walang ganap na mga karapatan” (ibid).
Nakikita ni Sumner ang
isang indirect theory of the right na may potensyal iwasan ang kahigpitan ng
absolutism at ang pananamantala sa indibidwal sa pamamagitan ng direktang
pag-apila sa kapakinabangan. Maiiwasan din nito ang kawalang katiyakan ng
intuitionism. Sa gayon ang mahalagang proteksyon sa integridad ng mga
indibidwal ay nasisiguro. "Ang mga karapatan ay maaaring seryosohin nang
hindi itinuturing na pangunahing moral" (ibid).
Ang kawalang katiyakan ng
intuitionism ay malinaw na sa larangan ng jurisprudence sa loob ng ilang
panahon tulad ng naipaliwanag sa pahayag tungkol sa jurisprudence na
sumusunod sa mga alalahanin sa moral at etikal na sumusunod mula sa
Wolfenden Report. Gayunpaman ang intuitionism ay nangyari lamang dahil sa
pagpapakilala ng relativism at hindi problema sa absolutism. Ang kahigpitan
ng absolutism ay nagiging problema lamang kung ang mga moral na istruktura
ay may depekto o maling pagpapakahulugan. Ang direktang apila sa
kapakinabangan ay talagang nananamantala sa indibidwal at kaya ang anumang
utilitarian theory of the right ay dapat na hindi direkta o ang indibidwal
ay magdurusa. Ang mga karapatan ay walang ganap na kahulugan sa direkta o
hindi direktang utilitarianism ngunit sa direktang utilitarianism ay halos
wala na itong kahulugan.
Ang pagtatanggal ng mga
karapatan na inilaan sa foetus sa ilalim ng Utilitarianism at Hedonism ay
hindi nalilimitahan sa foetus. Walang lohikal na dahilan kung bakit hindi
dapat sistematikong wasakin ng relativism ang anumang iba pang kategorya ng
species ng tao sa pamamagitan ng parehong mga moral na prinsipyo. Labis
itong tinatanggap ni Sumner sa kanyang pagtatangkang iwasan ang
pananamantala sa indibidwal na kasama ng utilitarianism nang hindi
tinatalikuran ang relativism at utilitarian theory bilang bunga.
Para kay Sumner ang
utilitarianism ang pundasyon para sa isang katamtamang pananaw sa
pagpapalaglag.
Ang direct utilitarian theory of the good na isinama sa isang hindi indirect
theory of the right ay maaaring magsilbing malalim na istruktura para sa mga
moral na patakaran na naglalaan ng partikular na mga karapatan at tungkulin.
Ang eksaktong mekanismo na
iminumungkahi ni Sumner para sa pag-uugnay ng direct utilitarian theory of
the good at indirect theory of the right bilang istruktura para sa mga moral
na patakaran na naglalaan ng mga partikular na karapatan at tungkulin ay
hindi masyadong malinaw.
Ang isang katamtamang
pananaw sa pagpapalaglag batay sa utilitarianism ay maaari lamang makamit sa
pamamagitan ng paggawa ng pagkakaiba sa primary at secondary moral status sa
mga bagay at sa ganitong paraan ay malutas ang katayuan ng isang foetus sa
secondary object na may secondary rights. Ang linyang ito ay binuo din ni
Tooley. Sa ganitong paraan ang pagtutol sa anumang pagpapalawak ng criminal
o torts law sa foetus, o sa katunayan, sa anumang legal na karapatan na
maipagtatanggol ay maaaring suportahan.
Ngunit ito ay walang
katuturan bilang utilitarian na proteksyon ng isang social entity ay maaari
lamang makuha sa pamamagitan ng pagbibigay ng pantay na katayuan sa foetus
bilang mahalagang elemento ng lipunan bilang potensyalidad para sa pag-iral.
Ang mga moral at etikal na alalahanin ng jurisprudence ay nasuri at ang mga
alalahanin sa proteksyon ng mga mahihina sa loob ng batas na tinitiyak ang
moral at aktuwal na pagkakapantay sa harap ng batas ay hindi umaasa sa
anumang naunang teorya ng karapatan para sa pagpapatupad nito. Ang atake ni
David Hume sa kathang-isip ng kasunduan sa isa’t isa at kusang-loob na
samahan at ang pagtuturo sa papel ng karahasan sa pagbabago at paglikha at
pagkasira ng mga kaharian at gobyerno (na kasama sa Jeremy Waldron's
Nonsense upon Stilts, Methuan,
London 1987, p.19, (mula sa Hume's Of the Original Contract) ay wastong nakita ni Waldron na hindi
naglilimita sa paggalang na ibinibigay sa mga karapatang pantao batay sa
kalikasan ng tao.
“Ang katotohanan na ang
kapangyarihan ay batay sa karahasan mula pa noon at hindi sa kasunduan ay
maaaring makasira sa teorya ng obligasyon sa politika, ngunit wala itong
ginagawa upang pabulaanan ang pahayag na ang kapangyarihan ay dapat ngayon
gamitin sa isang responsableng moral na paraan. Wala nang ibang paraan upang
ang kasunduan sa lipunan ay magpatuloy bilang isang mahalagang ideya sa
politika” (ibid p.20).
Ang pagpapahayag ng mga
karapatan ng babae sa kanyang sariling katawan sa diwa ay isang pagpapahayag
ng egoism at individualism kung saan ang individualism ay isang pagpapalawig
ng modern liberal theory of rights na binibigyang-diin ang
pagbibigay-katwiran-sa-indibidwal sa sukdulan higit pa sa iba pang mga
paraan ng pagiging lehitimo sa lipunan gaya ng
pagbibigay-katwiran-sa-komunidad o
pagbibigay-katwiran-sa-bayan-kabuuan-ng-kasaysayan-nito (tulad ng tinukoy ni
Waldron sa pahina 183).
Para kay Waldron:
"Ang mga isyung itinataas
nito ay mga komplikadong bagay. Tiyak na ang balangkas ng
pagbibigay-katwiran sa politika ay hindi sapat kung nakatuon lamang ito sa
indibidwal interes ng mga direktang kabilang" (ibid).
Ngunit "ang teorya ng
karapatan ay hindi maaaring maging isang komprehensibong moral na teorya."
Sa pamamagitan ng likas na katangian nito ang teorya ng karapatan ay
individualistic. Ang mga karapatan ay naglalayong tiyakin ang mga kabutihan
para sa indibidwal: ito ay isang pangunahing bunga ng lohikal na anyo ng mga
ito.
Ang karapatan ay laging
karapatan ng isang tao, at hindi natin sinusubukan tiyakin ang mga bagay
bilang isang karapatan maliban kung may isang indibidwal o mga indibidwal na
ang mga karapatan ang ang pinag-uusapan (ibid p.185).
Nagpatuloy si Waldron sa
pagsasabi na:
“Ang
pinakakapani-paniwalang pagsusuri kamakailan ng terminong karapatan ay
nagpapakita ng karapatan bilang pagpapatibay ng ugnayan sa pagitan ng mga
interes ng indibidwal at ang pagpapataw ng mga tungkulin sa lipunan.”
Ang ugnayan sa pagitan ng
interes at tungkulin ay sa individibidwal. Ang bumaling sa Individualism at
Egoism sa teorya ng karapatan ay isang recipe para sa kapahamakan ng lipunan
(salungat sa Morals by Agreement
ni Gauthier). Wastong inilalantad ni Waldron ang pag-atake ni Hegel sa
mala-kontratang pananaw ni Kant tungkol sa pag-aasawa.
“Ang pag-aasawa, ayon sa
kanya, ay hindi isang kontrata sa pagitan ng mga indibidwal na may
kasarinlan; at bilang isang moral na institusyon ito ay masisira kung ang
kalalakihan at kababaihan ay titingnan ito sa ganitong paraan. Kahit na
ito’y batay sa kasunduan, ito ay, ayon kay Hegel, tiyak na isang kontrata
upang lampasan ang pananaw ng kontrata na lampasan ang pananaw ng indibidwal
na naggigiit kanyang mga karapatan” (ibid. p. 188).
Sa mga perpektong sitwasyon
ng pamilya ang mga relasyon ay kadalasang pinamamahalaan ng kusang-loob na
pagmamahal gaya ng tinutukoy ni Sandel sa
Liberalism and the Limits of Justice
na sinipi ni Waldron. “Ang mga indibidwal na karapatan at magkasamang na
proseso ng pagpapasya ay bihirang kabilang, hindi dahil laganap ang kawalan
ng katarungan kundi dahil napapalitan ito ng diwa ng pagkamapagbigay kung
saan bihira akong magsabi ng patas kong bahagi" (ibid).
Ang pagkakaroon ng mga
karapatan ay para lamang gawing pangkalahatan ang seguridad ng indibidwal
kung sakaling masira ang mga relasyon ng kasunduan.
Mula sa panukala ni Waldron
na “Ang isang karapatang pantao ay isang moral na posisyon na may kaugnayan
sa isang partikular na mahalagang uri ng interes ng indibidwal,” (ibid
p.179) ang ilang ideya ay
maaaring makuha mula sa moral na posisyon ng liberal na pananaw sa
pagpapalaglag.
Ang indibidwal na interes
na binigay ng kahalagahan dito ay ang sa babae higit sa tinatawag na kawalan
ng interes ng foetus at ng iba pang mga partido.
Ang pagkawasak ng extended
family at ang kasunod na pagbabago sa mga relasyon ng pamilya at sa
relatibong posisyon ng bata sa istruktura gaya ng nakabalangkas noon ay
humantong sa lumalaking pagkahumaling sa mga indibidwal na karapatan at mas
partikular sa pagbaluktot ng relasyon ng lalaki/babae. Ang lumalalang
pansamantalang mga relasyon ay humantong sa pangangailangang igiit ang
kahalagahan ng mga karapatan at interes ng babae kaysa sa kanyang foetus at
ang pagnanais patayin ang foetus na iyon.
Ang teorya ng karapatan ay
inatake sa mga batayan ng egoism nina Bentham at Burke na nagkomento na ang
layunin ng Declaration of Rights ay tila upang palakasin ang mga makasarili
at hindi panlipunang mga hilig samantalang, kanilang ipinahayag, na ang
pangunahing pangangailangan ng anumang lipunan ay ang pagpipigil at
disiplina ng mga ito. (pp. 48 at 105 ayon sa sinipi ni Waldron sa p.190) at
iginiit ni Marx na ang mga karapatan ng tao ay ‘walang iba kundi ang mga
karapatan ng .... egoistic na tao, taong nahiwalay sa ibang tao at sa
komunidad .... Ang karapatan ng pagiging makasarili’” (ibid p. 190).
Ang mga solusyon ni Marx ay
tila nagbunga ng paglihis na sumira sa mga karapatan sa pangkalahatan at sa
Utilitarian Theories of the Good of the State na sumira sa maraming
pangunahing relasyon at pagiging produktibo ng tao, ipinagkakaloob sa Estado
ang karapatang sumira sa batayang sa Utilitarian relativism.
Tila naunawaan nina Bentham
at Burke ang hindi panlipunang aspeto ng hindi pinipigilang pag-uugali.
Walang nang mas angkop na paratang ng egoism bilang pang-aabuso sa konsepto
ng teorya ng karapatan kundi sa isyu ng pagpapalaglag.
Ang pagkasira ng posisyon
ng babae sa extended family at ang kawalan ng mga kondisyon ng seguridad at
kapakanan at kalayaang na nagmumula sa maibiging pagmamalasakit ay tila
patuloy na dahilan para sa posisyon.
Kung saan ang relativism ay
inilapat sa moralidad at teorya ng karapatan nagkakaroon ng salungatan sa
paghahangad ng kabutihan.
Ipinakita ng utilitarian
relativism na lalong binabalewala ng mga tao ang kapakanan ng grupo sa mga
desisyon kung saan ang mga desisyon ay naglalayong unahin ang indibidwal na
kapakanan, (maliban sa mga matinding kaso sa digmaan). Ang mga desisyon ng
indibidwal ay kailangang nasa loob ng isang sumusuporta at kumokontrol na
grupo upang mapanatili ang pangmatagalang kaligtasan ng grupo.
Lumilitaw na 97% ng mga
pagpapalaglag sa United States ay para sa mga kadahilanan ng kaginhawahan.
Tanging 3% lamang ang para sa proteksyon ng buhay ng ina, panggagahasa o
incest. Tinatayang 55 milyong mga foetus ang ipapalaglag sa buong mundo
noong 1989 o humigit-kumulang siyam na sapilitang pagpapalaglag sa bawat
dalawampung buhay na isinilang. Ang bilang na ito ay tumataas taon-taon sa
exponential rates.
Ang isang pangunahing salik
ng pagpapalaglag sa mga Tsino at Indiyano at Asyano sa Britanya ay ang
pagpili ng kasarian. Sa pamamagitan ng ultrasound techniques maaaring
matukoy ang kasarian ng foetus at sa limitadong pagpaplano ng pamilya mas
pinapaboran ang lalaki at ang babaeng foetus ay pinapalaglag. Ang
pangmatagalang epekto nito sa balanseng lipunan ay malinaw at hindi maaaring
pahintulutan. Ipinapasok nila ang pag-uugaling ito sa mga bansang kanluranin
kung saan sila lumipat.
Ang mga konsepto ng
aktibidad ng utak sa bahagi ng isang tao bilang panukat ng buhay ngayon ay
nagpapatunay na ang isang foetus ay may hiwalay na brain wave activity mula
sa ikapitong linggo at samakatuwid ay buhay. (Ronald S Toth,
Plain Truth Magazine, Oct. 1989,
p. 18-20). Mula sa genetic structure nito ito ay isang indibidwal na entidad
bago ang petsang ito at umaasa sa babae para sa pag-unlad at suporta. Ang
biblikal na kahulugan ay nagsasaad na sa pamamagitan ng produksyon ng dugo
sa zygote mayroon na itong buhay. Ito ay umaasa sa lipunan para sa
proteksyon at regulasyon ng mga kilos na may kaugnayan dito tulad ng bawat
indibidwal na kinokontrol at may parehong karapatan na makatanggap ng
nararapat na pagsasaalang-alang at proteksyon ng mga interes nito. Ang
foetus ay hindi responsable sa isang sira at makasariling lipunan.
Ang resulta ng indibidwal
na pangunguna ng mga kagustuhan sa loob ng patuloy na nasisirang istruktura
ng lipunan at pamilya ay:
ang lumalaking populasyon
ng matatanda, na nag-uudyok ng pansariling interes, unti-unting nawawalan ng
kakayahang alagaan ang sarili at samakatuwid umaasa sa immigration para sa
mga serbisyo at lalong nakadepende sa pinansyal na patubo nang hindi
nagtatrabaho dahil sa pisikal na pagdepende. Ang ganitong lipunan ay hindi
magtatagal at hindi karapat-dapat na magpatuloy. “Nilalamon ng mga dayuhan
ang kanyang lakas, at hindi niya ito nalalaman. Oo, mga uban ay nakasabog sa
kanya, at hindi niya ito nalalaman.” (Oseas 7:9).
Kaya ang pagpatay sa
potensyal na pag-iral sa mahina at walang kalaban-laban ay hindi maaaring
pahintulutan sa anumang lipunan. Kaya ang pinakadakilang mga pantas sa
kasaysayan ng mundo ay nagkakaisang kinondena ang ganitong gawain.
Para sa paunang kondisyon
na 'Kung hindi pinahihintulutan na pumatay ng mga tao' dapat itong tanggapin
batay sa ibinigay na makasaysayang pagsusuri na ito ay hindi
pinahihintulutan. Gayunpaman, mula sa naunang pagsusuri ng foetus at ng mga
moral at etikal na alalahanin ng jurisprudence hindi rin pinahihintulutan
pumatay ng mga potensyal na tao.
Pananagutan ng pamilya ang
protektahan ang buhay ng bayan. Itataas ng Diyos ang ating kaligtasan: ang
Mesiyas ay babalik upang iligtas ang mga taimtim na naghihintay sa kanya.
Hanggang sa panahon na iyon ang Iglesia ay sinusubok at dinadalisay sa mga
apoy ng pag-uusig. Ang sinumang bata na nagbabanta sa buhay ng isang
magulang ay mawawalan ng kanyang sariling buhay gaya ng nakita sa mga teksto
sa itaas. Ito rin ay sinusuri sa araling
Law and the Sixth Commandment (No. 259).
Ang mga Pambansang Responsibilidad sa ilalim ng Ikaanim na Utos
Ang responsibilidad na magbigay ng buhay
Kasama ng konsepto ng legal
na kontrol ng buhay, mayroon din tayong konsepto na magbigay ng buhay o
bumuhay.
Deuteronomio 32:39
Tingnan ninyo ngayon, ako, samakatuwid ay Ako nga, at walang diyos
liban sa akin; ako'y pumapatay at ako'y bumubuhay; ako'y sumusugat at ako'y
nagpapagaling; at walang makakaligtas sa aking kamay. (AB01)
Ang Diyos ay walang
kapantay; sa halip Siya lamang ang Diyos at nagbibigay ng buhay at kumukuha
ng buhay. Ang Kanyang kamay ang humahawak sa paghuhukom. Kaya ang pagkuha ng
buhay sa paglalang mula sa pagbagsak ay tinutuwid sa pamamagitan ng
pagbibigay ng buhay sa pagkabuhay na mag-uli (tingnan ang mga aralin ng
Doktrina ng Orihinal na Kasalanan Bahagi I Ang Halamanan ng Eden (No. 246);
Doktrina ng Orihinal na
Kasalanan Bahagi II Ang mga Henerasyon ni Adan (No. 248)
at
Ang Pagkabuhay na Mag-uli
ng mga Patay [143]). Ang Diyos
samakatuwid ay napapailalim sa Kanyang sariling mga kautusan at gumagawa ng
kabayaran para sa anumang aksyon na Kanyang ginawa, o iniutos, sa proseso ng
paglalang.
1Samuel 2:6
May kapangyarihan ang Panginoon na patayin o buhayin ang tao. May
kapangyarihan siyang ilagay sila sa lugar ng mga patay o kunin sila roon.
(ASND) (cf. Is. 43:13).
Hiningahan ni
Yahovah-Elohim ng hininga ng buhay ang ilong ni Adan (Gen. 2:7). Gayundin sa
pamamagitan ng parehong elohim ay natatanggap natin ang hininga ng Banal na
Espiritu (cf. Juan 20:22-23).
Hinahatulan ng Diyos ang
mga tao ng kamatayan para sa kasalanan at paglabag sa kautusan. Kaya,
nakikita natin na ang paglabag sa ikaanim na utos ay nagdadala ng parusang
kamatayan, na siyang parusa sa bawat pagkakataon ng paglabag sa mga utos ng
Diyos.
Ang pinakamataas na parusa para sa paglabag sa kautusan
ay kamatayan, mula sa unang utos hanggang sa ikasampung utos (Ex. 22:22-24;
Deut. 24:14-17). Ang mga utos ay nakabatay sa pagsasauli at pagpapanumbalik,
ngunit ang parusa para sa paulit-ulit na paglabag at pagtangging sumunod ay
kamatayan sa bawat pagkakataon.
Ang bansa ay may tungkuling
panatilihing buhay ang mga ipinanganak doon, mga dayuhan, at mga banyaga sa
mga lupain.
Levitico 19:9-10
“Kapag inyong ginagapas ang anihin sa inyong lupain, huwag ninyong
gagapasan ang inyong bukid hanggang sa mga sulok nito, ni huwag ninyong
titipunin ang mga nalaglag sa inyong ginapasan. 10 Huwag uubusin
ang bunga ng inyong ubasan, ni huwag ninyong titipunin ang mga nalaglag sa
inyong ubasan; iiwan ninyo ang mga iyon para sa mga dukha at sa dayuhan: ako
ang Panginoon ninyong Diyos. (AB01)
Ang kautusan ay nagbibigay
proteksyon sa mga may kapansanan mula sa pananakit at mula sa hindi
makatarungang pananamantala.
Levitico 19:14
Huwag mong mumurahin ang bingi, ni maglalagay ng katitisuran sa harap
ng bulag, kundi katakutan mo ang iyong Diyos: Ako ang Panginoon. (AB01)
(Sixth Commandment The Law
of God, Vol. 1, p. 133).
Ang mga Probisyon ng Kautusan ng Diyos tungkol sa pagpapalaglag at sadyang
pagpatay
Pagpapalaglag
Ang pagpapalaglag ay
itinuturing na paglabag sa ikaanim na utos maliban sa isang batayan. Ang
tanging dahilan ay kapag may ibang kautusan na nalabag: kapag ang buhay ng
magulang ay nanganganib dahil sa bata, kung gayon ang bata ay pinapatay.
Ito ay sumasalamin sa
ikalimang utos, at ang ikaanim ay sumusunod mula sa ikalima at
binibigyang-kahulugan ito. Kaya hindi maaaring hayaang patayin ng bata ang
magulang; ito ay lohikal na naaayon sa mga Kautusan ng Diyos.
Ang
unang limang utos ay tumutukoy sa mga responsibilidad ng indibidwal sa Diyos
at sa pamilya sa lipunan, bilang manlilikha at magulang. Ang huling limang
utos ay may kaugnayan sa pakikisalamuha sa lipunan.
Hindi maaaring makapinsala o maging sanhi ng kamatayan ng magulang nito ang
isang bata nang walang parusa.
Exodo 21:15
Ang manakit sa kanyang ama o sa kanyang ina ay papatayin. (AB01)
Samakatuwid ang
pagpapalaglag ay pinahihintulutan sa ilalim ng Kautusan ng Diyos upang
iligtas ang buhay ng ina.
Pinsala sa pagkalaglag ng bata
Ang parusa para sa
pagkakalaglag ng bata sanhi ng karahasan ay ayon sa mga kabayaran sa pinsala,
ayon sa itinakda ng at sa pamamagitan ng hukuman ng bansa.
Exodo 21:22-25
“Kung mag-away ang dalawang lalaki at makasakit ng isang babaing
nagdadalang-tao, na anupa't makunan, at gayunma'y walang pinsalang sumunod,
pagbabayarin ang nakasakit, ayon sa iaatang sa kanya ng asawa ng babae; at
siya'y magbabayad ng ayon sa ipasiya ng mga hukom. 23 Subalit
kung may anumang pinsalang sumunod, magbibigay ka nga ng buhay para sa buhay,
24 mata sa mata, ngipin sa ngipin, kamay sa kamay, paa sa paa,
25 pasò sa pasò, sugat sa sugat, hagupit sa hagupit. (AB01)
Ang pagtangging humarap sa
hukuman, at ang paglikha ng kaguluhang kasunod nito, ay dapat matukoy ayon
sa parusa sa pinsala. Kaya ang parehong partido ay dapat sumunod sa hukuman
at sa mga desisyon nito, at anumang kaguluhan o pinsalang dulot ng alinmang
panig bilang paghihiganti ay parurusahan bilang ganti ayon sa pinsalang
idinulot. Ito ay alinsunod sa kautusan na nagsasaad: “huwag mong
lalapastanganin ang elohim o ang pinuno ng bayan.”
Sadyang Pagpatay
Ang walang pahintulot na
pagkuha ng buhay ay sadyang pagpatay. Tinutukoy ng kautusan ang mga
partikular na pagkakataon at kalagayan kung saan ang isang tao ay maaaring
hatulan ng kamatayan. Ang lahat ng walang pahintulot na pagkuha ng buhay ay
sadyang pagpatay; kaya ang ikaanim na utos, “Huwag kang papatay,” ay wastong
nauunawaan bilang “Huwag kang sadyang papatay.”
Ang pagkuha ng buhay ay
hindi lamang pinahihintulutan, kundi sapilitan sa ilalim ng kautusan sa
ilang pagkakataon, tulad ng ipinakita sa itaas. Bukod dito, ang mga uri ng
krimen ay nangangailangan ng iba't ibang antas ng aplikasyon ng kautusan.
Ang paglabag sa ikaanim na utos ay nangangailangan ng parusang kamatayan,
samantalang ang paulit-ulit at sinadyang paglabag lamang sa ilang iba pang
utos ang magdudulot ng parusang kamatayan; gayunpaman, sa huli lahat ng ito
ay maaring magdulot parusang kamatayan (cf. Blg. 15:32-36). (cf.
ibid,
p. 146).
q
BIBLIOGRAPHY
|
Allen, Reginald E. |
Greek
Philosophy: Thales to Aristotle,
The Free Press London, New York. 1966 |
|
Aristotle. |
Metaphysics,
Tr. Hippocrates G Apostle - Peripatetic Peripatetic Press. 1979 |
|
Asheri, Michael. |
Living Jewish,
Everest House USA 1980 |
|
Brooks, J. et al. |
Ill Conceived Law and
Abortion Practice In
New Zealand,
Caveman NZ 1981 |
|
Coxe, A Cleveland et al.
|
The Ante-Nicene Fathers Vols.
1-10, T & T Clarke Eermans Michigan 1987 |
|
David , H.P., Freidman, H. L, Van der Tak, J., Sevilla, M.J.
eds. |
Abortion in Psychosocial
Perspectives, Trends in Transnational
Research Springer N.Y.
1978.
|
|
Devlin, Patrick. |
The Enforcement of Morals,
Oxford University Press 1965 |
|
Francome, Colin. |
Abortion Practice in Britain
and the United States, Allen and Unwin
1986 |
|
Goodin, R.E. |
Protecting the Vulnerable A
Reanalysis Of our Social Responsibilities,
University of Chicago Press USA 1985 |
|
Grant, J.P. |
The State of the World's
Children 1982 – 1983, Oxford University
Press N.Y. 1982 |
|
Hastings, J et al. |
Encyclopedia of Religion and
Ethics, V ols. 1-12 and Index, T & T Clark
Scholar Press Ilkley 1980 |
|
Herberman, C G et al. |
The Catholic Encyclopedia,
Vols. 1-15 Plus Supps, Appleton New York
1907 |
|
Horden,
Anthony. |
Legal Abortion: The English
Experience, Pergamon Press UK 1971 |
|
Hursthouse, Rosalind. |
Beginning Lives,
Blackwell Oxford UK 1987 |
|
Kent, P.W. Ed |
New Approaches to Genetics,
Oriel Press Stocksfield 1978 |
|
Lecky. |
History of European Morals,
London 1890 |
|
Merton, Andrew H. |
Enemies of Choice The
Right-to-Life Movement and its Threat to Abortion,
Beacon Press Boston 1981 |
|
Mills, L H. |
A Study of thee Fiv e
Zarathushtrian Zoroastrian) Gathas, AMS
Press New York 1977 |
|
Morris,George |
Overpopulation: Everyone's
Baby, Priory Press Ltd. 1973 |
|
Nilsson, Lennart. |
A Child is Born,
Faber 1977 |
|
Potts, M., Diggory, P.
Peel, J |
Abortion,
Cambridge University Press London 1977
|
|
Rorvik, David M. |
In His Image,
Nelson Australia 1978 |
|
Rushdoony, Rousas John. |
The Institutes of Biblical
Law, Craig Press USA 1973 |
|
Saunders, J
L. |
Greek and Roman Philosophy
after Aristotle, Free Press USA 1966 |
|
Sumner, L.W. |
Toward A Credible View of
Abortion, Canadian Journal of Philosophy,
Vol. 4, No. 1. 1974 pp.163-181 |
|
Sumner, L.W. |
Abortion and Moral Theory,
Princeton 1981 |
|
Thompson,J, J, |
A Defence of Abortion,
Philosophy & Public Affairs, Vol.1, No.1
1971 pp.47-56 |
|
Tooley,
Michael. |
Abortion
and Infanticide, Oxford 1985 |
|
Waldron, Jeremy Ed. |
Nonsense Upon Stilts,
Bentham, Burke and Marx on the Rights of Man, Methuen
London & N.Y. 1987 |
|
Weiner, Norbert. |
Human Use of Human Beings,
Eyre & Spottiswoode London
1950 |
|
Zaehner, R C ed. |
The Concise Encyclopaedia of
Living Faiths, Hutchinson London 1959 |
|
Zaehner , R C. |
Hindu Scriptures,
Dent London 1984 |
|
Zimmer, Heinrich. |
Philosophies
of India, Ed. Joseph Cam bell
Bollingen Series XXVI Princeton University Press |