Christian Churches of God

No. F044

 

 

 

Komentaryo sa Mga Gawa: 

Panimula at Bahagi 1

(Edition 1.5 20210513-20210515)

                                                        

 

Komentaryo sa Kabanata 1-5.

 

 

 Komentaryo sa Mga Gawa Bahagi 1

 

Panimula

Ang Aklat ng Mga Gawa ay nagpapatuloy mula sa Ebanghelyo ni Lucas. Ito ay naglalarawan ng kuwento ng Kilusang Cristiano. Ang mga detalye ng Sakripisyo ni Cristo ay matatagpuan sa lahat ng apat na ebanghelyo, ngunit ang Ebanghelyo ni Juan lamang ang may buong mga detalye ng mga Paskuwa mula 28 CE hanggang 30 CE. Namatay si Cristo ng Miyerkules, ika-5 ng Abril 30 CE at inilagay sa libingan at muling binuhay ng Sabado ng gabi, ika-8 ng Abril 30 CE. Ang Oras ng Pagpapako at Pagkabuhay na Mag-uli (159) ay naglalarawan ng mga posibleng panahon kung kailan maaaring pinatay si Cristo ng ika-14 ng Abib sa pamamagitan ng hain sa kinahapunan, at walang taon na maaaring namatay si Cristo kung ang sakripisyo ay naganap ng Biyernes na may pagkabuhay-muli ng Linggo. Ito ay isang paganong pista ni Baal at mga Kulto ng Araw. Bilang karagdagan ito ay mabibigong panatilihin ang Tanda ni Jonas na siyang mahalagang tanda na ibinigay sa Iglesia. (cf. Ang Tanda ni Jonas at ang Kasaysayan ng Muling Pagtatayo ng Templo [013]).

 

Buong gabing naghintay si Cristo hanggang 9AM upang iharap sa Luklukan ng Diyos bilang Handog ng Inalog na Bigkis [106b]. Bumalik siya sa gabing iyon at gumugol ng apatnapung araw kasama ang mga kapatid, bumisita sa Tartaros at nakipag-usap sa mga Demonyo, malinaw na tungkol ito sa kanya at sa kanilang kalagayan (cf. Komentaryo sa 1Pedro [F060]). Sa ika-apatnapung araw ay umakyat siya sa Langit at nagbigay ng mga tagubilin sa Iglesia na manatili hanggang Pentecostes sa Jerusalem. Siya lamang ang taong bumaba mula sa langit at nagbalik sa langit bilang isang nilalang na nabuhay muli gaya ng sinabi sa atin sa Ebanghelyo ni Juan (Juan 3:13). Walang ibang umakyat sa langit sa kamatayan (cf. Komentaryo sa Apocalipsis Bahagi 5 [F066v] at Apatnapung Araw Kasunod ng Pagkabuhay na Mag-uli ni Cristo (No. 159A)).

 

Maraming tao doon sa Jerusalem mula sa lahat ng bahagi ng mundo. Marami ang naging mga Alagad ni Cristo. Pagkatapos nilang matanggap ang Banal na Espiritu ay bumalik sila sa kanilang mga bansa at binuo ang iglesia sa maraming mga lokasyon kung saan ipinadala ang mga apostol at ang pitumpu (cf. Pagtatatag ng Iglesia sa ilalim ng Pitumpu (No. 122D)).

 

Ang mga agarang lokasyon ay upang lumaganap mula Jerusalem hanggang Samaria (8:5), sa dalampasigan (8:40), Damasco (9:10), Antioquia sa Cyprus (11:19), sa Asia Minor (13:13), Europa (16:11), at ang huli sa Roma (28:16).

 

Gaya ng ginawa sa Lucas (1:1n hanggang sa RSV) ginagamit ng may-akda ang mga pinagmulang sanggunian. Ang unang kalahati ng Mga Gawa ay gumagamit ng iba't ibang tradisyon ng Iglesia sa Jerusalem at isang dokumento na tila nagpapakita ng Iglesia sa Antioquia (kung saan nakabase si Pedro sa kaniyang gawain sa Parto kasama si Andres sa Scita at Thrace (tignan ang mga seksyon 6-8; 11:19-30; 12:24-13:12; at marahil iba pang mga sipi. Ang karamihan ng aklat ay inilahad sa first person plural simula sa 16:10). Marami ang naniniwala na si Lucas na Manggagamot (Col. 4:14; 2Tim. 4:11; cf. Fil. 24) ang sumulat nito. Ang ilan ay nagsasabing ang kanyang mga tala sa paglalakbay ay isinama ngunit malamang na isinulat niya ang Lucas at Mga Gawa gamit ang istilong “tayo” na nagpapahiwatig na siya ay saksi sa mga pangyayari. 

 

Ang Mga Gawa ay nagbibigay ng batayan ng talaan ng katuparan ng propesiya ng Lumang Tipan at ang pagtatatag ng Plano ng Diyos sa pagkakasunod-sunod ng pagkakatatag ng Plano ng Kaligtasan [001A] at ang paglikha ng batayan ng iglesia kasama ng Banal na Espiritu at ang pagbuo ng Hinirang bilang Elohim (No. 001). Lahat ito ay mayroong katotohanan upang dalhin ang pananampalataya sa Buhay at maghanda ng pangyayari para sa iba pang kuwento sa Bagong Tipan.

 

Book Overview - Acts

by E.W. Bullinger

 

THE ACTS OF THE APOSTLES.

THE STRUCTURE OF THE BOOK AS A WHOLE.

Acts 1:1-3. INTRODUCTION

Acts 1:4 - Acts 2:13. JERUSALEM. MISSION OF THE HOLY SPIRIT. EQUIPMENT OF THE APOSTLES.
Acts 2:14 - Acts 8:1. THE MINISTRY OF PETER (WITH OTHERS) TO THE NATION IN JERUSALEM AND IN THE LAND.
Acts 8:11 - Acts 11:30. PETER"S MINISTRY (WITH OTHERS) IN THE LAND OF ISRAEL.
Acts 12:1-23. JERUSALEM. PETER"S IMPRISONMENT. SUBSEQUENT ABODE (CAESAREA) AND CLOSE OF MINISTRY
Acts 12:24 - Acts 13:3. ANTIOCH. MISSION OF THE HOLY SPIRIT. EQUIPMENT OF PAUL AND BARNABAS.
Acts 13:4 - Acts 14:28. THE MINISTRY OF PAUL (WITH OTHERS) TO THE DISPERSION. APART FROM JERUSALEM AND THE TWELVE.
Acts 15:1 - Acts 19:20. PAUL"S MINISTRY IN ASSOCIATION WITH THE TWELVE.
Acts 19:21 - Acts 28:29. EPHESUS AND JERUSALEM. PAUL"S ARREST AND IMPRISONMENT. SUBSEQUENT ABODE (ROME) AND CLOSE OF MINISTRY
Acts 28:30-31. CONCLUSION.

For the New Testament of the Order of the Books, see Appdx-95.

For the Chronology of the Acts, see Appdx-180.
For the Dispensational place of the Acts, see Appdx-181.

The writer is, without doubt, Luke. The book has the same introductory address as his Gospel (cp. Acts 1:1 with Luke 1:3), and takes up the history where the Gospel leaves it, giving in greater detail the account of the Ascension, with which that Gospel closes.

It is an expansion, in part at least, of Mark 16:20, and records the fulfilment of the Lord’s promise to send the Holy Spirit (Luke 24:49), as well as the answer to His prayer on the cross [stake] (Luke 23:34), a prayer which secured to the guilty nation a further respite from the doom He had pronounced (Luke 13:35).

Throughout the book the millennial kingdom is in view (Acts 2:17-20; Acts 3:19-21; Acts 8:12; Acts 14:22; Acts 20:25; Acts 28:23, Acts 28:31). The question of the Apostles (Acts 1:6) rules the character of the Acts.

The action has Jerusalem as its center. The Mosaic Law is observed. Peter and the other Apostles are found continually in the Temple. Paul goes first to the Synagogues, because "it was necessary that the word of God should first have been spoken to you" (Acts 13:46). He keeps the feasts (Acts 18:21; Acts 20:16). He has vows (Acts 18:18; Acts 21:23, Acts 21:26), and walks orderly, keeping the Law (Acts 21:24). The Gentiles take the second place (Acts 26:22, Acts 26:23), coming in after the Jew, but no longer as proselytes (Acts 10:44; Cp. Acts 11:3).

When the name "Christ" is used without a qualifying word, "Jesus", or "Lord", it has the definite article, the Christ, i.e. the Messiah. The book naturally divides into two parts which are relative, mainly (1) to the ministry of Peter, John, Stephen, Philip, &c., to the People in the Land, and (2) to the ministry of Paul, Barnabas, Silas, &c., to the Dispersion outside the Land. Fuller details will be found in Appdx-181.

Luke nowhere names himself, but what are called the "we" sections (Acts 16:10, Acts 16:17; Acts 20:5 Acts 20:15; Acts 21:1 Acts 21:18; Acts 27:1 Acts 28:16) indicate where he was in the company of the Apostle. Cp. also Philemon 1:24; 2 Timothy 4:11.

 

*****

Layunin ng Mga Kabanata

 

Mga Gawa Kabanata 1

Ang mga teksto ay tumutukoy sa mga utos na ibinigay ni Cristo sa mga apostol na kaniyang itinatag bago matapos ang kaniyang misyon at gayundin sa Pitumpu sa Lucas 10:1,17) (cf. Pagtatatag ng Iglesia sa ilalim ng Pitumpu (No. 122D)).

 

Mula sa versikulo 4, tinutukoy ni Lucas ang apatnapung araw matapos ang kaniyang pagkabuhay na mag-uli (cf. Apatnapung Araw Kasunod ng Pagkabuhay na Mag-uli ni Cristo (No. 159A; at 153 Dakilang Isda (No. 170B)).

 

Sinabi sa kanila na sila ay babautismuhan ng Banal na Espiritu at ang gawaing ito ang nagtatag ng batayan ng pagkakaloob ng Banal na Espiritu sa pamamagitan ng pagsasagawa ng adult baptism mula sa panahong iyon.

 

Mula sa versikulo 6 tinanong nila kung ipapanumbalik niya ang kaharian ng Israel. Sinabi niya na hindi para sa kanila na malaman ang mga panahon at kapanahunan na itinakda ng Ama sa pamamagitan ng kanyang sariling kapamahalaan. Gayunpaman sinabi niya sa kanila na kanilang dapat ipangaral ang ebanghelyo sa Judea at Samaria at sa buong mundo.

 

Pagkatapos, habang sila'y nakatingin, siya ay umakyat sa hangin at nawala sa kanilang paningin. Dalawa sa Hukbo ay nakatayo sa tabi at sinabi sa kanila na siya ay darating sa parehong paraan na siya ay umalis (v. 11).

 

Sinasabi ng versikulo 12 na bumalik sila sa Jerusalem mula sa Bundok ng Olibo, na isang paglalakbay sa araw ng Sabbath mula sa Bundok. Mula sa mga versikulo 13-14, lahat sila ay naitala na pumasok sa silid sa itaas kung saan sila ay nananalangin kasama ang mga kababaihan at kasama si Mariam, ang ina ni Cristo, (maling pinangalanang Maria sa mga teksto). Si Mariah ay kapatid ni Mariam, at asawa ni Clophas. Nanalangin rin sila kasama ng mga kapatid ni Cristo; Jacob (maling tinawag na Santiago), Jose, Judas (o Judah) at Simon.

 

Ang panahon ng 10 araw para sa paghihintay hanggang sa Pentecostes matapos ang apatnapung araw na kasama sila ni Cristo ay isang panahon na nalalapat sa pagsisisi, at ang sampung araw ng paghihintay hanggang sa Pentecostes bilang pagtatapos ng pagbibilang ng Omer ay katulad ng panahon ng paghihintay mula sa Pakakak hanggang Pagbabayad-sala sa Tishri sa pagbabalik ng Mesiyas.

 

Ang mga sanggunian ng Muslim ay tumutukoy sa Surah 89 versikulo 1 at 2 (cf. rin Introduksyon sa S89) at gayundin sa Surah 97 versikulo 3 hanggang 5 at Surah 44 versikulo 3 hanggang 4 (cf. Ang Hebreo at Islamikong Kalendaryo ay Nagkasundo (No. 053)).

 

Mula sa versikulo 15 tumayo si Pedro sa gitna nila at itinakda ang proseso ng halalan upang palitan si Judas Iscariote na nagkanulo kay Cristo. Gaya ng nakaugalian sa ilalim ng sistema ng Templo, ang mga katungkulang ito ay tinutukoy sa pamamagitan ng bunutan. Si Matthias ang napili.

 

Kabanata 2

Ang kabanata pagkatapos ay tumalon sa mismong Araw ng Pentecostes na palaging nangyayari ng Linggo parehong sa Templo sa ilalim ng mga Saduceo, at sa Samaria sa mga Samaritano. Ang mga Pariseo/kalaunang Rabinikong Judio ay hindi pinakilala ang Pentecostes ng Sivan Six hanggang kalaunan pagkatapos ng Pagbagsak ng Templo (cf. Pagbaluktot ng Kalendaryo ng Diyos sa Juda (No. 195B) at gayundin ang Hillel, Babylonian Intercalations at ang Kalendaryo ng Templo (No. 195C)).

 

Ang Banal na Espiritu ay nagpakita sa anyo ng mga dilang apoy na dumapo sa bawat isa sa mga 120 taong nasa silid (cf. Luc. 3:16). Pagkatapos ay nagsimula silang magsalita sa ibang mga wika. Sa tunog na iyon, narinig sila ng ibang mga Judio, na naninirahan sa Jerusalem, at nagtipon na naririnig ang iglesia na nagsasalita sa kanilang mga wika, na ikinamangha nila (Ang iba pang mga “wika” na tinutukoy sa iglesia sa Corinto ay isang hindi malinaw na uri ng walang kabuluhang salita (1Cor. 14:1-33 F046iii)). Sila ay mula sa Parto, Medo, Elamita (Persia), Mesopotamia, Judea at Capadocia, Ponto at Asia, Frigia at Pamfilia, Egipto at Libia/Cirene at mga nakikipamayang mula sa Roma, parehong mga Judio at proselita, mga Cretense at Arabe.  Marami ang naguluhan ngunit marami ang nag-aakalang lango sila ng bagong alak. Si Pedro na nakatayo kasama ang labing-isa, ay itinanggi na sila ay lasing sapagkat maaga pa lamang ng ikatlong oras ng araw (o 9 AM) at pagkatapos ay sinipi niya ang propetang si Joel (F029 2:28-32) mula sa versikulo 17-21 (cf. also P122D).

 

Pagkatapos ay kinausap sila ni Pedro (vv. 22-40). Pinuri niya ang lahi ni Cristo bilang anak ni David at sinipi si David mula sa mga versikulo 25-28 (Awit 16:8-11). Siya ay ibinigay ayon sa tiyak na plano (v. 2:23) (Luc. 24:26 cf. tala sa RSV). Binuhay siya ng Diyos mula sa mga patay (cf. 1Cor. 15:4-8).

 

Pagkatapos ay binigyang-diin ni Pedro (vv. 29-32) na si David ay namatay at inilibing at ang kanyang katawan ay dumanas ng pagkaagnas sa hukay at sa gayon ay tinukoy ng awit ang Mesiyas bilang Ang Banal ng Israel na nabuhay na muli at umakyat bilang ang Inalog na Bigkis sa Luklukan ng Diyos 50 araw ang nakalipas. Pagkatapos Siya ay itinaas at naupo sa Kanang Kamay ng Diyos at taglay ang pangako ng Banal na Espiritu mula sa Ama, ibinuhos niya na kanilang nakita at narinig (vv. 31-33).   Sa versikulo 34  binanggit ni Pedro ang Awit 110:1ff at sinasabing ito'y tumutukoy kay Cristo (cf. No. 178 at No. 177 at F058).

 

Kinausap niya ang mga naroroon at lumabas sila kasama ng mga apostol at humigit-kumulang tatlong libo ang nabautismuhan sa araw na iyon. Pagkatapos ay inialay nila ang kanilang sarili sa mga apostol at nagpira-piraso ng tinapay na may mga panalangin. Ito ang pinagmulan ng mga iglesia sa Europe, Africa at Asia (cf. No. 122D).

 

Nakita natin na ang lahat ay nasa espiritu ng pagkatakot sa Diyos, at maraming tanda ang ginawa sa pamamagitan ng mga apostol. Ang lahat ng mga nagsisampalataya ay nangagkakatipon at lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan at ipinagbili nila ang kanilang mga pag-aari at kayamanan at ipinamahagi sa mga kapatid ayon sa pangangailangan ng bawa't isa (vv. 43-45). Dumalo sila sa Templo araw-araw at kumakain sa kanilang mga tahanan nang may kagalakan at katapatan sa puso na pumupuri sa Diyos at pinagkalooban ng lahat. At idinaragdag sa kanila ng Panginoon, araw-araw, yaong nangaliligtas. (vv. 46-47).

 

Kabanata 3

Sa kabanatang ito makikita natin ang kuwento ng pilay na dinadala araw-araw sa “Magandang Pintuang-daan” ng Templo. Lumapit sa kanya sina Pedro at Juan at humingi siya sa kanila ng limos. Pagkatapos ay inutusan siya ni Pedro na tumingin sa kanya at kay Juan. Tumingin siya sa kanila naghihintay ng limos ngunit pagkatapos pinagaling nila siya sa pangalan ni Jesucristo ng Nazaret at inutusan siyang lumakad at agad siyang gumaling at bumalik ang lakas sa kanyang mga paa at bukung-bukong (vv. 1-7). Pagkatapos ay pumasok siya sa Templo kasama nila, naglalakad at tumatalon na nagpupuri sa Diyos. Nakilala siya ng mga tao at napuno ng pagkamangha sa kanyang pagpapagaling (vv. 8-10). Habang siya ay nakakapit kina Pedro at Juan tumakbo sila sa kanya sa pinangalanang Portico ni Solomon (malamang sa silangang bahagi ng Templo) na lubos na namangha (v. 11). Sa versikulo 12 sinabi ni Pedro sa mga tao na kayong Mga taga Israel bakit kayo'y nagsisipanggilalas atbp. na sinasabi sa kanila na hindi nila ginawa ito sa pamamagitan ng kanilang sariling kabanalan, ngunit ang Diyos ni Abraham at ni Isaac at ni Jacob na kanilang ama ay niluwalhati ang kaniyang lingkod (gayundin anak cf. Is. 52:13 LXX tungkol sa naghihirap na alipin; cf. panalangin sa Gawa 4:25, 27, 30). Si Jesus na kanilang ibinigay, at tinanggi sa harap ni Pilato, nang pasiyahan nito na siya'y pakawalan (v. 13). Ngunit tinanggihan ninyo ang Banal at Ang Matuwid, at hiningi ninyo ang isang mamamatay-tao na ipagkaloob sa inyo; at pinatay ang May-akda ng Buhay (ang salita ay maaaring mangahulugang tagapagtatag, gaya sa isang lungsod) na binuhay ng Diyos mula sa mga patay. Ito ay isang direktang pagtukoy sa posisyon ni Cristo bilang ang Elohim sa paglalang muli ng mundo, at kasama sina Adan at Eba, noong 4004 BCE (cf. Balangkas ng Talaan ng Oras ng Panahon (No. 272) at Ang Pre-existence ni Jesucristo (No. 243)). Dito ay sinabi ni Pedro na sila ay mga saksi. At sa pamamagitan ng pananampalataya sa kaniyang pangalan ay pinalakas ng kaniyang pangalan ang taong ito, na alam nila, at ang pananampalataya na sa pamamagitan ni Jesus ang nagkaloob sa kaniya lubos na kagalingan sa harapan nilang lahat. (vv. 14-16).

 

Sinabi ni Pedro na alam niya na silang lahat ay nagkamali sa di pagkaalam datapuwa't ang mga bagay na ipinagpaunang ibinalita ng Diyos sa pamamagitan ng bibig ng lahat ng mga propeta na ang Kaniyang Cristo ay magdurusa. Tinupad niya ito (vv. 17-18). Pagkatapos ay tinawag sila ni Pedro na magsisi upang mapawi ang kanilang mga kasalanan at kung magkagayon ay dumating ang mga panahon ng kaginhawahang mula sa harapan ng Panginoon at upang Kaniyang suguin si Jesus ang Cristo na itinalaga para sa kanila. Kinakailangang siyang tanggapin ng langit upang lahat ng sinalita ng Diyos sa pamamagitan ng bibig ng kaniyang mga propeta ay matupad (vv. 19-21). Sa gayon dapat matupad ang lahat ng Kasulatan na sinalita ng Diyos sa pamamagitan ng mga propeta ng Kasulatan hanggang kay Juan Bautista. Sa gayon walang paghihiwalay sa pagitan ng Kasulatan at ng Kautusan at ng Patotoo at ng mga Apostol at ng Iglesia. Sa gayon nananatili ang Canon sa kabuuan nito (cf. Ang Bibliya (No. 164)).

 

Mula sa versikulo 22 ay iniuugnay ni Pedro ang mga salita ni Moises na nagsasabing: “Ang Panginoong Diyos ay magtitindig sa inyo ng isang propetang gaya ko mula sa gitna ng inyong mga kapatid. Siya ang inyong pakinggan sa lahat ng mga bagay na sa inyo'y sasalitain niya, at mangyayari na ang bawa't kaluluwa na hindi makinig sa propetang yaon ay pupuksaing lubos mula sa gitna ng bayan. Oo at ang lahat ng mga propetang mula kay Samuel at ang mga nagsisunod sa dami ng mga nagsipagsalita, sila naman ay nagsipagsaysay rin tungkol sa mga araw na ito.”

 

Si Pedro ay nagpapatuloy sa pagbibigay ng utos sa mga kapatid, sinasabi:

“Kayo ang mga anak ng mga propeta at ng Tipang ginawa ng Diyos sa inyong mga magulang; Na sinasabi kay Abraham: At sa iyong binhi ay pagpapalain ang lahat ng mga angkan sa lupa. Sa inyo una-una, nang maitindig na ng Diyos ang kaniyang lingkod, ay sinugo niya upang kayo'y pagpalain sa pagtalikod ng bawa't isa sa inyo sa inyong mga katampalasanan.”

 

Narating na natin ngayon ang dulo ng pagkakasunod-sunod na iyon at nasa huling siklo na ng ika-120 jubileo at ang Diyos ay malapit nang ipadala ang Hukbo kasama ang Mesiyas upang tawagin ang buong mundo sa pagsisisi at ibalik sila sa Kautusan at Tipan. (cf. Kautusan ng Diyos (L1); Ang Tipan ng Diyos (No. 152); Una at Ikalawang Pahayag ng Tipan (No. 096B); at Ang Koran sa Bibliya, ang Batas at ang Tipan (No. 083)).

 

Kabanata 4

Si Pedro at ang mga Apostol ay nagsasalita sa Templo. Ang mga saserdote at ang Puno sa Templo at ang mga Saduceo (na namamahala sa Templo, ngunit hindi naniniwala sa Pagkabuhay na Mag-uli (23:6-8), ay nagsilapit sa kanila na tinuturuan ang bayan at ibinalita sa pangalan ni Jesus ang pagkabuhay na mag-uli sa mga patay. Dahil sa pagkakamaling ito kaya kinailangang palitan ang mga Saduceo ngunit pinanatili nila nang tama ang Kalendaryo ng Templo, na hindi ginawa ng mga Pariseo, at pagkatapos ng pagkawasak ng Templo at pagbagsak sa kamay ng Roma, ang aristokrasya, na binubuo ng mga Sadduceo, ay bumagsak kasama ng Templo. Matapos ang 70 CE kinuha ng mga Pariseo ang kapangyarihan at bumuo ng mga Rabinikong awtoridad na nagbunga ng Hillel Calendar noong 358 CE kasama ang mga Babylonian Intercalations. Ang iglesia ay hindi kailanman tumanggap ng kalaunang sistema ng Hillel, hanggang sa mga pagkakamali ng ika-20 siglo sa sistemang Sardis. Ang mga awtoridad ng Templo ay hinuli sila dahil sa kanilang mga gawain; gayunpaman, marami sa nangakarinig ng salita ay nagsisampalataya at ang bilang ng mga lalake ay umabot sa mga limang libo (vv. 1-4).

 

Nang kinabukasan na nangagkatipon sa Jerusalem ang kanilang mga pinuno at mga matanda at mga eskriba, si Anas ang Dakilang Saserdote at si Caifas at si Juan (si Jonathan na humalili kay Caifas) at si Alejandro at ang lahat ng kalipian ng Dakilang Saserdote (vv. 5-6). Ang mga ito sana ang bubuo ng Sanhedrin kung saan sina Pedro at Juan ay nilitis. Si Anas ang tumatayong punong hukom sa paglilitis kay Cristo at si Caifas ay Dakilang Saserdote na nagpahayag na dapat mamatay ang isang tao para sa Kaligtasan ng bansa sa taong iyon (Juan 11:47-50). (Walang itinalagang Exilarch sa Juda mula sa kapanganakan ni Cristo hanggang matapos ang kanyang kamatayan (cf. Mula kay David at sa mga Exilarch hanggang sa Bahay ng Windsor (No. 067)).

 

Inilagay sina Pedro at Juan sa harapan nila, at tinanong kung anong kapangyarihan, pangalan o awtoridad ang ginawa nila ang mga bagay na ito. Pagkatapos ay nagsalita si Pedro puspos ng Banal na Espiritu na nagsasabi na sa pangalan ni Jesucristo ng taga Nazaret, na kanilang ipinako at binuhay muli ng Diyos mula sa mga patay at dahil sa kaniya ay nakatindig ang “taong ito” sa kanilang harapan nang “walang sakit” (vv. 7-10). Pagkatapos ay sinabi niya: “Siya ang bato na itinakuwil ninyong mga nagtayo ng bahay, na naging pangulo sa panulok, at sa kanino mang iba ay walang kaligtasan, sapagka't walang ibang pangalan sa silong ng langit na ibinigay sa mga tao, na sukat nating ikaligtas” (Awit 118:22; Mar. 12:10; 1Ped. 2:7; vv. 11-12).

 

Mula sa versikulo 13 nakita ng Konseho ng Sanhedrin ang katapangan nina Pedro at Juan at tiningnan sila bilang mga walang pinag-aralan o mga mangmang; nagtaka sila at nakilala nilang mga alagad sila ni Jesus. Nakita rin nila ang lalaking pinagaling na nakatayo sa tabi nila. Sila'y nag-utos na ilayo ang mga lalaki mula sa kanilang harapan upang pag-usapan ang bagay na ito. Hindi nila maikakaila na isang kapansin-pansing tanda ang ginawa nila sa pagpapagaling sa pangalan at alam ito ng buong Jerusalem. Sa gayon ay tinawag nila silang muli at inutusan na huwag na silang magsalita sa pangalan ni Cristo sa iba. Sinagot sila nina Pedro at Juan: “Kung katuwiran sa paningin ng Diyos na makinig muna sa inyo kay sa Diyos, inyong hatulan sapagka't hindi mangyayaring di namin salitain ang mga bagay na aming nangakita at nangarinig” (vv. 13-20). Pagkatapos sila balaan ng hukuman, ay pinakawalan sila, dahil hindi nakakita ng anumang bagay upang sila'y kanilang maparusahan, dahil sa bayan, sapagka't niluluwalhati ng lahat ng mga tao ang Diyos dahil sa bagay na ginawa; sapagka't may mahigit nang apat na pung taong gulang ang tao na ginawan nitong himala ng pagpapagaling (vv. 21-22).

 

Pagkatapos ay bumalik sila sa mga kapatid at iniulat ang sinabi sa kanila ng mga Dakilang Saserdote at matatanda. Ang mga banal ay nagalak at nagpasalamat sa Diyos at nagpasalamat sa pagsipi kay David (Awit 2:1-2) (vv. 23, 25-26).

 

Mula sa versikulo 27-28 kinilala nila na maraming may awtoridad ang nagtipon laban sa pinahirang Cristo mula kay Herodes (d. 1-13 Abib 4 BCE) at Poncio Pilato kasama ng mga Gentil at ng bayan ng Israel upang gawin ang anumang itinakda ng Kamay ng Diyos.

 

Mula sa versikulo 29 ay hiniling nilang ipagkaloob sakanila na salitain ang salita ng Diyos buong katapangan, habang iniunat Niya ang Kanyang mga Kamay upang magpagaling at ang mga tanda at kababalaghan ay ginagawa sa pangalan ni Cristo.

 

Nang matapos silang manalangin ay sumagot ang Diyos sa pamamagitan ng pagyanig ng gusali at napuspos silang lahat ng Banal na Espiritu at kanilang sinalita na may katapangan ang salita ng Diyos (vv. 29-31). Ang karamihan ng mga nagsisampalataya ay nagkakaisa ang puso at kaluluwa. Sinoma'y walang nagsabing kaniyang sarili ang anoman sa mga bagay na kaniyang inaari kundi lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan. At pinatotohanan ng mga apostol na may dakilang kapangyarihan ang Pagkabuhay na Mag-uli ng Panginoong Jesus at dakilang biyaya ang sumasa kanilang lahat. Walang sinomang nasasalat sa kanila sapagkat ipinagbili ng lahat ng may mga lupa ang kanilang lupain, at ibinigay ang mga ito sa mga apostol at ipinamamahagi ayon sa kinakailangan ng sinoman. Ang versikulo 26-27 ay nagtatapos sa kabanata sa halimbawa ni Bernabe (Anak ng  pangangaral), isang Levita ng Chipre, na ipinagbili ang isang bukid at dinala ang salapi at inilagay sa mga paanan ng mga apostol.

 

Kabanata 5

Ang Kabanata ay sumusunod sa positibong halimbawa ni Bernabe na may negatibong halimbawa ng kapangyarihan ng Banal na Espiritu na pumatay kay Ananias at sa kanyang asawang si Safira na binenta ang isang bahagi ng kanilang ari-arian at sa kaalaman ng kanyang asawa ay itinago niya ang ilang bahagi ng salaping dapat nilang ibigay sa mga apostol para sa iglesia. Ang Banal na Espiritu ay pinabatid kay Pedro na siya ay nagtago ng ilan sa mga pondo. Sinabi niya: “Ananias bakit pinuspos ni Satanas ang iyong puso upang magsinungaling sa Banal na Espiritu at upang maglingid ng isang bahagi ng halaga ng lupa? Nang yao'y nananatili pa hindi baga yao'y nanatiling iyong sarili? At nang maipagbili na hindi baga nasa iyo ring kapangyarihan? Ano't inisip mo pa ang bagay na ito sa iyong puso. Hindi ka nagsinungaling sa mga tao kundi sa Diyos” (vv. 1-4).

 

Ang kabuuan ng usapin ay ang simpleng katotohanan na kung nais ni Ananias maaari niyang itago ang bahagi na kaniyang inaakalang kailangan nang walang anumang kahihinatnan maliban sa kaniyang obligasyon sa ilalim ng mga kautusan sa pagbibigay ng ikapu (cf. Ikapu [161]). Tulad ng maraming mga Judio ngayon ay naisip nila ang pisikal nang hindi nauunawaan ang kapangyarihan ng Banal na Espiritu sa mga hinirang. Ang mga kaparusahan ay ginawa bilang isang halimbawa sa buong iglesia sa patuloy na batayan. Nang sabihin ni Pedro ang mga salitang ito si Ananias ay humandusay at namatay at sinidlan ng malaking takot ang lahat ng nangakarinig nito. Ang mga kabinataan ay nagsitindig at siya'y binalot at kanilang dinala siya sa labas at inilibing (vv. 5-6). Pagkaraan ng tatlong oras pumasok ang kanyang asawang si Safira, nang hindi alam kung ano ang nangyari. Tinanong siya ni Pedro kung pumayag ba siyang ipagbili ang lupain sa halagang iyon (ang halaga na kanilang napagkasunduan na sabihin at ibigay sa mga apostol). Pagkatapos ay sinabi niya “Bakit kayo'y nagkasundo upang tuksuhin ang Espiritu ng Panginoon? Narito nangasa pintuan ang mga paa ng mga nagsipaglibing sa iyong asawa, at kanilang dadalhin ka sa labas." Pagdaka'y nahandusay sa paanan niya ang babae at namatay. Nagsipasok ang mga kabinataan at nasumpungan siyang patay at siya'y kanilang inilabas at inilibing siya sa siping ng kaniyang asawa. At sinidlan ng malaking takot ang buong iglesia at ang lahat ng nangakarinig ng mga bagay na ito. (vv. 7-11).

 

Ito ay isang napakahalagang halimbawa ng kapangyarihan ng Banal na Espiritu at ng kabuuan ng pagsisinungaling sa Diyos sa mga bagay ng Katotohanan at sa iglesia na lumalabag sa Ikasiyam na Utos ay lumalabag sa lahat, kasama na ang Ikasampung Utos.

 

Mula sa versikulo 12 makikita natin na maraming mga tanda at kababalaghan ang ginawa sa gitna ng mga tao sa pamamagitan ng mga kamay ng mga apostol. Sinasabi sa teksto na silang lahat na nagkakaisa sa Portiko ni Salomon. Sinoman sa mga iba ay hindi nangangahas na makisama sa kanila bagaman sila'y pinapupurihan ng bayan. Ang mga nagsisisampalataya ay lalo pang nadagdag sa kanila, parehong kalalakihan at kababaihan. Dinala pa nila sa mga lansangan ang mga may sakit at inilagay sa mga higaan at mga hiligan upang pagdaan ni Pedro ay maliliman man lamang ng anino niya ang sinoman sa kanila. Dumating ang mga mula sa mga bayan sa paligid ng Jerusalem na nagdala ng mga may sakit at ng mga pinahihirapan ng mga karumaldumal na espiritu at sila ay pinagaling (vv. 12-16).

 

Mula versikulo 17 makikita natin na ang mga Saduceo sa ilalim ng Dakilang Saserdote ay napuspos ng kainggitan at sinunggaban ang mga apostol at inilagay sila sa bilangguan. Datapuwa't nang gabi na ay binuksan ng isang anghel ng Panginoon ang mga pintuan ng bilangguan at sila'y inilabas, at sinabi, “magsihayo kayo sa templo, at sabihin ninyo sa bayan ang lahat ng mga salita ng Buhay na ito.” Nang marinig nila ito, ay nagsipasok sila sa templo nang magbubukang liwayway at nagturo (vv. 17-21a).

 

Mula sa versikulo 21b makikita natin na ang Dakilang Saserdote at ang Konseho at ang Senado ng Israel (ngayon ay Juda at bahagi ng Levi at Benjamin kasama ang iba pang nagkalat, ang Israel ay ipinadala sa pagkabihag noong 722 BCE sa ilalim ng mga Assyrian sa hilaga ng Araxes) at ipinatawag ang mga apostol ngunit hindi sila natagpuan sa bilangguan at ibinalita ng mga opisyal sa Dakilang Saserdote at sa Konseho at Senado. Iniulat nila na nakita nilang nakakandado ang mga pinto at nakabantay ang mga guwardiya ngunit nang buksan nila ang mga pinto ay wala silang nakitang tao sa loob. Nang marinig ng Puno sa Templo at ng mga dakilang saserdote ang mga salitang ito ay labis silang nalito, iniisip kung ano ang magiging wakas niyaon. At may dumating na isa at nagsabi sa kanila na ang mga lalaking ibinilanggo nila, ay nakatayo, sa Templo at nagtuturo sa bayan.

 

Nang magkagayo'y naparoon ang pangulo na kasama ang mga punong kawal at sila'y dinalang hindi sa pilitan sapagka't nangatatakot sa bayan baka sila'y batuhin (vv. 24-26).

 

Kaya ginagamit ng Diyos ang mga apostol at ang kapangyarihan ng Banal na Espiritu upang harapin ang mga saserdote sa Templo sa simula ng panahon ng paghatol na apatnapung taon mula sa kamatayan ni Cristo hanggang sa Pagbagsak ng Templo noong 70 CE at ang Pagkakalat ng Juda sa ilalim ng Tanda ni Jonas(cf. Ang Tanda ni Jonas at ang Kasaysayan ng Muling Pagtatayo ng Templo [013]; F027ix, xiii; F032).

 

Nang dinala nila ang mga apostol sa konseho at sila ay tinanong ng Dakilang Saserdote na nagpapaalala sa kanila na mahigpit ipinag-utos sa kanila ng konseho na huwag mangaral sa pangalan ni Cristo, gayon ma'y napuno nila ang Jerusalem ng kanilang aral at sinabi ng Dakilang Saserdote na sinadya nilang dalhin ang dugo ng taong ito sa kanila (vv. 27-28).

 

Nagsisagot si Pedro at ang mga apostol at nagsabi: “Dapat muna kaming sumunod sa Diyos bago sa mga tao. Ibinangon ng Diyos ng ating mga magulang si Jesus na siya ninyong pinatay na ibinitin sa isang punong kahoy. Siya'y pinadakila ng Diyos ng Kaniyang kanang kamay upang maging Principe at Tagapagligtas upang magbigay ng pagsisisi sa Israel at kapatawaran ng mga kasalanan. At kami'y mga saksi ng mga bagay na ito at gayon din ang Banal na Espiritu na siyang ibinigay ng Diyos sa sumusunod sa kaniya.”

 

Ngayon nang marinig nila ito ay nagalit sila at gusto silang patayin. Subalit isang Pariseo sa konseho na nagngangalang Gamaliel (marahil ang guro ni Pablo (22:3)), ay tumayo at nag-utos na sila ay palabasin. Binalaan niya ang konseho na ingatan kung ano ang ginawa nila sa mga lalaking ito. Pagkatapos ay ipinaalala niya sa kanila ang mga nauna tulad ni Teudas, na bumangon at kumuha ng 400 lalaki, at sa wakas siya ay napatay at ang 400 ay nagkahiwa-hiwalay at nawalan ng kabuluhan. Pagkatapos niya ay dumating si Judas na taga Galilea nang mga araw ng pagpapasulat at siya rin ay namatay at ang mga sumunod sa kanya ay nawalan ng kabuluhan. Pinayuhan niya sila na kung ito ay sa mga tao ay mauuwi ito sa wala ngunit kung ito ay sa Diyos ay hindi nila magagawang ibagsak ang mga ito at maaari pa silang matagpuan na sumasalungat sa Diyos (vv. 33-39).

 

Kaya't sumunod sila sa payo ni Gamaliel at pinatawag ang mga apostol at binugbog sila at ipinag-utos na huwag magsalita sa pangalan ni Jesus at pinalaya sila. Iniwan nila ang presensya ng konseho na nagagalak na sila ay ibinilang na karapat-dapat na magdusa ng kahihiyan para sa pangalan. At araw-araw sa Templo at sa tahanan ay hindi sila tumigil sa pagtuturo at pangangaral kay Jesus bilang Cristo.

 

Sa gayon nagsimula ang gawain ng Iglesia ng Diyos sa Banal na Espiritu mula sa Jerusalem at Samaria at pagkatapos ay kumalat ito sa buong mundo.

 

Mga Gawa Kabanata 1-5 (TLAB)

 

Kabanata 1

¹Ang unang kasaysayan na ginawa ko, Oh Teofilo, ay tungkol sa lahat na pinasimulang ginawa at itinuro ni Jesus, ²Hanggang sa araw na tanggapin siya sa kaitaasan, pagkatapos na makapagbigay siya ng mga utos sa pamamagitan ng Espiritu Santo, sa mga apostol na kaniyang hinirang; ³Na sa kanila nama'y napakita rin siyang buhay, sa pamamagitan ng maraming mga katunayan, pagkatapos na siya'y makapaghirap, na napakikita sa kanila sa loob ng apat na pung araw, at nagpahayag ng mga bagay tungkol sa kaharian ng Dios: ⁴At, palibhasa'y nakikipagpulong sa kanila, ay ipinagutos niya sa kanila na huwag silang magsialis sa Jerusalem, kundi hintayin ang pangako ng Ama, na sinabi niyang narinig ninyo sa akin: ⁵Sapagka't tunay na si Juan ay nagbautismo ng tubig; datapuwa't kayo'y babautismuhan sa Espiritu Santo na di na malalaunan pa. ⁶Tinanong nga siya nila nang sila'y nangagkakatipon, na nangagsasabi, Panginoon, isasauli mo baga ang kaharian sa Israel sa panahong ito? ⁷At sinabi niya sa kanila, Hindi ukol sa inyo ang pagkaalam ng mga panahon o ng mga bahagi ng panahon, na itinakda ng Ama sa kaniyang sariling kapamahalaan. ⁸Datapuwa't tatanggapin ninyo ang kapangyarihan, pagdating sa inyo ng Espiritu Santo: at kayo'y magiging mga saksi ko sa Jerusalem, at sa buong Judea at Samaria, at hanggang sa kahulihulihang hangganan ng lupa. ⁹At pagkasabi niya ng mga bagay na ito, nang siya'y tinitingnan nila, ay dinala siya sa itaas; at siya'y tinanggap ng isang alapaap at ikinubli sa kanilang mga paningin. ¹⁰At samantalang tinititigan nila ang langit habang siya'y lumalayo, narito may dalawang lalaking nangakatayo sa tabi nila na may puting damit; ¹¹Na nangagsabi naman, Kayong mga lalaking taga Galilea, bakit kayo'y nangakatayong tumitingin sa langit? itong si Jesus, na tinanggap sa langit mula sa inyo, ay paparitong gaya rin ng inyong nakitang pagparoon niya sa langit. ¹²Nang magkagayon ay nangagbalik sila sa Jerusalem buhat sa tinatawag na bundok ng mga Olivo, na malapit sa Jerusalem, na isang araw ng sabbath lakarin. ¹³At nang sila'y magsipasok sa bayan, ay nagsiakyat sila sa silid sa itaas, na kinatitirahan nila; ni Pedro at ni Juan at ni Santiago at ni Andres, ni Felipe at ni Tomas, ni Bartolome at ni Mateo, ni Santiago na anak ni Alfeo, at ni Simong Masikap, at ni Judas na anak ni Santiago. ¹⁴Ang lahat ng mga ito'y nagsisipanatiling matibay na nangagkakaisa sa pananalangin na kasama ang mga babae, at si Maria na ina ni Jesus, at pati ng mga kapatid niya. ¹⁵At nang mga araw na ito'y nagtindig si Pedro sa gitna ng mga kapatid, at nagsabi (at nangagkakatipon ang karamihang mga tao, na may isang daa't dalawangpu), ¹⁶Mga kapatid, kinakailangang matupad ang kasulatan, na nang una ay sinalita ng Espiritu Santo, sa pamamagitan ng bibig ni David tungkol kay Judas, na siyang pumatnugot sa nagsihuli kay Jesus. ¹⁷Sapagka't siya'y ibinilang sa atin, at siya'y tumanggap ng kaniyang bahagi sa ministeriong ito. ¹⁸Kumuha nga ang taong ito ng isang parang sa pamamagitan ng ganti sa kaniyang katampalasanan; at sa pagpapatihulog ng patiwarik, ay pumutok siya sa gitna, at sumambulat ang lahat ng mga laman ng kaniyang tiyan. ¹⁹At ito'y nahayag sa lahat ng mga nagsisitahan sa Jerusalem; ano pa't tinawag ang parang na yaon sa kanilang wika na Aceldama, sa makatuwid baga'y, Ang parang ng Dugo.) ²⁰Sapagka't nasusulat sa aklat ng Mga Awit, Bayaang mawalan nawa ng tao ang kaniyang tahanan, At huwag bayaang manahan doon ang sinoman; at, Bayaang kunin ng iba ang kaniyang katungkulan. ²¹Sa mga taong ito nga na nangakisama sa atin sa buong panahon na ang Panginoong si Jesus ay pumapasok at lumalabas sa atin, ²²Magmula sa pagbautismo ni Juan, hanggang sa araw na siya'y tanggapin sa itaas mula sa atin, ay nararapat na ang isa sa mga ito'y maging saksi na kasama natin sa kaniyang pagkabuhay na maguli. ²³At kanilang ibinukod ang dalawa, si Jose na tinatawag na Barsabas, na pinamagatang Justo, at si Matias. ²⁴At sila'y nagsipanalangin, at nagsipagsabi, Ikaw, Panginoon, na nakatataho ng mga puso ng lahat ng mga tao, ay ipakilala mo kung alin sa dalawang ito ang iyong hinirang, ²⁵Upang tanggapin ang katungkulan sa ministeriong ito at pagkaapostol na kinahulugan ni Judas, upang siya'y makaparoon sa kaniyang sariling kalalagyan. ²⁶At sila'y pinagsapalaran nila; at nagkapalad si Matias; at siya'y ibinilang sa labingisang apostol.

 

Kabanata 2

¹At nang dumating nga ang araw ng Pentecostes, silang lahat ay nangagkakatipon sa isang dako. ²At biglang dumating mula sa langit ang isang ugong na gaya ng sa isang humahagibis na hanging malakas, at pinuno ang buong bahay na kanilang kinauupuan. ³At sa kanila'y may napakitang mga dilang kawangis ng apoy, na nagkabahabahagi; at dumapo sa bawa't isa sa kanila. ⁴At silang lahat ay nangapuspos ng Espiritu Santo, at nangagpasimulang magsalita ng iba't ibang wika, ayon sa ipinagkakaloob ng Espiritu na kanilang salitain. ⁵May mga nagsisitahan nga sa Jerusalem na mga Judio, mga lalaking religioso, na buhat sa bawa't bansa sa ilalim ng langit. ⁶At nang marinig ang ugong na ito, ay nangagkatipon ang karamihan, at nangamaang, sapagka't sa kanila'y narinig ng bawa't isa na sinasalita ang kaniyang sariling wika. ⁷At silang lahat ay nangagtaka at nagsipanggilalas, na nangagsasabi, Narito, hindi baga mga Galileong lahat ang mga nagsisipagsalitang ito? ⁸At bakit nga naririnig ng bawa't isa sa atin, ang ating sariling wikang kinamulatan? ⁹Tayong mga Parto, at mga Medo, at mga Elamita, at ang nangananahan sa Mesapotamia, sa Judea, at sa Capadocia, sa Ponto at sa Asia, ¹⁰Sa Frigia at Pamfilia, sa Egipto at sa mga sakop ng Libia na karatig ng Cirene at mga nakikipamayang galing sa Roma, mga Judio, at gayon din ang mga naging Judio, ¹¹Mga Cretense at mga Arabe, ay nangaririnig nating nagsisipagsalita sila sa ating mga wika ng mga makapangyarihang gawa ng Dios. ¹²At silang lahat ay nangagtaka at nangalito, na sinasabi ng isa sa isa, Anong kahulugan nito? ¹³Datapuwa't ang mga iba'y nanganglilibak na nangagsabi, Sila'y puno ng bagong alak. ¹⁴Datapuwa't pagtindig ni Pedro na kasama ang labingisa, ay itinaas ang kaniyang tinig, at sa kanila'y nagsaysay, na sinasabing, Kayong mga lalaking taga Judea, at kayong lahat na nangananahan sa Jerusalem, mangaalaman nawa ninyong lahat ito, at inyong pakinggan ang aking mga salita. ¹⁵Sapagka't ang mga ito'y hindi mga lasing, na gaya ng inyong inaakala; yamang ngayo'y oras na ikatlo lamang ng araw; ¹⁶Datapuwa't ito'y yaong sinalita na sa pamamagitan ng propeta Joel: ¹⁷At mangyayari sa mga huling araw, sabi ng Dios, Na ibubuhos ko ang aking Espiritu sa lahat ng laman: At ang inyong mga anak na lalake at babae ay manganghuhula, At ang inyong mga binata ay mangakakakita ng mga pangitain, Ang inyong mga matatanda ay magsisipanaginip ng mga panaginip: ¹⁸Oo't sa aking mga lingkod na lalake at sa aking mga lingkod na babae, sa mga araw na yaon Ibubuhos ko ang aking Espiritu; at magsisipanghula sila. ¹⁹At magpapakita ako ng mga kababalaghan sa langit sa itaas, At mga tanda sa lupa sa ibaba, Dugo, at apoy, at singaw ng usok: ²⁰Ang araw ay magiging kadiliman, At ang buwan ay dugo, Bago dumating ang araw ng Panginoon, Yaong araw na dakila at tangi: ²¹At mangyayari na ang sinomang tumawag sa pangalan ng Panginoon, ay maliligtas. ²²Kayong mga lalaking taga Israel, pakinggan ninyo ang mga salitang ito: Si Jesus na taga Nazaret, lalaking pinatunayan ng Dios sa inyo sa pamamagitan ng mga gawang makapangyarihan at mga kababalaghan at mga tanda na ginawa ng Dios sa pamamagitan niya sa gitna ninyo, gaya rin ng nalalaman ninyo; ²³Siya, na ibinigay sa takdang pasiya at paunang kaalaman ng Dios, kayo sa pamamagitan ng mga kamay ng mga tampalasan ay inyong ipinako sa krus at pinatay: ²⁴Na siya'y binuhay na maguli ng Dios, pagkaalis sa mga hirap ng kamatayan: sapagka't hindi maaari na siya'y mapigilan nito. ²⁵Sapagka't sinasabi ni David tungkol sa kaniya, Nakita kong lagi ang Panginoon sa aking harapan; Sapagka't siya'y nasa aking kanang kamay, upang huwag akong makilos: ²⁶Dahil dito'y nagalak ang aking puso, at natuwa ang aking dila; Pati naman ang aking laman ay mananahan sa pagasa: ²⁷Sapagka't hindi mo iiwan ang kaluluwa ko sa Hades, Ni titiisin man na ang iyong Banal ay makakita ng kabulukan. ²⁸Ipinakilala mo sa akin ang mga daan ng buhay; Pupuspusin mo ako ng kagalakan sa harap ng iyong mukha. ²⁹Mga kapatid, malayang masasabi ko sa inyo ang tungkol sa patriarkang si David, na siya'y namatay at inilibing, at nasa atin ang kaniyang libingan hanggang sa araw na ito. ³⁰Palibhasa nga'y isang propeta, at sa pagkaalam na may panunumpang isinumpa ng Dios sa kaniya, na sa bunga ng kaniyang baywang ay iluluklok niya ang isa sa kaniyang luklukan; ³¹Palibhasa'y nakikita na niya ito, ay nagsalita tungkol sa pagkabuhay na maguli ng Cristo, na siya'y hindi pinabayaan sa Hades, ni ang kaniya mang katawan ay hindi nakakita ng kabulukan. ³²Ang Jesus na ito'y binuhay na maguli ng Dios, at tungkol dito'y mga saksi kaming lahat. ³³Palibhasa nga'y pinarangal ng kanang kamay ng Dios, at tinanggap na sa Ama ang pangako ng Espiritu Santo, ay ibinuhos niya ito, na inyong nakikita at naririnig. ³⁴Sapagka't hindi umakyat si David sa mga langit; datapuwa't siya rin ang nagsabi, Sinabi ng Panginoon sa aking Panginoon; Maupo ka sa kanan ko, ³⁵Hanggang sa gawin ko ang mga kaaway mo na tuntungan ng iyong mga paa. ³⁶Pakatalastasin nga ng buong angkan ni Israel, na ginawa ng Dios na Panginoon at Cristo itong si Jesus na inyong ipinako sa krus. ³⁷Nang marinig nga nila ito, ay nangasaktan ang kanilang puso, at sinabi kay Pedro at sa ibang mga apostol, Mga kapatid, anong gagawin namin? ³⁸At sinabi sa kanila ni Pedro, Mangagsisi kayo, at mangagbautismo ang bawa't isa sa inyo sa pangalan ni Jesucristo sa ikapagpapatawad ng inyong mga kasalanan; at tatanggapin ninyo ang kaloob ng Espiritu Santo. ³⁹Sapagka't sa inyo ang pangako, at sa inyong mga anak, at sa lahat ng nangasa malayo, maging ilan man ang tawagin ng Panginoon nating Dios sa kaniya. ⁴⁰At sa iba pang maraming salita ay nagpatotoo siya, at nangaral sa kanila, na sinasabi, Magsiligtas kayo sa likong lahing ito. ⁴¹Yaon ngang nagsitanggap ng kaniyang salita ay nangabautismuhan: at nangaparagdag sa kanila nang araw na yaon ang may tatlong libong kaluluwa. ⁴²At sila'y nagsipanatiling matibay sa turo ng mga apostol at sa pagsasamasama, sa pagpuputolputol ng tinapay at sa mga pananalangin. ⁴³At ang takot ay dumating sa bawa't kaluluwa: at ginawa ang maraming kababalaghan at tanda sa pamamagitan ng mga apostol. ⁴⁴At ang lahat ng mga nagsisampalataya ay nangagkakatipon, at lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan; ⁴⁵At ipinagbili nila ang kanilang mga pag-aari at kayamanan, at ipinamahagi sa lahat, ayon sa pangangailangan ng bawa't isa. ⁴⁶At araw-araw sila'y nagsisipanatiling matibay sa pagkakaisa sa templo, at sa pagpuputolputol ng tinapay sa bahay-bahay, at nagsisikain sila ng kanilang pagkain na may galak at may katapatan ng puso. ⁴⁷Na nangagpupuri sa Dios, at nangagtatamo ng paglingap ng buong bayan. At idinaragdag sa kanila ng Panginoon araw-araw yaong nangaliligtas.

 

Kabanata 3

¹Si Pedro at si Juan nga ay nagsisipanhik sa templo nang oras ng pananalangin, na ikasiyam. ²At isang lalake na pilay buhat pa sa tiyan ng kaniyang ina ay dinadala roon, na siya'y inilalagay nila araw-araw sa pintuan ng templo na tinatawag na Maganda, upang manghingi ng limos sa nagsisipasok sa templo; ³Ito, pagkakita kay Pedro at kay Juan na magsisipasok sa templo, ay namanhik upang tumanggap siya ng limos. ⁴At pagtitig sa kaniya ni Pedro, na kasama si Juan, ay sinabi, Tingnan mo kami. ⁵At kaniyang pinansin sila, na umaasang tatanggap sa kanila ng anomang bagay. ⁶Datapuwa't sinabi ni Pedro, Pilak at ginto ay wala ako; datapuwa't ang nasa akin, ay siya kong ibinibigay sa iyo. Sa pangalan ni Jesucristo ng taga Nazaret, lumakad ka. ⁷At kaniyang hinawakan siya sa kanang kamay, at siya'y itinindig: at pagdaka'y nagsilakas ang kaniyang mga paa at mga bukong-bukong. ⁸At paglukso, siya'y tumayo, at nagpasimulang lumakad; at pumasok na kasama nila sa templo, na lumalakad, at lumulukso, at nagpupuri sa Dios. ⁹At nakita ng buong bayang siya'y lumalakad, at nagpupuri sa Dios: ¹⁰At nangakilala nila na siya nga ang nauupo at nagpapalimos sa Pintuang Maganda ng templo; at sila'y nangapuspos ng panggigilalas at pamamangha sa nangyari sa kaniya. ¹¹At samantalang siya'y nakahawak kay Pedro at kay Juan, ay nagsitakbong samasama sa kanila ang buong bayan sa tinatawag na portiko ni Salomon na lubhang nanggigilalas. ¹²At nang makita ito ni Pedro, ay sumagot sa mga tao, Kayong mga lalaking taga Israel, bakit kayo'y nagsisipanggilalas sa taong ito? o bakit kami ang inyong tinititigan, na sa inyong akala ay dahil sa aming sariling kapangyarihan o kabanalan ay aming napalakad siya? ¹³Ang Dios ni Abraham, at ni Isaac, at ni Jacob, ang Dios ng ating mga magulang, ay niluwalhati ang kaniyang Lingkod na si Jesus; na inyong ibinigay, at inyong tinanggihan sa harap ni Pilato, nang pasiyahan nito na siya'y pawalan. ¹⁴Datapuwa't inyong pinakatanggihan ang Banal at ang Matuwid na Ito, at inyong hiningi na ipagkaloob sa inyo ang isang mamamatay-tao, ¹⁵At inyong pinatay ang Lumikha ng buhay: na binuhay ng Dios na maguli sa mga patay; mga saksi kami ng mga bagay na ito. ¹⁶At sa pamamagitan ng pananampalataya sa kaniyang pangalan ay pinalakas ng kaniyang pangalan ang taong ito, na inyong nakikita at nakikilala: oo, ang pananampalataya na sa pamamagitan niya'y nagkaloob sa kaniya nitong lubos na kagalingan sa harapan ninyong lahat. ¹⁷At ngayon, mga kapatid, nalalaman ko na inyong ginawa yaon sa di pagkaalam, gaya ng ginawa rin naman ng inyong mga pinuno. ¹⁸Datapuwa't ginanap ang mga bagay na ipinagpaunang ibinalita ng Dios sa pamamagitan ng bibig ng lahat ng mga propeta, na ang kaniyang Cristo ay magbabata. ¹⁹Kaya nga mangagsisi kayo, at mangagbalik-loob, upang mangapawi ang inyong mga kasalanan, upang kung magkagayon ay magsidating ang mga panahon ng kaginhawahang mula sa harapan ng Panginoon; ²⁰At upang kaniyang suguin ang Cristo na itinalaga sa inyo, na si Jesus: ²¹Na siya'y kinakailangang tanggapin ng langit hanggang sa mga panahon ng pagsasauli sa dati ng lahat ng mga bagay, na sinalita ng Dios sa pamamagitan ng bibig ng kaniyang mga banal na propeta buhat pa nang una. ²²Tunay na sinabi ni Moises, Ang Panginoong Dios ay magtitindig sa inyo ng isang propetang gaya ko mula sa gitna ng inyong mga kapatid; siya ang inyong pakinggan sa lahat ng mga bagay na sa inyo'y sasalitain niya. ²³At mangyayari, na ang bawa't kaluluwa na hindi makinig sa propetang yaon, ay pupuksaing lubos mula sa gitna ng bayan. ²⁴Oo at ang lahat ng mga propetang mula kay Samuel at ang mga nagsisunod, sa dami ng mga nagsipagsalita, sila naman ay nagsipagsaysay rin tungkol sa mga araw na ito. ²⁵Kayo ang mga anak ng mga propeta, at ng tipang ginawa ng Dios sa inyong mga magulang, na sinasabi kay Abraham, At sa iyong binhi ay pagpapalain ang lahat ng mga angkan sa lupa. ²⁶Sa inyo una-una, nang maitindig na ng Dios ang kaniyang Lingkod, ay sinugo niya upang kayo'y pagpalain, sa pagtalikod ng bawa't isa sa inyo sa inyong mga katampalasanan.

 

Kabanata 4

¹At nang sila'y nangagsasalita pa sa bayan, ay nagsilapit sa kanila ang mga saserdote, at ang puno sa templo, at ang mga Saduceo, ²Palibhasa'y totoong nangabagabag sapagka't tinuruan nila ang bayan, at ibinalita sa pangalan ni Jesus ang pagkabuhay na maguli sa mga patay. ³At sila'y kanilang sinunggaban at kanilang ibinilanggo hanggang sa kinabukasan: sapagka't noon nga'y gabi na. ⁴Datapuwa't marami sa nangakarinig ng salita ay nagsisampalataya; at ang bilang ng mga lalake ay umabot sa mga limang libo. ⁵At nangyari nang kinabukasan, na nangagkatipon sa Jerusalem ang kanilang mga pinuno at mga matanda at mga eskriba; ⁶At si Anas, na dakilang saserdote, at si Caifas, at si Juan, at si Alejandro, at ang lahat ng kalipian ng dakilang saserdote. ⁷At nang kanilang mailagay na sila sa gitna nila, ay sila'y tinanong, Sa anong kapangyarihan, o sa anong pangalan ginawa ninyo ito? ⁸Nang magkagayo'y si Pedro, na puspos ng Espiritu Santo, ay nagsabi sa kanila, Kayong mga pinuno sa bayan, at matatanda, ⁹Kung kami sa araw na ito'y sinisiyasat tungkol sa mabuting gawa na ginawa sa isang taong may-sakit, na kung sa anong paraan gumaling ito; ¹⁰Talastasin ninyong lahat, at ng buong bayan ng Israel, na sa pangalan ni Jesucristo ng taga Nazaret, na inyong ipinako sa krus, na binuhay ng Dios na maguli sa mga patay, dahil sa kaniya ay nakatindig ang taong ito sa inyong harap na walang sakit. ¹¹Siya ang bato na itinakuwil ninyong mga nagtayo ng bahay, na naging pangulo sa panulok. ¹²At sa kanino mang iba ay walang kaligtasan: sapagka't walang ibang pangalan sa silong ng langit, na ibinigay sa mga tao, na sukat nating ikaligtas. ¹³Nang makita nga nila ang katapangan ni Pedro at ni Juan, at pagkatalastas na sila'y mga taong walang pinagaralan at mga mangmang, ay nangagtaka sila; at nangapagkilala nila, na sila'y nangakasama ni Jesus. ¹⁴At nang mangakita nila ang taong pinagaling na nakatayong kasama nila, ay wala silang maitutol. ¹⁵Datapuwa't nang sila'y mangautusan na nilang magsilabas sa pulong, ay nangagsangusapan, ¹⁶Na nangagsasabi, Anong gagawin natin sa mga taong ito? sapagka't tunay na ginawa sa pamamagitan nila ang himalang hayag sa lahat ng nangananahan sa Jerusalem; at hindi natin maikakaila. ¹⁷Gayon ma'y upang huwag nang lalong kumalat sa bayan, atin silang balaan, na buhat ngayo'y huwag na silang mangagsalita pa sa sinomang tao sa pangalang ito. ¹⁸At sila'y tinawag nila, at binalaan sila, na sa anomang paraan ay huwag silang magsipagsalita ni magsipagturo tungkol sa pangalan ni Jesus. ¹⁹Datapuwa't si Pedro at si Juan ay nagsisagot at nagsipagsabi sa kanila, Kung katuwiran sa paningin ng Dios na makinig muna sa inyo kay sa Dios, inyong hatulan: ²⁰Sapagka't hindi mangyayaring di namin salitain ang mga bagay na aming nangakita at nangarinig. ²¹At sila, nang mapagbalaan na nila, ay pinakawalan, palibhasa'y hindi nangakasumpong ng anomang bagay upang sila'y kanilang mangaparusahan, dahil sa bayan; sapagka't niluluwalhati ng lahat ng mga tao ang Dios dahil sa bagay na ginawa. ²²Sapagka't may mahigit nang apat na pung taong gulang ang tao, na ginawan nitong himala ng pagpapagaling. ²³At nang sila'y mangapakawalan na, ay nagsiparoon sa kanilang mga kasamahan, at iniulat ang lahat ng sa kanila'y sinabi ng mga pangulong saserdote at ng matatanda. ²⁴At sila, nang kanilang marinig ito, ay nangagkaisang itaas nila ang kanilang tinig sa Dios, at nangagsabi, Oh Panginoon, ikaw na gumawa ng langit at ng lupa at ng dagat, at ng lahat ng nangasa mga yaon: ²⁵Na sa pamamagitan ng Espiritu Santo, sa pamamagitan ng bibig ng aming amang si David, na iyong lingkod, ay sinabi mo, Bakit nangagalit ang mga Gentil, At nagsipaghaka ang mga tao ng mga bagay na walang kabuluhan? ²⁶Nagsitayong handa ang mga hari sa lupa, At ang mga pinuno ay nangagpisanpisan, Laban sa Panginoon, at laban sa kaniyang Pinahiran. ²⁷Sapagka't sa katotohanan sa bayang ito'y laban sa iyong banal na Lingkod na si Jesus, na siya mong pinahiran, ang dalawa ni Herodes at ni Poncio Pilato, kasama ng mga Gentil at ng mga bayan ng Israel, ay nangagpisanpisan, ²⁸Upang gawin ang anomang naitakda na ng iyong kamay at ng iyong pasiya upang mangyari. ²⁹At ngayon, Panginoon, tingnan mo ang kanilang mga bala: at ipagkaloob mo sa iyong mga alipin na salitain ang iyong salita ng buong katapangan, ³⁰Samantalang iyong iniuunat ang iyong kamay upang magpagaling; at upang mangyari nawa ang mga tanda at mga kababalaghan sa pangalan ng iyong banal na si Jesus. ³¹At nang sila'y makapanalangin na, ay nayanig ang dakong pinagkakatipunan nila; at nangapuspos silang lahat ng Espiritu Santo, at kanilang sinalita na may katapangan ang salita ng Dios. ³²At ang karamihan ng mga nagsisampalataya ay nangagkakaisa ang puso at kaluluwa: at sinoma'y walang nagsabing kaniyang sarili ang anoman sa mga bagay na kaniyang inaari: kundi lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan. ³³At pinatotohanan ng mga apostol na may dakilang kapangyarihan, ang pagkabuhay na maguli ng Panginoong Jesus: at dakilang biyaya ang sumasa kanilang lahat. ³⁴Sapagka't walang sinomang nasasalat sa kanila: palibhasa'y ipinagbili ng lahat ng may mga lupa o mga bahay ang mga ito, at dinala ang mga halaga ng mga bagay na ipinagbili, ³⁵At ang mga ito'y inilagay sa mga paanan ng mga apostol: at ipinamamahagi sa bawa't isa, ayon sa kinakailangan ng sinoman. ³⁶At si Jose, na pinamagatang Bernabe ng mga apostol (na kung liliwanagin ay Anak ng pangangaral), isang Levita, tubo sa Chipre, ³⁷Na may isang bukid, ay ipinagbili ito, at dinala ang salapi at inilagay sa mga paanan ng mga apostol.

 

Kabanata 5

¹Datapuwa't isang lalake na tinatawag na Ananias, na kasama ng kaniyang asawang si Safira, ay nagbili ng isang pag-aari, ²At inilingid ang isang bahagi ng halaga, na nalalaman din ito ng kaniyang asawa, at dinala ang isang bahagi, at inilagay sa mga paanan ng mga apostol. ³Datapuwa't sinabi ni Pedro, Ananias, bakit pinuspos ni Satanas ang iyong puso upang magsinungaling sa Espiritu Santo, at upang maglingid ng isang bahagi ng halaga ng lupa? ⁴Nang yao'y nananatili pa, hindi baga yao'y nanatiling iyong sarili? at nang maipagbili na, hindi baga nasa iyo ring kapangyarihan? Ano't inisip mo pa ang bagay na ito sa iyong puso? hindi ka nagsinungaling sa mga tao, kundi sa Dios. ⁵At nang marinig ni Ananias ang mga salitang ito ay nahandusay at nalagot ang hininga: at sinidlan ng malaking takot ang lahat ng nangakarinig nito. ⁶At nagsitindig ang mga kabinataan at siya'y binalot, at kanilang dinala siya sa labas at inilibing. ⁷At may tatlong oras ang nakaraan, nang ang kaniyang asawa, na di nalalaman ang nangyari, ay pumasok. ⁸At sinabi sa kaniya ni Pedro, Sabihin mo sa akin kung ipinagbili ninyo ng gayon ang lupa. At sinabi niya, Oo, sa gayon. ⁹Datapuwa't sinabi sa kaniya ni Pedro, Bakit kayo'y nagkasundo upang tuksuhin ang Espiritu ng Panginoon? narito, nangasa pintuan ang mga paa ng mga nagsipaglibing sa iyong asawa, at kanilang dadalhin ka sa labas. ¹⁰At pagdaka'y nahandusay sa paanan niya ang babae, at nalagot ang hininga: at nagsipasok ang mga kabinataan at nasumpungan siyang patay, at siya'y kanilang inilabas at inilibing siya sa siping ng kaniyang asawa. ¹¹At sinidlan ng malaking takot ang buong iglesia, at ang lahat ng nangakarinig ng mga bagay na ito. ¹²At sa pamamagitan ng mga kamay ng mga apostol ay ginawa ang maraming tanda at kababalaghan sa gitna ng mga tao: at nangaroon silang lahat na nangagkakaisa sa portiko ni Salomon. ¹³Datapuwa't sinoman sa mga iba ay hindi nangangahas na makisama sa kanila: bagaman sila'y pinapupurihan ng bayan; ¹⁴At ang mga nagsisisampalataya ay lalo pang nangaparagdag sa Panginoon, ang mga karamihang lalake at babae: ¹⁵Na ano pa't dinala nila sa mga lansangan ang mga may-sakit, at inilagay sa mga higaan at mga hiligan, upang, pagdaan ni Pedro, ay maliliman man lamang ng anino niya ang sinoman sa kanila. ¹⁶At nangagkatipon din naman ang karamihang mula sa mga bayang nangasa palibotlibot ng Jerusalem, na nangagdadala ng mga may-sakit, at ng mga pinahihirapan ng mga karumaldumal na espiritu: at sila'y pawang pinagaling. ¹⁷Datapuwa't nagtindig ang dakilang saserdote, at ang lahat ng kasama niya (na siyang sekta ng mga Saduceo), at sila'y nangapuspos ng kainggitan, ¹⁸At kanilang sinunggaban ang mga apostol, at kanilang inilagay sila sa bilangguang bayan. ¹⁹Datapuwa't nang gabi na ay binuksan ng isang anghel ng Panginoon ang mga pintuan ng bilangguan, at sila'y inilabas, at sinabi, ²⁰Magsihayo kayo, at magsitayo kayo sa templo, at sabihin ninyo sa bayan ang lahat ng mga salita ng Buhay na ito. ²¹At nang marinig nila ito, ay nagsipasok sila sa templo nang magbubukang liwayway, at nangagturo. Datapuwa't dumating ang dakilang saserdote, at ang mga kasamahan niya, at pinulong ang sanedrin, at ang buong senado sa mga anak ni Israel, at nagpautos sa bilangguan upang sila'y dalhin doon. ²²Datapuwa't ang mga punong kawal na nagsiparoon ay hindi sila nangasumpungan sa bilangguan; at sila'y nangagbalik, at nangagbigay alam, ²³Na sinasabi, Aming naratnang totoong mabuti ang pagkalapat ng bilangguan, at nangakatayo sa mga pintuan ang mga bantay: datapuwa't ng aming mabuksan, wala kaming nasumpungang sinoman sa loob. ²⁴Nang marinig nga ang mga salitang ito ng puno sa templo, at ng mga pangulong saserdote, ay nangalitong totoo tungkol sa mga ito kung ano ang magiging wakas niyaon. ²⁵At may dumating na isa at nagsabi sa kanila, Narito, ang mga lalaking ibinilanggo ninyo ay nangakatayo sa templo at nangagtuturo sa bayan. ²⁶Nang magkagayo'y naparoon ang pangulo na kasama ang mga punong kawal, at sila'y dinalang hindi sa pilitan: sapagka't nangatatakot sa bayan, baka sila'y batuhin. ²⁷At nang kanilang mangadala sila, ay kanilang iniharap sa Sanedrin. At tinanong sila ng dakilang saserdote, ²⁸Na sinasabi: Ibinala naming mahigpit sa inyo na huwag kayong mangagturo sa pangalang ito: at narito, pinuno ninyo ang Jerusalem ng inyong aral, at ibig ninyong iparatang sa amin ang dugo ng taong ito. ²⁹Datapuwa't nagsisagot si Pedro at ang mga apostol at nangagsabi, Dapat muna kaming magsitalima sa Dios bago sa mga tao. ³⁰Ibinangon ng Dios ng ating mga magulang si Jesus, na siya ninyong pinatay, na ibinitin sa isang punong kahoy. ³¹Siya'y pinadakila ng Dios ng kaniyang kanang kamay upang maging Principe at Tagapagligtas, upang magbigay ng pagsisisi sa Israel, at kapatawaran ng mga kasalanan. ³²At kami'y mga saksi ng mga bagay na ito; at gayon din ang Espiritu Santo, na siyang ibinigay ng Dios sa nagsisitalima sa kaniya. ³³Datapuwa't sila, nang kanilang marinig ito, ay nangasugatan sa puso, at nangagpasiyang sila'y patayin. ³⁴Datapuwa't nagtindig sa Sanedrin ang isang Fariseo, na nagngangalang Gamaliel, doktor sa kautusan, na pinapupurihan ng buong bayan, at nagutos na ilabas na sandali ang mga tao. ³⁵At sinabi niya sa kanila, Kayong mga lalaking taga Israel, ay mangagingat kayo sa inyong sarili tungkol sa mga taong ito, kung ano ang inyong gagawin. ³⁶Sapagka't bago pa ng mga araw na ito ay lumitaw na si Teudas, na nagsabing siya'y dakila; at sa kaniya'y nakisama ang may apat na raang tao ang bilang: na siya'y pinatay; at ang lahat ng sa kaniya'y nagsisunod, ay pawang nagsipangalat at nangawalang kabuluhan. ³⁷Pagkatapos ng taong ito ay lumitaw si Judas na taga Galilea nang mga araw ng pagpapasulat, at nakahila siya ng marami sa bayan: siya'y nalipol rin; at ang lahat ng sa kaniya'y nagsisunod ay pawang nagsipangalat. ³⁸At ngayo'y sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong mangakialam sa mga taong ito, at pabayaan ninyo sila: sapagka't kung ang pasiyang ito, o ang gawang ito ay sa mga tao, ay mawawasak: ³⁹Datapuwa't kung sa Dios, ay hindi ninyo maiwawasak; baka pa kayo'y mangasumpungan na nangakikihamok laban sa Dios. ⁴⁰At sila'y nagsisangayon sa kaniya: at pagkatawag nila sa mga apostol, ay pinalo nila at ibinala sa kanila na huwag silang mangagsalita sa pangalan ni Jesus, at sila'y pinawalan. ⁴¹Sila nga'y nagsialis sa harapan ng Sanedrin, na nangatutuwang sila'y nangabilang na karapatdapat na mangagbata ng kaalimurahan dahil sa Pangalan. ⁴²At sa araw-araw, sa templo at sa mga bahay-bahay, ay hindi sila nagsisipagtigil ng pagtuturo at pangangaral, na si Jesus ang siyang Cristo.

 

Bullinger’s Notes on Acts Chs. 1-5 (for KJV)

 

Chapter 1

Verse 1

former. Literally first. This links the Acts with Luke"s Gospel, see p. 1575.

treatise = account. Greek. logos. App-121.

have. Omit.

Theophilus. See note on Luke 1:3.

of = concerning. Greek. peri. App-104.

Jesus. App-98.

began. This shows that the Acts records the continuation of the Lord"s ministry to the Circumcision (Romans 15:8).

 

Verse 2

taken up = received up. Compare Mark 16:19.

after that He . . . had = having.

through. Greek. dia. App-104. Acts 1:1.

the Holy Ghost = Divine power. App-101. given commandments unto = commanded.

the apostles. See App-189.

had chosen = chose out (Luke 6:13).

 

Verse 3

also. Read after "Himself".

shewed = presented.

after His passion = after (Greek. meta. App-104.) that He suffered.

infallible proofs = indubitable evidence. Greek. tek-merion. Only here. Compare 1 John 1:1, 1 John 1:2.

seen. Greek. optanomai. App-133. Only here.

forty days = during (Greek. dia. App-104. Acts 1:1) forty days. The only reference to the period between the Resurrection and the Ascension.

pertaining to = concerning. Greek. peri, as in Acts 1:1.

the kingdom of God. App-112and App-114.

 

Verse 4

being assembled together with. Greek. sunalizomai. Only here.

commanded. Greek. parangello. First occurance Matthew 10:5. Compare App-121.:6. Not the same word as in Acts 1:2.

depart = separate themselves. Greek. charizo. First occurance, Matthew 19:6.

wait for. Greek. perimeno. Only here.

promise of the Father. See App-17. Compare Luke 24:49.

 

Verse 5

be baptized with. App-115.

not. Greek. ou. App-105.

many days hence = after (Greek. meta. App-104.) these many days.

 

Verse 6

asked of = were questioning. Greek. eperotao. Compare App-134.

wilt Thou. Literally if (App-118. a) Thou dost. Figure of speech Heterosis (of Tense). App-6.

at = in. Greek. en. App-104.

restore again = establish or setup. Greek. apokathistano. First occurance Matthew 12:13.

the kingdom: i.e. the Messianic kingdom, which the prophets spoke of, and all Israelites were looking for. Compare Luke 1:32, Luke 1:33; and see App-112and App-114.

 

Verse 7

unto. Greek. pros. App-104.

for you = yours.

know. Greek. ginosko. App-132.

the times, &c. = the great time, &c. A Hebraism, plural of majesty. Figure of speech Heterosis. App-6.

in. Greek. en, as Acts 1:6.

power = authority. App-172.

 

Verse 8

power. Greek dunamis. App-172.

the Holy Ghost = the Holy Spirit (with art.) App-101. Compare Luke 24:49.

upon. App-104.

witnesses. See note on John 1:7.

unto Me. Texts read, "of Me", or "My" witnesses. Compare Isaiah 43:10, Isaiah 43:12; Isaiah 44:8.

unto = as far as. Greek. heos.

earth. App-129.

 

Verse 9

beheld. App-133.

taken up = lifted up. Greek. epairo. First occurance Matthew 17:8. Always in Gospels, "lift up".

a cloud. Not a rain cloud of the earth, but referring to the attendant angelic hosts. Compare Psalms 24:7-10; Psalms 47:5. Matthew 24:30; Matthew 26:64. 1 Thessalonians 4:17. Revelation 1:7; Revelation 11:12.

received. Greek. hupolambano. Here; Acts 2:15. Luke 7:43; Luke 10:30.

out of their sight = from (App-104.) their eyes.

 

Verse 10

looked stedfastly = were gazing earnestly. App-133.

toward = into. App-104.

heaven = the heaven (sing). See note on Matthew 6:9, Matthew 6:10.

went up = was going.

behold. App-133.

men. App-123. These were angels. Compare Acts 10:30. John 20:12.

 

Verse 11

also said = said also.

Ye men of Galilee. Literally Men, Galileans. The term "men" was usual in addressing a company. Compare our use of the word, "Gentlemen". This usage is common in Acts: Acts 1:16; Acts 2:14, Acts 2:22, Acts 2:29, Acts 2:37; Acts 3:12; Acts 5:35; Acts 7:2; Acts 13:15, Acts 13:16, Acts 13:26, Acts 13:38; Acts 15:7, Acts 15:13; Acts 17:22; Acts 19:35; Acts 21:28; Acts 22:1; Acts 23:1, Acts 23:6; Acts 28:17.

gazing up. App-133. Some texts read App-133.

this same = this.

so . . . in like manner. The Descent, therefore, will be like the Ascension, actual, literal, visible, unexpected, save by those looking for Him, in the clouds of heaven, and to the same place whence He departed (Zechariah 14:4).

have seen = beheld. App-133.

go = going

 

Verse 12

Olivet. Only here in N.T., but found often in the Papyri. The usual expression is the "Mount of Olives".

from = near.

a sabbath day"s journey. See App-51.

 

Verse 13

were come = entered.

an = the.

upper room. Greek. huperoon: here; Acts 9:37, Acts 9:39; Acts 20:8. Not the same word as in Mark 14:15. Luke 22:12.

abode = were abiding. Greek. katameno. Only here.

Peter, &c. See App-141.

 

Verse 14

continued = were continuing. Greek. proskartereo. In Acts, here; Acts 2:42, Acts 2:46; Acts 6:4; Acts 8:13; Acts 10:7.

with one accord = with one mind. Occurs eleven times in Acts, once in Romans 15:6. Found in a Papyrus of 117 B.C.

prayer. App-134.

supplication. The texts omit.

and Mary. The last mention of her, "at prayer".

brethren. App-182.

 

Verse 15

stood up = rose up. Greek. anistemi. App-178.

disciples. The texts read "brethren".

number. Greek. ochlos, crowd. This is an occurance of the Figure of speech Epitrechon.

together = to the same (place). Greek. epi to auto. See Acts 2:1, Acts 2:44; Acts 4:26. 1 Corinthians 7:5; 1 Corinthians 11:20; 1 Corinthians 14:23.

an hundred and twenty = three forties. A divinely appointed number during a period of waiting. It -was the number of Ezra"s great synagogue. See App-10.

Verse 16

 

Men and brethren. Compare Acts 1:11.

scripture. Greek. graphe.

fulfilled = filled full. App-126.

Ghost = Spirit. App-101.

by = through. App-104. Acts 1:1.

David. Peter asserts that Psa 69 was written by David, and was the utterance of the Holy Spirit. Compare 2 Peter 1:21.

concerning. App-104.

was = became.

took = arrested. Greek. sullambano. Compare Matthew 26:55.

 

Verse 17

numbered. Greek. katarithmeo. Only here.

with. Greek. sun, as in Acts 1:14, but the texts read en, among.

had. Omit.

part = the lot. Greek. kleros. Five times in the Gospels, of the lots cast for the Lord"s garments.

ministry. Greek. diakonia. App-190.

 

Verse 18

Now = Therefore. Verses Acts 18:19 form a parenthesis.

this man = this one, indeed.

purchased = caused to be purchased. Figure of speech Metonymy (of Effect). App-6. See App-161.

field = place, or holding. Greek. chorion. See note on Matthew 26:36.

reward = pay. Greek. misthos. Sin pays its wages (Romans 6:23).

iniquity. App-128. Compare 2 Peter 2:13, where the same Greek words are translated "wages of unrighteousness".

headlong. Greek. prenes. Only here.

burst asunder. Greek. lakeo. Only here. Dr. John Lightfoot (1602-75) writes: "The devil, immediately after Judas had cast back his money into the temple, caught him up into the air, strangled him, threw him headlong, and dashed him in pieces on the ground". He refers to Tobit 3.8, and adds, "That this was known to all the dwellers at Jerusalem, argues that it was no common and ordinary event, and must be something more than hanging himself, which was an accident not so very unusual in that nation. "Works, viii, pp 366, 367. This requires that Matthew 27:5 be read, "He was hanged, or strangled", instead of "hanged himself".

gushed out = were poured out.

 

Verse 19

known. Greek. gnostos. Compare App-132. This word occurs fifteen times, ten times in Acts. unto = to.

proper = own. Greek. idios.

tongue = dialect. Greek. dialektos. Only in Acts: here; Acts 2:6, Acts 2:8; Acts 21:40; Acts 22:2; Acts 26:14. Aceldama. See App-94.:3 and 161.

 

Verse 20

is = has been.

the = a: i.e. the second book, in Psalms 69:25.

habitation = farm, or country house. Greek. epaulis. Only here.

desolate = desert: i.e. let the place he has thus acquired become a wilderness.

let, &c. Literally let there not (Greek. me.) be the dweller (Acts 1:19).

therein = in (Greek. en App-104.) it.

bishoprick. Greek. episcope, the office of an episcopos, or overseer. Occurs only here; Luke 19:44. 1 Timothy 3:1. 1 Peter 2:12. Compare Acts 1:17. This is a composite quotation from Psalms 69:25, and Psalms 109:8. App-107.

another. Greek. heteros. App-124.

take = receive.

 

Verse 21

all = in (Greek. en) all.

went in and out. A Hebraism for life in general. Figure of speech Synecdoche (of the Species). App-6. Compare Acts 9:28. Deuteronomy 28:6. John 10:9.

among = over. App-104.

 

Verse 22

baptism. Greek. baptisma. App-115. Put for ministry by Figure of speech Synecdoche. App-6.

one = one of these.

be ordained to be = become.

resurrection. Greek. anastasis. App-178. The resurrection is the great subject of the Apostolic witness. Compare Acts 2:32; Acts 3:26; Acts 4:10; Acts 5:30; Acts 10:40; Acts 13:30; Acts 17:3, Acts 17:31, &c.

 

Verse 23

appointed = put forward, or nominated.

Barsabas. Texts read Barsabbas. App-94.:11. Compare Acts 15:22.

 

Verse 24

prayed. Greek. proseuchomai. App-134.

Which knowest, &c. Literally heart-knowing. Greek. kardiognostes. Only here and Acts 15:8. Compare Jeremiah 17:10.

shew = shew plainly. Greek. anadeiknumi. Only here and Luke 10:1.

whether of these two. Literally of these two, the one.

 

Verse 25

take part = receive the lot. Greek. kleros.

this ministry, &c. = this apostolic ministry. Figure of speech Hendiadys. App-6.

apostleship. Greek. apostole. Only here, Romans 1:5. 1 Corinthians 9:2. Galatians 1:2, Galatians 1:8.

from. App-104. but texts read apo.

by transgression fell = transgressed. App-128.

that he might = to.

his own. Same word as "proper", Acts 1:19.

 

Verse 26

lots, lot. Greek. kleros. Same word as "part", in Acts 1:17.

numbered. Greek. sunkatapsephizo. Only here. See note on Luke 14:28.

with. Greek. meta. App-104.

 

Chapter 2

Verse 1

when, &c. Literally in the day. being completed. The Syriac and Vulgate read "days". This refers to the completion of the seven weeks (fifty days inclusive) from the waving of the sheaf of firstfruits (Leviticus 23:15, Leviticus 23:16).

Pentecost = fiftieth (day). Greek. Pentekostos. Only here; Acts 20:16. 1 Corinthians 16:8.

fully come = being fulfilled. Greek. siimpleroo. Only here and Luke 8:23; Luke 9:51.

with one accord. See note on Acts 1:14.

in one place = together. See note on Acts 1:15.

 

Verse 2

suddenly. Greek. aphno. Only here; Acts 16:26; Acts 28:6.

sound. Greek. echos. Only here; Luke 4:37. Hebrews 12:19.

from. App-104.

heaven = the heaven (singular) See Matthew 6:9, Matthew 6:10.

rushing, &c. = a mighty wind borne along.

rushing. Greek. pass, of phero. Same word as in 2 Peter 1:21 (moved).

mighty. Greek. biaios. Only here. The noun, bia (force), is only found in Acts. See Acts 5:26.

wind = blast. Greek. pnoe, from pneo, to breathe, or blow, whence pneuma. Only here and Acts 17:25. In the Septuagint twenty-one times, of which fifteen are the rendering of the Hebrew neshamah. App-16.

 

Verse 3

appeared unto = were seen by. Greek. horao. App-133.

cloven tongues = tongues distributing, or parting themselves.

upon. Greek. epi. App-104.

each = each one.

 

Verse 4

the Holy Ghost = Holy Spirit. App-101.

speak. Greek. laleo. App-121.

other. Greek. heteros. App-124.

as = even as.

the Spirit. App-101.

gave = was giving.

utterance = to utter or speak forth. Greek. apophthengomai, here, Acts 2:14, and Acts 26:25.

 

Verse 5

dwelling. Greek. katoikeo. As in Acts 1:19. Not sojourners for the Feast, but Jews of the dispersion who had taken up their abode at Jerusalem, perhaps because of the expectation of the Messiah. Compare Luke 2:25, Luke 2:38.

at = in. App-104.

devout = pious. Greek. eulabes. Only here, Acts 8:2, and Luke 2:25.

men. App-123.

out of. Greek. apo. App-104.

nation. Greek. ethnos. In Acts translated twelve times, "nation"; thirty times, "Gentiles"; once, "people" (Acts 8:9); and once, "heathen" (Acts 4:25).

under = of those under. App-104.

 

Verse 6

when, &c. Literally this voice (Greek. phone) having come.

multitude. Greek. plethos. Occurs seventeen times in Acts, translated multitude, save Acts 28:3, "bundle".

confounded. Greek. sunchuno. Only here, Acts 9:22; Acts 19:32; Acts 21:27, Acts 21:31.

every man, &c. = they heard them speaking, each one.

language. Greek. dialektos. See note on Acts 1:19.

 

Verse 7

amazed = dumbfounded. Compare Mark 3:21.

one to another = to (App-104.) one another. The texts omit, but not the Syriac.

Behold. App-133. Figure of speech Asterismos. App-6.

 

Verse 8

tongue. Greek. dialektos, as in Acts 2:6.

wherein. In (App-104.) which.

 

Verse 9

Parthiars, &c. These were Jews of the dispersion. The first four were within the limits of the Persian Empire. Elam is mentioned in Genesis 14:1. Jeremiah 49:34 (note). Daniel 8:2, &c. Mesopotamia is the same as Padan-Aram (Genesis 24:10; Genesis 28:2).

Cappadocia, &c. Provinces of Asia Minor. Asia here means the district comprising Mysia, Lydia, &c. on the Western coast, governed by a Roman pro-consul. Compare Revelation 1:4.

 

Verse 10

Egypt, &c. These were from Africa.

strangers, &c. = sojourners from Rome. Greek. epidemeo. Only here and Acts 17:21.

proselytes. See note on Matthew 23:15.

 

Verse 11

Crates = Cretans. See Titus 1:12.

wonderful works = great things. Greek. megaleios. Only here and Luke 1:49.

God. App-98.

 

Verse 12

were in doubt = were perplexed. Occurs here; Acts 5:24; Acts 10:17. Luke 9:7; Luke 24:4.

What meaneth this? = What does this imply? Greek. thelo. (App-102.)

 

Verse 13

mocking. Greek. chleuazo. Only here and Acts 17:32. The texts read diachleuazo.

These men = They.

are full = have been filled. Greek. mestoo. Only here.

new wine. Greek. gleukos. Only here. This word and mestoo are frequent in medical works.

 

Verse 14

voice. Greek. phone. See Acts 2:6.

said = spoke out. Greek. apophthengomai, as in Acts 2:4. This was an utterance in the power of the Holy Spirit.

unto = to.

Ye men, &c. Literally men, Jews, and dwellers at Jerusalem. See note on Acts 1:11. The ministry of Peter was to the Circumcision. Compare Matthew 15:24.

known. See note on Acts 1:19.

hearken = attend closely. Greek. enotizomai. Only here. Literally take into the ears.

words = sayings. Greek. rhema. Mark 9:32.

 

Verse 15

suppose. Greek. hupolambano. See note on Acts 1:9.

seeing = for.

the third hour: i.e. 9am. App-165. Compare 1 Thessalonians 5:7.

 

Verse 16

this is that, &. c. Quoted from Joel 2:28-31. See App-183.

by = through. App-104. Acts 2:1.

 

Verse 17

in. App-104.

the last days. See note on Genesis 49:1.

pour out. Greek. ekcheo. Translated "shed forth" in Acts 2:33.

Spirit. App-101.

all flesh. A Hebraism. Compare Isaiah 40:5; Isaiah 66:24. Luke 3:6. John 17:2.

sons. Greek. huios. App-108.

young men. App-108.

see. App-133.

visions. Greek. horasis. Revelation 4:3; Revelation 9:17.

dream. Only here and Jude 1:8.

dreams. Only here.

 

Verse 18

servants. Greek. doulos. App-190.

handmaidens = bondmaids. Greek. doule.

 

Verse 19

shew = give.

wonders. App-176.

signs. App-176.

earth. App-129. Wonders in the heavens, signs upon earth.

vapour. Only here and James 4:14.

smoke. Only here, and twelve times in Revelation.

 

Verse 20

turned = changed. Only here; Galatians 1:1, Galatians 1:7. James 4:9.

into. App-104.

notable. Greek. epiphanes. Only here. Same word as in the Septuagint. Compare App-106. The kindred noun, epiphaneia, is used of the Lord"s coming. 2 Thessalonians 2:8. 1 Timothy 6:14, &c. In Joel, the word is "terrible".

day of the Lord. First occurance of this expression is in Isaiah 2:12. See note there.

 

Verse 21

call, &c. Greek. epikaleo. Compare Acts 7:59; Acts 9:14; Acts 22:16. Romans 10:12-14. 1 Corinthians 1:2.

 

Verse 22

Ye men, &c. Compare Acts 2:14.

words. App-121.

Jesus. App-98.

of Nazareth = the Nazarene. This title occurs seven times in Acts.

Man. App-123.

approved = set forth, or commended. Greek. apodeiknumi. Only here, Acts 25:7. 1 Corinthians 4:9. 2 Thessalonians 2:4.

among = unto. App-104.

miracles = powers. App-176.

also. Omit.

know. App-132.

 

Verse 23

being delivered. Only here.

determinate = determined. Greek. horizo. Here; Acts 10:42; Acts 11:29; Acts 17:26, Acts 17:31. Luke 22:22. Romans 1:4. Hebrews 4:7.

counsel. App-102.

foreknowledge. Greek. prognosis. Compare App-132. Only here and 1 Peter 1:2.

have taken, and. The texts omit.

wicked. Greek. anomos. App-128.

have crucified = nailed up to (the cross). Greek. prospegnumi. Only here. In the other forty-five places "crucify" is stauroo.

slain. = slew. Greek. anaireo, take off, or away. Occurs twenty-three times. All in Luke and Acts, save Matthew 2:26. Hebrews 10:9.

 

Verse 24

raised up. App-178. Compare Acts 13:32, Acts 13:33.

pains = birth-pangs. Greek. odin. Only here; Matthew 24:8. Mark 13:8. 1 Thessalonians 5:3. Used in the Septuagint in Psalms 116:3, where the Authorized Version reads "sorrows".

holden. Same word as "retain", in John 20:23.

of = by. App-104.

 

Verse 25

David., Psalms 18:8.

concerning = with reference to. App-104.

foresaw = saw before (me). Only here and Acts 21:29. Greek. proorao.

always = through (App-104. Acts 2:1) every (event).

before my face. Literally in the eyes of (Greek. enopion) me.

on. App-104.

that = in order that. Greek. hina.

not. App-105.

moved. shaken.

 

Verse 26

Therefore = On account of (App-104. Acts 2:2) this.

was glad = rejoiced exceedingly. See Matthew 5:12. 1 Peter 1:8; 1 Peter 4:13.

also my flesh = my flesh also.

rest. Literally tabernacle. Greek. kataskenoo. Here; Matthew 13:32. Mark 4:32. Luke 13:19.

 

Verse 27

leave = forsake, or abandon. Greek. enkataleipo. Occurs nine times. Always translated "forsake", except here and Romans 9:29.

my soul = me. App-110.

in = into. App-104.

hell. App-131.

neither. Greek. oude.

suffer = give.

Holy One. Greek. hosios. Here; Acts 13:34, Acts 13:35; 1 Timothy 2:8. Titus 1:8. Hebrews 7:26. Revelation 15:4; Revelation 16:5. Over thirty times in Septuagint, of which twenty-five are in Psalms. Mostly as rendering of Hebrew. ha id = grace, or favour. See Deuteronomy 33:8. Psalms 16:10; Psalms 52:9.

see. App-133.

corruption. Greek. diaphthora. Only here; Acts 2:31; Acts 13:34-37.

 

Verse 28

hast made known = madest known. App-132.

life. App-170.

joy. Greek. euphrosune. Only here and Acts 14:17.

 

Verse 29

Men, &c. See note on Acts 1:11.

let me = I may.

freely = with (App-104.) frankness.

unto. App-104.

patriarch. Occurs here, Acts 7:8, Acts 7:9, and Hebrews 7:4. Applied to Abraham and the sons of Jacob, as founders of" the nation, and to David, as founder of the monarchy.

sepulchre = tomb, as in Mark 5:5. Greek. mnema. Compare Acts 7:16. Luke 23:53. The more usual word is mnemeion, as in Acts 13:29.

with = among Greek. en. App-104.

unto = until Greek. achri.

 

Verse 30

being. Greek. huparcho. See note on Luke 9:48.

had sworn = swore. See 2Sa 7.

with = by.

according . . . Christ to sit. The texts read, "He would set (one)".

on = Greek. epi. App-104.

His throne. i.e. God"s throne. Compare 1 Chronicles 29:23, and see Psalms 2:6.

 

Verse 31

seeing this before = fore-seeing(it). Greek. proeidon. Here and Galatians 1:3, Galatians 1:8.

resurrection. Greek. anastasis. App-178.

Christ = the Christ. App-98.

His soul. Texts read "He".

left. Greek. kataleipo, but the texts read enkataleipo, as in Acts 2:27.

did see = saw.

 

Verse 32

hath. Omit.

whereof = of which.

all. i.e. the twelve.

witnesses. See note on Acts 1:8.

 

Verse 33

being . . . exalted. Greek. hupsoo. See note on John 12:32.

of = from beside. Greek. para. App-104.

promise. See note on Acts 1:4.

the Holy Ghost = the Holy Spirit. App-101.

shed forth. Same as "pour out" in verses: Acts 17:18.

now. Omit.

see. Greek. blepo. App-133.

 

Verse 34

is not ascended = went not up. Therefore still sleeping. Compare Acts 13:36.

the heavens. See note on Matthew 6:9, Matthew 6:10.

 

Verse 35

Thy footstool = the footstool of Thy feet. Quoted from Psalms 110:1. See note on Matthew 22:44.

 

Verse 36

all the house, &c. Compare Acts 2:14.

know. Greek. ginosko. App-132.

assuredly. Greek. asphalos. See note on "safely", Mark 14:44.

have crucified = crucified. Greek. stauroo, not same word as in Acts 2:23.

 

Verse 37

pricked = pierced through. Only here in NT. In Septuagint Genesis 34:7. Psalms 109:16, &c.

apostles. See App-189.

 

Verse 38

Repent. App-111.

be baptized . . . in. App-115. For the formula of baptism, see App-185.

name. Note the frequent use of "the name" in the Acts. Compare Acts 3:6, Acts 3:16; Acts 4:10, Acts 4:12, Acts 4:17, Acts 4:18, Acts 4:30, &c. See also Genesis 12:8. Exodus 3:13-15; Exodus 23:21.

Jesus Christ. i.e. Jesus as Messiah. App-98.

for. Greek. eis. App-104.

remission = forgiveness. Greek. aphesis. Compare App-174.

sins. App-128.

gift = free gift. Greek. dorea. See note on John 4:10. Always used of divine gifts. The word doron is always used of man"s gifts, except in Ephesians 2:8.

 

Verse 39

children. App-108.

afar off. Literally unto (Greek. eis) far, i.e. the Dispersion and then the Gentiles. Compare Acts 22:21. Ephesians 2:13, Ephesians 2:17. Figure of speech Euphemismos. App-6.

call = call to (Himself).

 

Verse 40

with = by.

testify = earnestly testify. Greek. diamarturomai. Occurs fifteen times. Once in Luke 16:28, nine times in Acts, and five times in Paul"s Epistles.

exhort. App-134.

from = away from. Greek. apo. App-104. untoward = crooked.

 

Verse 41

gladly. Texts omit.

received = received fully. Greek. apodechomai. Only here; Acts 15:4; Acts 18:27; Acts 24:3; Acts 28:30. Luke 8:40.

baptized. App-115.

souls. App-110. See Psalms 110:3.

 

Verse 42

And. This and the "ands" in following verses give the Figure of speech Polysyndeton. App-6.

continued stedfastly. Greek. proskartereo. See note on Acts 1:14.

doctrine = teaching.

fellowship = the fellowship. Compare Acts 2:44.

breaking of bread. This was the common meal. Compare verses:##Acts 44:46 and Matthew 14:19. Isaiah 58:7.

breaking. Only here and Luke 24:35.

prayers = the prayers. App-134. Compare Acts 3:1.

 

Verse 43

upon = to.

 

Verse 44

believed. App-150.

together. See Acts 2:1.

 

Verse 45

to all. i.e. to the believers.

every man = any one. App-123.

 

Verse 46

temple = temple courts. Greek. hieron. See note on Matthew 23:16.

from house to house = at home.

did eat = were partaking of

meat = food. Greek. trophe. nourishment.

gladness. Occurs here; Luke 1:14, Luke 1:44. Hebrews 1:9. Jude 1:24.

singleness. Greek. aphelotes. Only here.

 

Verse 47

Praising. Greek. aieno. Always used of praising God. Here; Acts 3:8, Acts 3:9. Luke 2:13, Luke 2:20; Luke 19:37; Luke 24:53. Romans 15:11. Revelation 19:5.

favour. Greek. charts. App-186.

with = in regard to. Greek. pros.

people. Greek. laos.

to the church. The texts omit.

such, &c. = the saved.

 

Chapter 3

Verse 1

Peter and John. Mentioned together seven times in Acts, John always in subordination to Peter.

went = were going.

temple. See Acts 2:46.

at = upon. App-104.

prayer. App-134.

the ninth hour. About 3pm. See App-165. Compare Luke 1:9, Luke 1:10.

 

Verse 2

certain. App-123.

man. App-123.

lame = being (Greek. huparcho. See note on Luke 9:48) lame.

from. Greek. ek. App-104.

at = townrds. App-104.

Beautiful. Probably the East gate, which, Josephus says, "was of Corinthian brass and greatly excelled those that were only covered over with silver and gold" (Wars Acts 5:3).

ask. App-134.

alms. Greek. eleemosune. This was shortened into "aelmesse", and then into "alms".

of = from. Greek. para. App-104.

 

Verse 3

seeing. App-133.

asked. Greek. erotao. App-134.

an alms. Literally to receive an alms.

 

Verse 4

And = But.

fastening his eyes. Greek. atenizo. App-133.

Look. Greek. blepo. App-133.

on. Same as "upon".

 

Verse 5

gave heed. Greek. epecho. Here, Acts 19:22. Luke 14:7. Philippians 1:2, Philippians 1:16. 1 Timothy 4:16.

unto = to.

expecting. Gr. prosdokao. App-133.

 

Verse 6

have I none = belong not (Gr. ou. App-105). Apart from Peter"s lack, it was unlawful by Rabbinical ruling to carry a purse into the Temple.

give, &c. = this I give thee.

the name. See Acts 2:38.

Jesus Christ. App-98. XL

of Nazareth = the Nazarene. This title occurs seven times in Acts. See Acts 2:22; Acts 4:10; Acts 6:14; Acts 10:38; Acts 22:8; Acts 26:9.

rise up. Greek. egeiro. App-178.

 

Verse 7

took. Greek. piazo. See note on John 11:57.

lifted = raised, as in Acts 3:6.

immediately. Greek. parachrema. Occurs nineteen times, of which ten are in Luke and seven in Acts.

feet. Greek. basis, a step, then that with which one steps, &c. Only here.

ankle bones. Greek. sphuron. Only here.

received strength = were strengthened. Greek. stereoo. Only here, Acts 3:16, and Acts 16:5.

 

Verse 8

leaping up. Greek. exallomai. Only here, a strong form of hallomai.

leaping. Greek. hallomai. Only here, Acts 14:10, and John 4:14. Compare Isaiah 35:6.

God. App-98. This man had never walked before, even a baby takes time to learn how to walk.

 

Verse 9

people. See Acts 2:47.

 

Verse 10

knew. Greek. epiginosko. App-132.

for. Greek. pros.

amazement. Greek. ekstasis, ecstasy. See note on Mark 5:42.

 

Verse 11

the lame . . . healed. The texts read "he".

unto. Greek. pros. App-104.

in. App-104.

porch, &c. See note on John 10:23.

greatly wondering. Only here. Compare Mark 11:33. This miracle was significant of Israel"s restoration. Isaiah 35:6. Compare Matthew 11:5.

 

Verse 12

Ye men of Israel. Literally Men, Israelites. See note on Acts 1:11.

look ye so earnestly. Greek. atenizo, App-133.

on = to.

power. Greek. dunamis. App-172.

holiness = godliness. Compare App-137.

this man = him.

 

Verse 13

glorified. Greek. doxazo. See note on p. 1511.

Son = Servant. App-108. Compare Isaiah 42:1; Isaiah 49:6. Matthew 12:18.

delivered up. Greek. paradidomi. See note on John 19:30.

denied. Compare John 19:15.

Him. The texts omit.

when, &c. Literally he having decided (Greek. krino. App-122.)

let Him go = to release Him. Greek. apoluo. App-174.

 

Verse 14

the Holy One. Compare Acts 4:27, Acts 4:30. Isaiah 29:23; Isaiah 43:3; Isaiah 49:7. Figure of speech Antonomasia. App-6.

the Just. Greek. dikaios. App-191. Compare Acts 7:52; Acts 22:14.

desired. Greek. aiteo. App-134.

a murderer = a man (App-123.) a murderer.

to be granted. Greek. charizomai.

Prince. Greek. archegos = leader; one who stands at the head or beginning; arche) of a list, or rank. Here, Acts 5:31. Hebrews 2:10; Hebrews 12:2.

life. Greek. zoe. App-170.

from the dead. Greek. ek nekron. App-139.

witnesses. Greek. martur. See note on Acts 1:8.

 

Verse 16

through = upon. Greek. epi. App-104.

faith. Greek. pistis. App-150.

in = of.

made . . . strong. See Acts 3:7.

this man = this one.

see. Greek. theoreo. App-133.

know. Greek. oida. App-132.

perfect soundness. Literally wholeness. Greek. holokleria. Only here. Compare 1 Thessalonians 5:23. Hebrews 2:4.

in the presence of. . Literally over against. Greek. apenanti. Here, Acts 17:7. Matthew 21:2; Matthew 27:24, Matthew 27:61. Romans 3:18,

 

Verse 17

wot = know, as in Acts 3:16.

through = according to. Greek. kata. App-104.

did also, &c. = your rulers also (did). Compare Luke 23:34.

 

Verse 18

before had shewed = announced before. Here, Acts 3:24; Acts 7:52. 2 Corinthians 9:5. Compare App-121.

Christ. App-98. The texts read "His Christ".

hath . . . fulfilled = fulfilled. Greek. pleroo. App-125. See Acts 1:16; Acts 2:2, Acts 2:28.

 

Verse 19

Repent. Greek. metanoeo. App-111.

be converted = turn ye again (to Me). Jeremiah 3:7, Jeremiah 3:14, Jeremiah 3:22, &c

that, &c. Literally for (Greek. eis. App-104.) the blotting out.

sins. Greek. hamartia. App-128.

blotted out = wiped out, the blotting out. Here, Colossians 2:14. Revelation 3:5; Revelation 7:17; Revelation 21:4

when = in order that. Greek. hopos. Occurs fifteen times in Acts, and always expresses a purpose. Compare Acts 8:15, Acts 8:24; Acts 9:2, Acts 9:12, Acts 9:17, Acts 9:24, &c.

the. Omit.

refreshing. Greek. anapsuxis. Only here. Compare 2 Timothy 1:16.

shall = may.

from. Greek. apo. App-104.

 

Verse 20

send. Greek. apostello. App-174.

Jesus Christ = Christ Jesus. App-98.

before was preached. Greek. prokerusso. Compare App-121. Only here, and in Acts 13:24. But the texts read procheirizomai, to choose or appoint before, as in Acts 22:14; Acts 26:16.

 

Verse 21

the heaven. No art. See Matthew 6:9, Matthew 6:10.

until. Greek. achri.

restitution. Greek. apokatastasis = re-establishment from a state of ruin. Only here.

hath spoken = spoke. Greek. laleo. App-121.

since the world began. App-151.

 

Verse 22

For = Indeed.

Moses. Moses is referred to nineteen times in Acts. See note on Matthew 8:4.

said. See Deuteronomy 18:15-19. So Peter claimed Deuteronomy as the work of Moses.

unto the fathers. The texts omit.

A prophet. Compare John 1:21, John 1:25.

raise up. Greek. anistemi. App-178.

of = out of. Greek. ek. App-104.

like unto = as He raised up me.

in = according to. Greek. kata. App-104.

say = speak, as in Acts 3:21. (See App-107.) The reference is to Deuteronomy 18:15.

 

Verse 23

soul. App-110.

destroyed = utterly destroyed. Greek. exolothreuomai. Only here. Frequently in Septuagint. About eighty times as rendering of karath, cut off. See Genesis 17:14. Exodus 30:33; Exodus 31:14 The quotation is from Deuteronomy 18:18, Deuteronomy 18:19. App-107. Here the Holy Spirit gives the solemn meaning of "I will require it of him", as being destruction from among the people. Compare Malachi 4:1.

from among. App-104.

 

Verse 24

Samuel. Samuel was the first great prophet and spokesman of God after Moses.

those that follow after = those next in order. Greek. kathexes. Only used by Luke, here, Acts 11:4; Acts 18:23. Luke 1:3; Luke 8:1.

have likewise foretold = foretold also. See Acts 3:18.

 

Verse 25

the. Omit.

children = sons. Greek. huios. App-108.

covenant. Greek. diatheke. Compare Luke 1:72. For this Hebraism, "sons of the covenant", compare Matthew 8:12; Matthew 9:15. Luke 16:8.

made = covenanted. Greek. diatithemi.

in. Dative case; no preposition.

thy seed. i.e. Christ. See Galatians 1:3, Galatians 1:16.

kindreds = families. Greek. patria. Only here, Luke 2:4. Ephesians 3:15.

earth. Greek. ge. App-129.

blessed. Greek. eneulogeomai. Only here, and in Galatians 1:3, Galatians 1:8. Strong form of eulogeo, which occurs in the next verse.

 

Verse 26

iniquities. Greek. poneria. App-128.

 

Chapter 4

Verse 1

And = Now.

spake. Greek. laleo. App-121.

unto. Greek. pros. App-104.

people. See Acts 2:47.

captain. See note on Luke 22:4.

temple. See Acts 2:46.

Sadducees. App-120. The Lord was opposed by the Pharisees. Now the opponents are the Sadducees, because of their hatred of the truth of the resurrection, of which the Apostles were witnesses. See note on Acts 1:22; Acts 23:6-8.

 

Verse 2

grieved = exasperated. Greek. diaponeomai. Only here, and Acts 16:18.

that = because. Greek. dia. App-104. Acts 4:2.

preached. Greek. katangello. App-121.

through = in. Greek. en. App-104.

Jesus. App-98.

resurrection. Greek. anastasis. App-178.

from the dead. Greek. ek nekron. App-139.

 

Verse 3

in. App-104.

hold = ward. Greek. teresis Only here, Acts 5:18, and 1 Corinthians 7:19.

now = already.

 

Verse 4

Howbeit = But.

word. Greek. logos. App-121.

believed. App-150.

men. Greek. aner. App-123.

 

Verse 5

it came to pass. A Hebraism, very common in Luke, about fifty times in his Gospel, and some fifteen times in the Acts.

rulers, &c. An assembly of the Sanhedrin. Compare Matthew 26:3. Mark 14:53, and see note on Matthew 2:4.

 

Verse 6

Annas. See note on Luke 3:2.

Caiaphas. See note on John 11:49-53; John 18:13.

John. Nothing certainly known of him. Dr. John Lightfoot supposes he was Johanan Ben Lacoai, a famous Rabbi of that time. Works, viii. p. 392.

of. Greek. ek. App-104.

kindred = race. Greek. genos. Not the same word as in Acts 3:25.

kindred of the high priest = high-priestly race. Greek. archieratikos. Only here.

 

Verse 7

in. Greek. en. App-104.

asked = were enquiring. Greek. punthanomai, as in Matthew 2:4.

By = In, as above.

what = what kind of.

power. Greek. dunamis. App-172.

have ye done = did ye.

 

Verse 8

filled, &c. See Acts 2:4.

Holy Ghost. App-101.

 

Verse 9

If. Greek. ei. App-118.

be examined. Greek. anakrino. App-. Compare Luke 23:14.

of. Greek. epi. App-104.

good deed = benefit. Greek. euergesia. Only here and 1 Timothy 6:2.

done to = of. Genitive of relation. App-17.

man. Greek. anthropos. App-123.

what means = whom.

he = this one.

is made whole = has been saved. Greek. sozo. Compare John 11:12.

 

Verse 10

known. See note on Acts 1:19.

unto = to.

the name. See Acts 2:38.

Jesus Christ. App-98.

of Nazareth = the Nazarene. Compare Acts 2:22.

crucified. See Acts 2:23.

God. App-98.

raised. Greek. egeiro. App-178.

this man = this one.

before you = in your presence.

whole. Greek. hugies. Only here in the Acts. Twelve times in the Gospels. Compare Matthew 12:13. Occurs Titus 2:8; fourteen occurences in all.

 

Verse 11

the Stone, &c. A reference to Psalms 118:22.

set at nought = treated with contempt. Greek. exoutheneo. Compare Luke 18:9; Luke 23:11.

of = by Gr hupo. App-104.

the head, &c. Literally unto (Greek. eis.) a head of a corner, i.e. a corner-stone. Compare Isaiah 28:16.

 

Verse 12

Neither is there, &c. = And there is not (App-105) in any (Greek. oudeis). A double negative, for emphasis.

other. Greek. allos. App-124.

there is none = neither is there. Greek. oude.

other. Greek. heteros. App-124.

under. Greek. hupo.

heaven = the heaven. See note on Matthew 6:9, Matthew 6:10.

among. App-104.

whereby = in (App-104.) which.

be saved. Greek. sozo, as in Acts 4:9.

 

Verse 13

Now when they saw = And beholding. Greek theoreo. App-133.

boldness = outspokenness. Greek. parrhesia. Same word as "freely", in Acts 2:29.

perceived. Greek. katalambano. Compare John 1:5. Ephesians 3:18.

unlearned = illiterate. Greek. agrammatos. Only here. Compare John 7:15.

ignorant = obscure. Greek. idiotes. Literally private, i.e. unprofessional. Only here, 1 Corinthians 14:16, 1 Corinthians 14:23, 1 Corinthians 14:24; 2 Corinthians 11:6.

took knowledge = recognized. Greek. epiginosko. App-132.

with Greek. sun. App-104.

Jesus. App-98.

 

Verse 14

beholding. Greek. blepo. App-133.

was = had been.

could, &c. = had nothing (Greek. oudeis) to say against it (Greek. antepo. Only here and Luke 21:15).

 

Verse 15

council = Sanhedrin. Greek. sunedrion. See note on Matthew 5:22.

conferred. Greek. sumballo. Only used by Luke, here, Acts 17:18; Acts 18:27; Acts 20:14. Luke 2:19; Luke 14:31.

among themselves = towards (Greek. pros. App-104.) one another.

 

Verse 16

notable. Greek. gnostos, as in Acts 4:10.

miracle. Greek. semeion. App-176.

been done = come to pass.

manifest. Greek. phaneros. App-106.

dwell in = inhabit. Greek. katoikeo. See note on Acts 2:5.

cannot = are not (Greek. ou. App-105) able to.

 

Verse 17

that = in order that. Greek. hina.

spread. Greek. dianemomai. Only here.

no further = not (Greek. me) for (Greek. epi) more.

among = unto. Greek. eis. App-104.

straitly threaten = threaten with threats. Figure of speech Polyptoton. App-6.

threaten. Greek. apeileo. Only here and 1 Peter 2:23. The noun apeile occurs here, Acts 4:29; Acts 9:1. Ephesians 6:9.

that they speak, &c. = Literally no longer to speak to no man. A double negative, for emphasis.

 

Verse 18

not. Greek. me. App-105.

speak = speak forth. Greek. phthengomai. Only here, and 2 Peter 2:16, 2 Peter 2:18. Compare Acts 2:4.

at all. Greek. katholou. Only here.

nor. Greek. mede.

 

Verse 19

answered and said. App-122.

Whether = If. Greek. ei. App-118.

more = rather.

judge. Gr . krino. App-122. Figure of speech Anacoenosis. App-6.

 

Verse 20

but = not. As Acts 4:17.

have seen and heard = saw (Greek. eidon. App-133.) and heard.

 

Verse 21

So when, &c. = But having further threatened. Only here.

let . . . go = Greek. apoluo. App-174.

nothing, &c. = no further means of punishing.

because of Greek. dia. App-104. Acts 4:2.

glorified. Greek. doxazo See note on Acts 3:13.

was done = had taken place.

 

Verse 22

was shewed = had been wrought.

 

Verse 24

with one accord. See note on Acts 1:14.

Lord. Greek. Despotes. App-98.

art God. The texts omit

hast made = rnadest.

earth. Greek. ge App-129.

 

Verse 25

servant. Greek. pais. App-108 and App-190.

hast said = saidst. This quotation is from Psalms 2:1, Psalms 2:2 See notes there.

heathen = nations. Greek. ethnos Hence our word "heathen".

rage. Greek. phuasso. Only here in N.T. Used in Septuagint of Psalms 2:1, as translation of Hebrew. ragash

imagine = meditate. Greek. meletao. Here, Mark 13:11. 1 Timothy 4:15.

 

Verse 26

The kings. i.e. Gentiles.

rulers. i.e. Jews.

together. See note on Acts 1:15.

Christ. i.e. Messiah. App-98.

 

Verse 27

of a truth. Literally upon (App-104.) truth. The texts add "in this city".

Child = servant. Greek. pais, as Acts 4:25. Figure of speech Catachresis App-6.

hast anointed = didst anoint. See note on Luke 4:18.

Gentiles. Greek. ethnos, as in Acts 4:25.

 

Verse 28

counsel. App-102. Compare Acts 2:23.

determined before. Greek. proorizo. Generally translated "predestinate". See Romans 8:29, Romans 8:30; 1 Corinthians 2:7. Ephesians 1:5, Ephesians 1:11.

to be done. Figure of speech Hypo-zeugma (Zeugma. App-6). As "hand" could not determine.

 

Verse 29

now = as to the present. Greek. tanun. A strong form of num. Only here, Acts 5:38; Acts 17:30; Acts 20:32; Acts 27:22.

behold. Greek. epeidon. App-133. Only here and Luke 1:25.

grant = give.

servants = bond-servants. App-190.

with. App-104.

 

Verse 30

to heal = for(Greek. eis. App-104.) healing.

signs. As in verses: Acts 4:10, Acts 4:22.

wonders. Greek. teras. App-176.

 

Verse 31

when they had = while they.

prayed. App-134.

shaken. Greek. saleuo. Compare Acts 16:26.

where = in which.

the Holy Ghost. App-101.

 

Verse 32

the multitude, &c. = of the full number (Greek. plethos) of the believing ones.

soul. App-110. Acts 4:1.

neither = and not even.

any = one.

ought = any one. Greek. tis. App-123.

the things which he possessed = his possessions. Greek. huparcho. Compare Luke 9:48 with Luke 12:15.

 

Verse 33

gave = were giving forth.

apostles. App-189.

witness = the testimony. Greek. marturion. First occurance Matthew 8:4.

grace. App-184.

 

Verse 34

Neither = For neither.

was = were. Greek. huparchc. See note on Luke 9:48. The texts read en was.

that lacked = in need. Only here. Compare App-134.

possessors. Greek. ktetor. Only here. lands. Greek. chorion. See note on Matthew 26:36.

 

Verse 35

distribution, &c. = it was distributed.

he = any one. Greek. tis, as in Acts 4:34.

 

Verse 36

The next chapter should begin here.

Joses. Texts read Joseph, as in Acts 1:23.

Barnabas. It is possible that Joseph Barnabas, or

Barnabas. It is possible that Joseph Barnabas, or Barnabbas, is the same as Joseph Barsabbas of Acts 1:23, and that he was reserved for a better lot by the Holy Spirit.

son. App-108. See note on Acts 3:25.

consolation. Greek. exhortation. Greek. paraklesis has both meanings. See Luke 2:25; Luke 6:24. 1 Corinthians 14:3.

of the country of Cyprus = a Cypriote by race.

 

Verse 37

land Literally a field, as in Luke 14:18.

 

Chapter 5

Verse 1

certain. App-123.

man. App-123.

named = by name.

Ananias. Ananias and Sapphira, names of grace and beauty attached to persons whose principles were bad.

 

Verse 2

kept back. Greek. noaphizomai. Only here, Acts 5:3. Titus 9:10.

of = from. App-104.

being privy to = being conscious of. Greek. suneidon. Only here, Acts 12:12; Acts 14:6. 1 Corinthians 4:4.

at. App-104.

apostles". App-189.

 

Verse 3

the Holy Ghost. Two arts. App-101.: Compare Acts 1:16.

land. Greek. chorion, as in Acts 1:18, Acts 1:19; Acts 4:31, not ktema possession, as in Acts 5:1; Acts 2:45. Matthew 19:22.

 

Verse 4

Whiles . . . power? Literally Is it not (Greek. ouchi) that, remaining, it remained to thee, and sold, it belonged to thy right?

was = belonged. Greek. huparcho. See Luke 9:48.

power. App-172.

why = why is it that.

hast. . . conceived = didst put, implying careful deliberation, not sudden temptation.

unto = to.

men. App-123.

God. App-98.

 

Verse 5

And = Now, or But.

words. App-121.

gave up tho ghost = expired. Only here, Acts 5:10; Acts 12:23. A medical word. Compare ekpneo. Mark 15:37.

great fear. Compare "great grace", "great power", in Acts 4:33.

on = upon. App-104.

these things. The texts omit.

 

Verse 6

young men = younger (men).

arose. App-178.

wound . . . up. Greek. sustello. Only here and 1 Corinthians 7:29.

 

Verse 7

about the space. after = as it were an interval. Greek. diastema. Only here. A medical word.

when = and. not. App-105.

knowing. App-132.

 

Verse 8

answered. App-122.

whether = if. App-118.

 

Verse 9

unto. Greek. pros. App-104. How = Why.

have agreed together = were agreed together. Greek. sumphoneo. Here, Acts 15:15, and four times in the Gospels. Compare Engl, "symphony".

Spirit. App-101.

behold. App-133. Figure of speech Asterismos. App-6.

husband. App-123.

at. App-104.

shall = they shall.

 

Verse 10

straightway. Greek. parachrema. See note on Acts 3:7.

at. Greek. para, as in Acts 5:2, but the texts read pros.

yielded up the ghost. Same as in Acts 5:5.

young men. App-108.

dead. App-139.

by. App-104.

 

Verse 11

upon. Greek. epi.

church. App-180.

as many as = all those who.

 

Verse 12

signs. App-176.

wonders. App-176.

wrought = being wrought. Compare Mark 16:17, Mark 16:18.

among. App-104.

people. Greek. laoa. See note on Acts 2:47.

with one accord. See note on Acts 1:14

Solomon"s porch. See note on John 10:23.

 

Verse 13

no man = no one. Greek. oudeis.

join himself. Greek. kollaomai. See note on Luke 15:15.

magnified. Greek. megaluno. Compare Luke 1:46, Luke 1:58.

 

Verse 14

believers = believing (ones). App-150.

multitudes. Greek. ptethos.

women. Compare Acts 1:14.

 

Verse 15

Insomuch that = So that. This depends upon the first clause of Acts 5:1, Acts 5:2, all that intervenes being in a parenthesis.

sick. See note on John 11:1.

into = along.

on = upon. App-104.

couches. Greek. krabbatos. See note on Mark 2:4.

that = in order that. Greek. hina.

at the least = even if (it might be).

overshadow. Greek. episkiazo. See note on Luke 9:34.

some = some one. App-123.

 

Verse 16

also, &c. = a multitude also.

round about. Greek. perix. Only here.

unto. App-104.

vexed = beset. Greek. ochleo, to crowd. Only here and Luke 6:18. A medical word.

with = by. App-104.

spirits. App-101.

healed. Greek. therapeuo. See note on Luke 6:17, Luke 6:18.

every one = all of them,

 

Verse 17

Then = But.

high priest. Greek. archiereus.

rose up. App-178. See Acts 5:6.

sect. Greek. hairesis = a choosing, hence "heresy". Occurs here Acts 15:5; Acts 24:5, Acts 24:14; Acts 26:5; Acts 28:22. 1 Corinthians 11:19. Galatians 1:5, Galatians 1:20. 2 Peter 2:1.

Sadducees. App-120. Compare Acts 4:1.

indignation. Greek. zelos. Only other occurance in Acts in Acts 13:45. Used in a good sense in John 2:17. 2 Corinthians 11:2, &c.

 

Verse 18

common = public. Greek. demosios. Only here, Acts 16:37; Acts 18:28; Acts 20:20.

prison. Same as "hold" in Acts 4:3.

 

Verse 19

prison. Greek. phulake, the common word for "prison".

 

Verse 20

speak. App-121.

temple. See Acts 2:46.

the words, &c. = these words of life. Figure of speech Hypallage. App-6.

words. Greek. rhema. See note on Mark 9:32.

life. App-170. The life through resurrection so bitterly opposed by the Sadducees. Compare Acts 13:26.

 

Verse 21

into. Greek. eis. App-104.

early in the morning = towards (App-104) daybreak. Greek. tou orthrou. Compare Luke 24:1. John 8:2.

taught = were teaching.

senate = assembly of the elders. Only here in NT but frequent in Septuagint for "elders".

children = sons. App-108.

sent. App-174.

to = unto App-104.

prison = place of bonds. Only here, Acts 5:23; Acts 16:26, Matthew 11:2. Used in Septuagint in Genesis 39:22, &c

 

Verse 22

officers. App-190. See note on Luke 1:2. John 7:32; John 18:3.

told. Same as "reported", Acts 4:23.

 

Verse 23

truly = indeed.

shut = locked. Greek. kleio.

keepers = guards. Greek. phulax. Only here and Acts 12:6, Acts 12:19.

without. The texts omit.

before. App-104.

 

Verse 24

the high priest and. The texts omit.

captain. See note on Acts 4:1.

things = words. App-121.

doubted = were doubting Greek. diaporeo. See note on Luke 9:7.

whereunto, &c. = what this might come to be.

 

Verse 25

one. App-123.

 

Verse 26

without. Literally not (App-105.) with (App-104.) violence (Greek. bia; here, 21, 35; Acts 24:7; Acts 27:41).

lest = in order that (Greek. hina).

 

Verse 27

before = In. App-104.

asked. See note on Acts 1:6.

 

Verse 28

straitly command. Literally command with a command. Figure of speech Polyptoton. App-6. A Hebraism.

name. See note on Acts 2:38.

intend. Greek. boulomai. App-102.

bring Greek. epago. Only here and 2 Peter 2:1, 2 Peter 2:5. Compare their own invocation in Matthew 27:25.

this, &c. = the blood of this Man (Emph.)

 

Verse 29

obey. Greek. peitharcheo. Only here, Acts 5:32; Acts 27:21. Titus 3:1.

 

Verse 30

raised up. Greek. egeiro. App-178.

Jesus. App-98.

slew = laid hands on. Greek. diacheirizomai. Only here and Acts 26:21.

and = having.

tree. App-162.

 

Verse 31

him = This One. It is emphatic, and so placed first in the sentence.

hath. Omit.

exalted. Greek. hupsoo. See note on John 12:32.

with = at, or to. See Acts 2:33.

Prince. Greek. archegos. See note on Acts 3:15.

Saviour. Greek. Soter. Occurs twenty-four times. First occurance Luke 1:47.

repentance. App-111.

forgiveness. Greek. aphesis. More frequently translated "remission". See Acts 2:38. Luke 4:18; Luke 24:47. Compare App-174.

sins. Greek. hamartia. App-128.

 

Verse 32

His. Omit.

witnesses. See note on Acts 1:8.

things = words. Greek. rhema, as in Acts 5:20.

the Holy Ghost. App-101.

hath given = gave.

 

Verse 33

When, &c. = Now they having heard.

cut to the heart. Greek. diapriomai. Only here and Acts 7:54.

took counsels = were consulting. Greek. bouleuo.

slay. Greek. anaireo. See note on Acts 2:23.

 

Verse 34

stood there up = rose up. Greek. anistemi. App-178. 1, as in verses: Acts 6:17.

Pharisee. App-120.

Gamaliel. The grandson of the famous Hillel. He was Saul"s instructor (Acts 22:3), and is said to have died about 52 A.D.

a doctor of the law. See note on Luke 5:17.

had in reputation = honoured. Greek. timios. Generally translated "precious".

among = by (dative case).

put . . . forth. Literally make . . . outside, i.e. put out of court.

 

Verse 35

Ye men of Israel = Men, Israelites. See note on Acts 1:11.

intend = are about.

as touching = upon, or in the case of. App-104.

 

Verse 36

Theudas. The name is not uncommon in the Talmud.

boasting, &c. = saying that he was.

somebody. Greek. tis. App-123. Figure of speech Tapeinosis. App-6.

joined themselves. Greek. proskollaomai. Only here, Matthew 19:5. Mark 10:7. Ephesians 5:31. Compare Acts 5:13.

obeyed. App-150.

scattered. Greek. dialuo Only here. A medical word.

brought. Literally came to be.

 

Verse 37

After. Greek. meta. App-104.

this man = this one.

Judas of Galilee. His revolt is recorded by Josephus, Antiquities xviii. 1,1.

taxing. Greek. apographe. Only here and Luke 2:2, which see.

drew away = caused to revolt or apostatize.

after. Greek. opiso.

he also. App-124.

perished Greek. apollumi. Only here in Acts. See note on John 17:12.

 

Verse 38

Refrain = Stand away. Greek. Mid. of aphistemi (Acts 5:37).

if. App-118.

counsel. Greek. boule. App-102.

of = out of. Greek. ek. App-104.

will come to nought = will be overthrown. Greek. kataluo, translated "dissolve" in 2 Corinthians 5:1.

 

Verse 39

if. Greek. ei. App-118.

cannot = are not (App-105.) able to.

overthrow. Greek. kataluo, as in Acts 5:38.

lest haply. Greek. mepote, compound of me. App-105.

to fight against God = God-fighters. Greek. Theomachos.

 

Verse 40

agreed, as Acts 5:36.

beaten. Compare Deuteronomy 25:1-3. Mark 13:9.

let them go. See on Acts 4:21.

 

Verse 41

And they = They indeed therefore.

counted worthy. Greek. kataxioomai. Here, Luke 20:35; Luke 21:36. 2 Thessalonians 1:5.

suffer shame = be dishonoured or counted unworthy. Greek. atimazo. Here, Luke 20:11. John 8:49. Romans 1:24; Romans 2:23. James 2:6. Figure of speech Oxymoron. App-6.

His = the.

 

Verse 42

in every house. Greek. kat" (App-104.) oikon = at home. See on Acts 2:46.

preach. App-121.

Jesus Christ = Jesus as the Christ (App-98), the name of Acts 5:41.

 

 

 

q